Μνημονιακό φάρμακο ή νεοφιλελεύθερη βαριά ασθένεια;

Γράφει ο Καλλίνικος Νικολακόπουλος*

Ο εθελόδουλος μνημονιακός διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας (ΤτΕ) Γιάννης Στουρνάρας, έχει επανειλημμένα δικαιώσει τους δανειστές ενοχοποιώντας την Ελλάδα. Κατά την άποψή του, τα μνημόνια 1, 2 και 3, που έχουν επιβληθεί στην Ελλάδα την τελευταία επταετία από τους ευρωπαίους ‘εταίρους’, δεν είναι υπεύθυνα για τη φοβερή και αέναη κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας από το 2010 μέχρι και τώρα, ούτε για τη σημερινή μη ορατή στο άμεσο μέλλον σταθεροποίηση και ανάκαμψή της. Διατείνεται ότι τα επιβληθέντα μνημόνια και οι ακολουθούμενες μνημονιακές πολιτικές δεν ήταν ποτέ μέρος του προβλήματος, αλλά αποτελούν μέρος της λύσης του.

Περισσότερα

Ποσοτική χαλάρωση – Όψεις της αντιφατικής λειτουργίας του ευρώ

Γράφει ο Καλλίνικος Νικολακόπουλος

Η δύσκολη κατάσταση που βιώνουν οι λαοί των χωρών της ευρωζώνης, δεν οφείλεται στη δήθεν πίεση που αυτή υφίσταται από τον υφεσιακό ανταγωνισμό με άλλες περιοχές της γης. Αντίθετα η Ευρώπη, όντας η μεγαλύτερη αγορά παγκόσμια, λειτουργώντας σαν μια ‘μαύρη τρύπα’ παρασύρει στην περιδίνηση τις υπόλοιπες περιοχές του κόσμου. Οι ΗΠΑ, η Ιαπωνία, η Κίνα κλπ, επιταχύνουν τους οικονομικούς ρυθμούς τους χρησιμοποιώντας κάθε δυνατό μέσο, ενώ η Ευρωζώνη αντίθετα εφαρμόζει ακραία λιτότητα, περικόπτοντας εισοδήματα και δημόσιες δαπάνες.

Έτσι, αποσπά εξωτερικά πλεονάσματα, που δεν τα ανακυκλώνει, σε βάρος του υπόλοιπου κόσμου, αφού τα επιτευχθέντα πλεονάσματα μιας περιοχής σημαίνουν αυτόματα ελλείμματα ρευστότητας για τις άλλες περιοχές.

Περισσότερα

Χαρακτηριστικές περιπτώσεις διαγραφής δημόσιου χρέους (Αργεντινή, Ισημερινός, Γερμανία)

Του Καλλίνικου Κ. Νικολακόπουλου*

Η άρνηση πληρωμής δημόσιου χρέους είναι έννομη πράξη, κατά το διεθνές δίκαιο, ενώ αρκετές χώρες, κατά τη διάρκεια των 200 τελευταίων περίπου ετών, έχουν προσφύγει σε αυτή, της Ελλάδας συμπεριλαμβανομένης που έχει κηρύξει ήδη τέσσερις επίσημες πτωχεύσεις. Πρόσφατες χαρακτηριστικές περιπτώσεις χωρών, με αντιφατικές εμπειρίες, πού αρνήθηκαν στην πορεία την ‘βοήθεια’ του ΔΝΤ ή και διέγραψαν μεγάλο ποσοστό του δημόσιου χρέους τους για να αναδειχθούν τα προβλήματα εφαρμογής των ‘προγραμμάτων αρωγής’ καθώς και οι υπάρχουσες δυνατότητες στην αντιμετώπιση της κρίσης χρέους, είναι αυτές της Αργεντινής και του Ισημερινού-Εκουαδόρ. Χαρακτηριστική είναι επίσης η περίπτωση της Γερμανίας που, σύμφωνα με τη συνθήκη του Λονδίνου του 1953, διέγραψε το 63% του δημόσιου χρέους της επιτρέποντας τη γρήγορη ανάκαμψή της από τις στάχτες του παγκόσμιου πολέμου, που προκάλεσε-επέβαλε η ίδια , και την μεταπολεμική πανευρωπαϊκή κυριαρχία της.

Περισσότερα

Έργα και ημέρες του μνημονιακού εντολοδόχου – Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας Γιάννη Στουρνάρα, από το όχι και τόσο μακρινό παρελθόν

Του Καλλίνικου Κ. Νικολακόπουλου*

Γεμάτη από λαμπρές επιτυχίες ήταν η θητεία του σημερινού Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, κατά την περίοδο 2000-2004, ως Πρόεδρος της υπό κρατικό έλεγχο τότε Εμπορικής Τράπεζας. Εκτός από τις γνωστές επενδύσεις του, σε εκτάσεις στη Σιβηρία και τράπεζες χωρίς άδειες σε Αρμενία και Σερβία, είχε διεκπεραιώσει συναλλαγή με την ALPHA BANK αμφίβολης νομιμότητας.

Συγκεκριμένα το 1999 η Εμπορική Τράπεζα μεταβίβασε στην τότε Άλφα Τράπεζα Πίστεως το 50,01% της θυγατρικής της Ιονικής Τράπεζας από το 68% ποσοστό, που συνολικά κατείχε, έναντι τιμήματος 645 εκατομμυρίων ευρώ και η τότε διοίκηση της Εμπορικής Τράπεζας είχε δηλώσει ότι το υπόλοιπο 18%, αξίας τότε περί τα 230 εκατ. ευρώ, θα το διέθετε αργότερα στην αγορά, ώστε να αποκομίσει μεγαλύτερο όφελος.

Περισσότερα

Μορφές χρηματοδότησης και αποζημίωσης νοσηλευτικών ιδρυμάτων και ελληνική πραγματικότητα

Των Καλλίνικου Νικολακόπουλου* και Λεμονιάς Χυδίρογλου**

Οι μεταρρυθμίσεις των μεθόδων χρηματοδότησης των νοσοκομείων, αποτελούν σημαντικό ζήτημα για τα συστήματα υγείας, λόγω της επιβάρυνσης και των κρατικών προϋπολογισμών. Οι αποζημιώσεις, συνδέθηκαν µε την αύξηση των δαπανών υγείας και αποτέλεσαν θέμα συζήτησης διεθνώς. Η αποζημίωση των νοσοκομείων ίσως είναι το σημαντικότερο ζήτημα της πολιτικής υγείας, γιατί ο όγκος των δαπανών της νοσοκομειακής περίθαλψης προσεγγίζει το μισό των συνολικών δαπανών υγείας. Στις περισσότερες χώρες, η αποζημίωση των νοσοκομείων στηρίζεται σε ευέλικτα συστήματα χρηματοδότησης με την αντίληψη της ορθολογικής διαχείρισης και της αποδοτικότητας. Ο βασικός διαχωρισμός των μεθόδων αποζημίωσης, έχει σχέση με τον χρόνο πληρωμής, ενώ οι επικρατέστερες μέθοδοι χρηματοδότησης των νοσοκομείων, είναι η αναδρομική ή προοπτική αποζημίωση.

Περισσότερα

Διεθνείς τρόποι αντιμετώπισης του φαινομένου της προκλητής ζήτησης υπηρεσιών υγείας

Των Καλλίνικου Νικολακόπουλου* και Λεμονιάς Χυδίρογλου**

Τα φαινόμενα της προκλητής ζήτησης και του ηθικού κινδύνου των υπηρεσιών υγείας, ώθησε διάφορες χώρες να προχωρήσουν στην υιοθέτηση και υλοποίηση μέτρων, πολιτικών και παρεμβάσεων με σκοπό την μείωση της έντασης τους και κατ’ επέκταση την αύξηση της κοινωνικής ευημερίας, μεγιστοποιώντας την ποιότητα και αποδοτικότητα των υπηρεσιών υγείας στην χώρα τους. Η δημόσια παρέμβαση στην παροχή-χρηματοδότηση υπηρεσιών υγείας, εμφανίζεται σε όλες τις ανεπτυγμένες χώρες του κόσμου, ενώ τα μέτρα που έχουν εφαρμοσθεί από τα κράτη για την μείωση των φαινομένων και τον έλεγχο του κόστους, αφορούν κυρίως σε μέτρα παρέμβασης στη ζήτηση, την προσφορά και στη δομή του συστήματος υγείας. Η μέθοδος εφαρμογής που χρησιμοποιεί κάθε χώρα, διαφοροποιείται από τις υπόλοιπες λόγω της διαφοράς του συστήματος υγείας καθεμιάς.

Περισσότερα

Περιπτώσεις προκλητής ζήτησης υπηρεσιών υγείας στην Ελλάδα

Των Καλλίνικου Νικολακόπουλου* και Λεωνίδα Αναγνώστου**

Στην Ελλάδα, παρά την ύπαρξη ανεπαρκειών του συστήματος υγείας σε αρκετούς τομείς, παρατηρούνται υψηλότατοι δείκτες κατανάλωσης. Η Ελλάδα το 2011 είχε 6,1 γιατρούς ανά 1.000 κατοίκους, σχεδόν διπλάσιο αριθμό από τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ που ήταν 3,2 (μακράν ο μεγαλύτερος αριθμός από οποιαδήποτε άλλη χώρα του ΟΟΣΑ). Αντίθετα στην Ελλάδα το 2009, υπήρχαν μόνο 3,3 νοσηλευτές ανά 1.000 κατοίκους, ποσοστό 38% του αντίστοιχου μέσου όρου των χωρών του ΟΟΣΑ που ήταν 8,7. Το 2010 στην Ελλάδα υπήρχαν λειτουργούντες 22,6 μαγνητικοί τομογράφοι και 34,3 αξονικοί τομογράφοι ανά 1.000.000 κατοίκους, ενώ οι αντίστοιχοι μέσοι όροι των χωρών του ΟΟΣΑ ήταν 13,3 και 23,2.

Οι περισσότεροι μαγνητικοί και αξονικοί τομογράφοι είναι εγκατεστημένοι σε ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα, με την μειοψηφία τους να βρίσκεται σε δημόσια νοσοκομεία. Το 2008 ο αριθμός των διαγνωστικών εξετάσεων, με χρήση μαγνητικών τομογράφων, που πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα ήταν 97,9 ανά 1.000 κατοίκους, υπερδιπλάσιος του αντίστοιχου μέσου όρου των χωρών του ΟΟΣΑ που ήταν 48,1. Αντίστοιχα ο αριθμός των διαγνωστικών εξετάσεων το 2008, με χρήση αξονικών τομογράφων, που πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα ήταν 320,4 ανά 1.000 κατοίκους, δυόμιση φορές μεγαλύτερος του αντίστοιχου μέσου όρου των χωρών του ΟΟΣΑ που ήταν 127,9.

Περισσότερα

Προκλητή ζήτηση υπηρεσιών υγείας στην Ελλάδα και προτάσεις αντιμετώπισης της – Περικοπές στην πρωτοβάθμια υγεία ή εξοικονόμηση πόρων;

Των Λεωνίδα Αναγνώστου* και Καλλίνικου Νικολακόπουλου**

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με στοιχεία, διαπιστώνεται ότι πραγματοποιούνται κατά μέσο όρο περισσότερες εργαστηριακές εξετάσεις και καταναλώνονται περισσότερα φάρμακα από τα κατά μέσο όρο ισχύοντα των άλλων χωρών του ΟΟΣΑ. Σύμφωνα με την έκθεση HEALTH DATA 2010, του ΟΟΣΑ:

  1. Η Ελλάδα είναι η τρίτη χώρα παγκόσμια σε αριθμό μαγνητικών τομογράφων, ως ποσοστό του πληθυσμού, μετά τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία.
  2. Η Ελλάδα είναι η πέμπτη χώρα παγκόσμια σε αριθμό αξονικών τομογράφων, ως ποσοστό του πληθυσμού, μετά τις ΗΠΑ, την Ιαπωνία, την Αυστραλία και τη Νότια Κορέα.
  3. Η Ελλάδα είναι πρώτη χώρα παγκόσμια στη χρήση των μαγνητικών τομογραφιών με 98,1 ανά 1.000 κατοίκους με μέσο όρο του ΟΟΣΑ 47,7. Στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκαν 1.000.000 μαγνητικές τομογραφίες, έναντι 450,000 που έπρεπε να πραγματοποιηθούν.
  4. Η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα παγκόσμια στη χρήση αξονικών τομογραφιών με 320,9 αξονικές τομογραφίες ανά 1000 κατοίκους, ακολουθούμενη από τις δεύτερες ΗΠΑ με 227,8, και το τρίτο Βέλγιο 182,6. Χαρακτηριστικά στον «υπανάπτυκτο» Καναδά πραγματοποιούνται 103,5 αξονικές τομογραφίες ανά 1.000 κατοίκους. Περίπου ένας στους τρεις Έλληνες πραγματοποίησε αξονική τομογραφία και ο αριθμός τους ανήλθε σε 3.200.000.
Περισσότερα

Το φαινόμενο της προκλητής ζήτησης στην παροχή υπηρεσιών υγείας

Του Καλλίνικου Κ. Νικολακόπουλου *

Ως προκλητή ζήτηση υπηρεσιών υγείας, ορίζεται η ζήτηση που δεν αντιστοιχεί στην κάλυψη υπαρκτών αναγκών υγείας, αλλά προκαλείται από άλλους παράγοντες. Ο σημαντικότερος παράγοντας είναι ο ίδιος ο γιατρός, που προκαλεί αύξηση της ζήτησης των ιατρικών υπηρεσιών, με σκοπό την άμεση ή έμμεση αύξηση των αποδοχών του.

Το φαινόμενο της προκλητής ζήτησης, εμφανίζεται στα συστήματα υγείας όπου ο γιατρός αμείβεται κατά πράξη και γίνεται εντονότερο όταν το κόστος καλύπτεται από ασφαλιστικούς φορείς. Μπορεί να προκληθεί για εκπαιδευτικούς και ερευνητικούς λόγους, για την πλήρωση κενών νοσηλευτικών κλινών ή για την ικανοποίηση των ίδιων των ασθενών, κυρίως όταν αυτοί δεν είναι σωστά πληροφορημένοι. Σημαντικός παράγοντας ακόμη, μπορεί να είναι και η άμεση ή έμμεση διαφήμιση ιατρικών ‘προϊόντων’ του ιδιωτικού τομέα, με σκοπό της αύξηση της κερδοφορίας των ιατρικών και φαρμακευτικών επιχειρήσεων.

Περισσότερα

Παρεμβάσεις και πολιτικές υγείας για επίτευξη ποσοτικής και ποιοτικής επιβίωσης

Των Καλλίνικου Νικολακόπουλου* και Μαριγούλας Ζούπα**

Οι μέθοδοι βελτίωσης της ποιότητας υπηρεσιών υγείας συνδυάζουν την κλινική απόφαση, κάτω από συνθήκες αβεβαιότητας ή κινδύνου, με την προσδοκώμενη ποιότητα ζωής του ατόμου. Ο συνδυασμός αυτών των μεθόδων αντιπροσωπεύεται καλύτερα, στα ποιοτικά σταθμισμένα έτη επιβίωσης (QALYs- quality adjusted life years). Η μέθοδος αυτή, συνδεόμενη με τη διασφάλιση της ποιότητας υγειονομικών αποτελεσμάτων, στοχεύει να αξιολογήσει τις θεραπευτικές παρεμβάσεις συγκρίνοντας την αποτελεσματικότητά τους με το συνεπαγόμενο κόστος εφαρμογής τους, χρησιμοποιώντας παραμέτρους ποσοτικής και ποιοτικής εκτίμησης.

Τα ποιοτικά σταθμισμένα έτη ζωής ή QALYs, αποτελούν τα τελευταία έτη έναν προσεγγιστικά ασφαλή δείκτη μέτρησης της ποιότητας ζωής, χρησιμοποιούμενα από την ανάλυση κόστους–χρησιμότητας.

Περισσότερα

Πρωτογενή δημοσιονομικά πλεονάσματα, διαχειρισιμότητα του δημόσιου χρέους και βιωσιμότητα της χώρας

Του Καλλίνικου Κ. Νικολακόπουλου*

Τα χρέη, δημόσια ή ιδιωτικά, κυριολεκτώντας δεν μπορούν να χαρακτηρισθούν ως βιώσιμα ή μη, όπως έχει επικρατήσει να αποκαλούνται, αλλά ως διαχειρίσιμα ή μη. Βιώσιμος είναι ένας ζωντανός οργανισμός και στην προκειμένη περίπτωση ο άνθρωπος. Τα ιδιωτικά χρέη οφείλονται από φυσικά ή νομικά πρόσωπα, που αποτελούνται και αυτά από ανθρώπους. Τα δημόσια χρέη, οφείλονται από κυρίαρχες χώρες-κράτη, που αποτελούνται από το σύνολο όσων διαμένουν και δρουν σε αυτές ή έχουν την ιθαγένεια ή την υπηκοότητά τους. Ένα ιδιωτικό χρέος μπορεί να αποπληρωθεί εξολοκλήρου ή να εξυπηρετείται, να αποπληρώνονται δηλαδή τα ετήσια συνήθως τοκοχρεωλύσιά του, ενώ αντίθετα ένα δημόσιο χρέος ποτέ δεν αποπληρώνεται εξολοκλήρου αλλά εξυπηρετείται.

Για να θεωρηθεί ένα δημόσιο χρέος ως διαχειρίσιμο, αναγκαία και ικανή προϋπόθεση είναι να θεωρείται η χώρα βιώσιμη, θεωρούμενη ως το σύνολο των ανθρώπων που την αποτελούν. Ακόμη, προϋπόθεση διαχειρισιμότητας οποιουδήποτε δημόσιου χρέους, είναι η ύπαρξη αυξητικών ρυθμών της οικονομίας γιατί όταν αυτή δεν λειτουργεί, οποιοδήποτε χρέος, ακόμη και αν έχει χαρακτηρισθεί ως διαχειρίσιμο, δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί και προξενεί την μη βιωσιμότητα της χώρας και των ανθρώπων της. Αν για την επίτευξη πρωτογενούς δημοσιονομικού πλεονάσματος, που θεωρείται ως το θετικό αποτέλεσμα ενός κρατικού ετήσιου οικονομικού απολογισμού πριν από την αφαίρεση των δαπανών εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους, το τίμημα είναι η μείωση του διαθέσιμου συνολικού εισοδήματος, μετρούμενο ως το συνολικό Α.Ε.Π., και η επακόλουθη υφεσιακή πορεία, ‘το δώρο είναι άδωρο’.

Σε περιπτώσεις ύπαρξης βαθειάς και συνεχόμενης οικονομικής ύφεσης, η επίτευξη πρωτογενούς δημοσιονομικού πλεονάσματος, ακόμη και αν αυτό δεν είναι εικονικό ή πλαστό, επιδεινώνει περισσότερο την υφιστάμενη κατάσταση.

Περισσότερα