Οι φανταστικοί φίλοι των μικρών παιδιών – Η ταυτότητα και η σημασία τους

Γράφει ο Γιάννης Ξηντάρας, ψυχολόγος

Η Ελένη, 4 χρόνων, κάθεται στο πάτωμα και παίζει με τις κούκλες της. Τις χτενίζει , τις κουρεύει, τις ντύνει, τις βάζει να κάνουν δουλειές, να πηγαίνουν βόλτα, να συζητάνε, να τσακώνονται.

Ο Μιχάλης, συνομήλικος της περίπου, αντίστοιχα παίζει με τα αυτοκινητάκια του. φτιάχνει ένα ολόκληρο εργοτάξιο. Και οι δύο μαζί ασχολούνται με τα παιχνίδια τους, παίζουν, φωνάζουν, γελάνε, κλαίνε, τσακώνονται…

Εικόνες από μια καθημερινότητα στη ζωή ενός παιδιού ή μιας παρέας παιδιών.

Πιο ‘κεί ένα άλλο παιδί, ο Μάριος, της ίδιας ηλικίας, παίζει κι αυτό αλλά φαίνεται να μιλάει κιόλας σε κάποιον. Όταν το ρωτάμε ”σε ποιόν μιλάς;” μας απαντά με αφοπλιστική απλότητα “στον Χρήστο”. “Ποιόν Χρήστο λές;” εμείς, “στον φίλο μου ..” εκείνος. Είναι ο φανταστικός του φίλος. Ο ”Χρήστος” είναι γέννημα της παιδικής φαντασίας του Μάριου. Συνήθως είναι και αυτός συνομήλικος, έχει πάνω-κάτω τα ίδια ενδιαφέροντα και σίγουρα είναι πολύ βολικός στη συνεννόηση και στην κατανόηση του Μάριου. Τα βρίσκουν μια χαρά..

Περισσότερα

Ωράριο λειτουργίας των Γραφείων Διαβατηρίων, στο πλαίσιο του Δημοψηφίσματος της 5ης Ιουλίου 2015, για την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών

Ελληνική ΑστυνομίαΑπό το Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομίας ανακοινώνεται ότι για την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών, στο πλαίσιο της διεξαγωγής του Δημοψηφίσματος της 5ης Ιουλίου 2015, το ωράριο λειτουργίας των Γραφείων Γραφεία Διαβατηρίων των Αστυνομικών Υπηρεσιών, σε όλη τη χώρα, καθορίζεται για το προσεχές Σαββατοκύριακο, ως ακολούθως:

– Σάββατο, 4 Ιουλίου 2015, κατά τις ώρες 08.00 έως 18.00
– Κυριακή, 5 Ιουλίου 2015, από την έναρξη της ψηφοφορίας μέχρι και τη λήξη αυτής, δηλαδή κατά τις ώρες 07.00 έως 19.00

Περισσότερα

Η διαφοροποίηση της σεξουαλικής μας ταυτότητας

Γράφει ο Καθηγητής Γιώργος Πιπερόπουλος

Γ. ΠιπερόπουλοςΚαλοκαίρι του 2014, η τρόικα συνεχίζει το «βιολί» της σε αγαστή συνεργασία με την κυανοπράσινη Συγκυβέρνηση, γέμισαν οι ακρογιαλιές τουρίστες (λείπουν οι ιθαγενείς λόγω «ανέχειας») και καλώ την προσοχή
σας σε ένα θέμα διαχρονικά σημαντικό:

την «ταυτότητα» που σχετίζεται με το ανδρικό ή το γυναικείο φύλο.

Με τη συγκεκριμένη «ταυτότητα» σχετίζεται και ο ρόλος που όλοι θα διαδραματίσουμε στο κοινωνικό σύστημα μέσα στο οποίο συμβιώνουμε και επιβιώνουμε και στηρίζεται, μεταξύ άλλων, και στην υποκειμενική εκτίμηση που έχουμε για το σύνολο τόσο της ατομικής σωματικής μας διάπλασης όσο και των ψυχοκοινωνικών χαρακτηριστικών της προσωπικότητάς μας.

Πολλά έχουν αλλάξει με το πέρασμα του χρόνου, αλλά η ταυτότητα που διαφοροποιεί τα δύο φύλα προφανώς θα χρειαστεί πολύ δρόμο ακόμη ώσπου να φτάσει σε επίπεδα απόλυτης ισότητας.

Ο Βρετανός σεξολόγος Dr Havelock Ellis έγραψε τον περασμένο αιώνα ότι «οι πανίσχυρες διαδικασίες του σεξ είναι συνυφασμένες με την υπαρξιακή οντότητα κάθε άνδρα και κάθε γυναίκας, καθώς αποτελούν θεμελιακές σωματικές, οργανικές μας λειτουργίες, που είναι ίσως συνώνυμες και με την ίδια ακόμη τη διαδικασία της ζωής…».
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί να ζήσει δίχως σεξ, ενώ σίγουρα ο άνθρωπος δεν μπορεί να ζήσει χωρίς νερό, οξυγόνο ή τροφή.

Κάθε παιδί μαθαίνει να ξεχωρίζει τα δύο φύλα γύρω στα 2 με 3 χρόνια της ζωής του, όπως ακριβώς μαθαίνει, π.χ. ότι το λαστιχένιο στρογγυλό αντικείμενο που χοροπηδά όταν το χτυπάμε το λέμε…μπάλα.

Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, προσθέτουν στην αρχική τους αντίληψη και κατανόηση της διαφοράς των δυο φύλων πέρα από τα σωματικά και άλλα ψυχοκοινωνικά χαρακτηριστικά. Συνειδητοποιούν, δηλαδή, με το πέρασμα του χρόνου, και με οπτικοακουστικές αντιλήψεις ότι οι άνδρες είναι «σκληροί», ενώ οι γυναίκες είναι «ευαίσθητες».

Σε μια πρωτοποριακή, πριν αρκετές δεκαετίες, και κλασική πλέον έρευνα, ο Αμερικανός συνάδελφος Dr Jerome Kagan, διακεκριμένο μέλος της Αμερικανικής Ψυχολογικής Εταιρείας (στην οποία έχω την τιμή να ανήκω ως τακτικό μέλος τα τελευταία 40 χρόνια), είχε διαπιστώσει ότι για τα παιδιά του νηπιαγωγείου «ο τίγρης είναι αρσενικός, ενώ σε αντιδιαστολή το κουνελάκι είναι θηλυκό».

Η διαδικασία της ταύτισης

Μεγαλώνοντας σε οικογένειες όπου υπάρχουν δυο γονείς, τα παιδιά αναπτύσσουν μια έντονη, όχι μόνο κοινωνική και ψυχολογική αλλά και «σωματική», ταύτιση με το γονιό του ίδιου φύλου.

Δίνω ιδιαίτερη έμφαση στις οικογένειες όπου υπάρχουν δύο γονείς καθώς όχι μόνο στις ΗΠΑ αλλά και στην Ευρώπη οι μονογονεϊκές οικογένειες αυξάνονται με ραγδαίους ρυθμούς ενώ το ανάλογο ποσοστό στην πατρίδα μας πλησιάζει το 10%.

Στη συνέχεια της πορείας προς την ενηλικίωση, μέσα στην παρέα και στην κλίκα, τα παιδιά σφυρηλατούν την αντίληψη του φύλου με γνώμονα τις θέσεις της κοινωνικής ομάδας στην οποία ανήκουν.

Έτσι, για παράδειγμα, ένα παιδί υπέρβαρο ή με πολλές ευαισθησίες ενδέχεται να δημιουργήσει υποκειμενικές αμφιβολίες για τη σεξουαλική του ταυτότητα, εφόσον ζει σε μια γειτονιά όπου τα αγόρια ξεχωρίζουν από τα κορίτσια με κυρίαρχο κριτήριο τη σωματική τους διάπλαση και τις αθλητικές δεξιότητες.

Αντίθετα, ένα τέτοιο αγόρι δεν θα αντιμετώπιζε παρόμοιο πρόβλημα μεγαλώνοντας μέσα σε παρέες όπου η αξία του ατόμου εστιάζεται σε εγκεφαλικούς προβληματισμούς και πνευματικές ανησυχίες.

Για τον πατέρα της Ψυχανάλυσης Dr Sigmund Freud η διαφορά των κοινωνικών ρόλων ανδρών – γυναικών ήταν πρώτιστα βιολογική υπόθεση συγκεκριμένης ανατομικής κατασκευής.

Αξιοσημείωτη είναι η θέση του ανθρωπολόγου Dr Lionel Tiger που διατείνεται ότι μεταξύ των ανδρών υπάρχει μια «άγραφη, άφωνη συμφωνία» σκοπιμότητας, επειδή σε σημαντικές κοινωνικές, πολιτισμικές, στρατιωτικές ή οικονομικές λειτουργίες η συνύπαρξη ανδρών γυναικών σε ίση βάση θα ήταν … καταστροφική!

Πολλά κοινωνικά συστήματα διαφοροποιούν τους ρόλους του άνδρα και της γυναίκας με βάση βιολογικά «ψευδό-ή-δήθεν χαρακτηριστικά», τα οποία, όμως δεν επιβεβαιώνονται όταν υποβληθούν σε προσεκτική ανάλυση και αξιολόγηση!

Στις ευρωπαϊκές κοινωνίες, όπως και στην Ελλάδα, ο θηλυκός ρόλος έχει περισσότερα στοιχεία συναισθηματικής ευαισθησίας από τον ανδρικό ρόλο.

Στην Περσία, όμως, οι άνδρες πρέπει να δείχνουν τα συναισθήματά τους, γιατί αν δεν το κάνουν, μπορεί να υποθέσει κανείς… ότι υστερούν σε ένα σημαντικό δεδομένο βιολογικό τομέα. Εκεί, δηλαδή, οι άνδρες είναι τα ευαίσθητα άτομα που δεν χρειάζεται να είναι πρακτικά και λογικά όντα, καθώς οι γυναίκες θεωρούνται πρακτικά άτομα που διακρίνονται για την … ψυχρή λογική τους.

Η ανθρωπολόγος Dr Margaret Mead πριν πολλές δεκαετίες είχε αναφέρει στις μελέτες της ότι στη Νέα Γουινέα υπήρχε ταύτιση σε βασικά στοιχεία των ρόλων του άνδρα και της γυναίκας, ενώ ανάμεσα σε ορισμένες φυλές της Αφρικής και Ινδιάνων της Αμερικής, οι γυναίκες θεωρούνται σεξουαλικά πιο ικανές από τους άνδρες και γίνονται περισσότερο επιθετικές, παίρνοντας πολλές σεξουαλικές πρωτοβουλίες.

Στον τομέα της σεξουαλικής επιθετικότητας, στην πατρίδα μας και άλλες δυτικές κοινωνίες την πρωτοβουλία, μέχρι και πριν μερικά χρόνια, κατά κανόνα έπαιρνε ο άνδρας.

Στην τελευταία δεκαετία του 20ου αιώνα, όμως, και με ιδιαίτερη έμφαση μετά την είσοδό μας στον 21ο αιώνα φαίνεται ότι αυτή η δοσμένη και αναμενόμενη πραγματικότητα έχει αρχίσει να αλλάζει σε σημαντικό και αξιοπαρατήρητο βαθμό καθώς τώρα κορίτσια και γυναίκες παρουσιάζονται περισσότερο επιθετικές και αγόρια και άνδρες μοιάζει να έχουν χάσει τον αρχέγονο χαρακτήρα του…κυνηγού!

Πιο…επιθετικές οι γυναίκες;

Σε θέματα μυϊκής αντοχής και δύναμης, ενώ στη Δύση πιστεύουμε ότι ο άνδρας υπερέχει, σε πολλές φυλές της Αφρικής οι γυναίκες αποτελούν τον κύριο κορμό της εργατικής – παραγωγικής τάξης, ακριβώς επειδή οι άνδρες θεωρούνται αδύνατοι.

Σίγουρα κάθε ρόλος έχει το δικό του κόστος. Οι άνδρες παραπονιόμαστε ότι ξοδεύουμε άσκοπα χρόνια στη στρατιωτική θητεία και αργούμε να εισπράξουμε τη σύνταξή μας, ενώ οι γυναίκες με τη σειρά τους κατηγορούν την κοινωνία ότι τις καθηλώνει στο σπίτι, μακριά από την καριέρα και επαγγελματικές ικανοποιήσεις μέσα από το ρόλο της μητρότητας.

Η κλασική φροϋδική θέση που ήθελε τη γυναίκα να διακατέχεται από «φαλλικό φθόνο», δεν φαίνεται να ισχύει και τόσο στις μέρες μας. Αν υπάρχει φθόνος στις γυναίκες, αυτός εστιάζεται περισσότερο στην κοινωνική ισχύ και την κοινωνική αναγνώριση (το prestige) που διαθέτουν οι άνδρες κα λιγότερο στην κατοχή του ανδρικού φαλλού…

Υπάρχουν σήμερα άνδρες που βλέπουν με καλό μάτι τις προσπάθειες εξίσωσης των ρόλων των δύο φύλων καθώς διανύουμε τη δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα, ενώ ταυτόχρονα υπάρχουν εκείνοι οι υπερασπιστές του ανδρικού ρόλου που αντιμάχονται με φανατισμό μια τέτοια ιδέα, όπως ακριβώς τη υπερασπίζονται με φανατισμό κάποιες φεμινιστικές οργανώσεις.

Σίγουρα βελτιώθηκε σημαντικά η θέση της σύγχρονης γυναίκας σε σύγκριση με εκείνη μαμάδων και γιαγιάδων, αλλά η ισότητα ανάμεσα στα δύο φύλα είναι ακόμη ένας μακρινός απόηχος μιας επιθυμίας που δεν φαίνεται να πραγματώθηκε, στην πληρότητά της ακόμη και στις «προηγμένες» κοινωνίες της Δύσης.

Στις Αυγουστιάτικες διακοπές (και όχι μόνο) δείτε το βιβλίο μου «Εμείς οι Έλληνες, ο Έρωτας και το SEX»

Περισσότερα

Η γενιά δίχως ταυτότητα αναζητεί ταυτότητα στον σκουπιδοτενεκέ της ιστορίας…

Γράφει ο Δημήτρης Γιαννακόπουλος

Δ. ΓιαννακόπουλοςΣτις γαλλικές δημοτικές εκλογές συνέβη το αναμενόμενο: το ακροδεξιό Εθνικό Μέτωπο (FN) της Μαρί Λεπέν έδειξε σημαντική δυναμική και ακόμη μεγαλύτερη ικανότητα διείσδυσης στα λαϊκά στρώματα, σχεδόν παντού όπου κατέβασε υποψηφίους. Και αυτό την ώρα που στην Λιλ, αποσπάσματα γάλλων «χρυσαυγιτών» της «γενιάς με ταυτότητα», Generation Identitaire, έκαναν έλεγχο ταυτοτήτων στα ΜΜΜ για να ανακαλύψουν ξένους «υπάνθρωπους» και «αποβράσματα» που απειλούν την τάξη και ασφάλεια στην πόλη τους.

Αποκρουστική η εικόνα, αλλά όχι πλέον πρωτότυπη και καθόλου ξένη και απόμακρη, ή ξεπερασμένη για την Ελλάδα. Η γενιά δίχως ταυτότητα στην Ευρώπη αναζητεί ταυτότητα στον ακροδεξιό σκουπιδοτενεκέ… και αυτό, για κάποιους όπως εγώ, θεωρείται πολύ φυσιολογικό πολιτικό φαινόμενο – για το οποίο προσωπικά είχα εγκαίρως προειδοποιήσει και αναλυτικά εξηγήσει τα αίτια της παραγωγής του. Η λύση που πρότεινα στο πρόβλημα του εκφασισμού – σε εθνικό ελληνικό επίπεδο, κατ’ αρχήν – με την μορφή ενός σύγχρονου Λαϊκού Μετώπου (ριζοσπαστών δημοκρατών, σοσιαλιστών κάθε μορφής, κομμουνιστών κάθε μορφής καθώς και αντιφασιστών και αντινεοφιλελευθέρων, όχι μόνον αγνοήθηκε με κυριολεκτικώς φαιδρές αιτιάσεις, αλλά υπονομεύτηκε διπλοπρόσωπα στην πράξη, ακόμη και από κάποιους αριστερούς που με ζέση την ενστερνίστηκαν αρχικώς.

Ας μην εκπλαγούμε λοιπόν αν βιώσουμε στις ερχόμενες εκλογικές αναμετρήσεις στην Ελλάδα παρόμοια εμπειρία με την γαλλική και μάλιστα σε σαφώς πιο νεοναζιστική φόρμα, καθώς εδώ είναι οι νεοναζί που «καπέλωσαν» τους ρατσιστές-εθνικιστές (φυλετικός εθνικισμός) και όχι το αντίστροφο, όπως στην Γαλλία.

Απερίφραστα, μόνους υπεύθυνους για αυτή την κατάσταση δεν θεωρώ πλέον τους αμετροεπείς κεντροδεξιούς και κεντροαριστερούς, που με την σύγκλησή τους στο νεοφιλελεύθερο κέντρο και με την υιοθέτηση μιας κατάπτυστης, αντιλαϊκής και αντίθετης στην σύγκλιση των ευρωπαϊκών κοινωνιών Νεο-ηγεμονικής ευρωπαϊκής στρατηγικής (αντιπληθωρισμός, λιτότητα, πόλωση κεφαλαίου και αποφάσεων, διάλυση κοινωνικών μοντέλων και μετατροπή της εργασίας σε «συναινετική δουλεία» στην περιφέρεια, τρόικες κλπ.) τροφοδότησαν τον πλέον αρρωστημένο, συμπλεγματικό, χυδαίο και τυχοδιωκτικό εθνικισμό. Σύμφωνοι – όπως μου δόθηκε η ευκαιρία να εξηγήσω, την περίοδο που σε ταλαιπωρούσα αναγνώστη με αναλυτικά κείμενα – αυτοί, οι ηγεσίες της κεντροδεξιάς και κεντροαριστεράς, τα κυρίαρχα ΜΜΕ και η απολύτως υπνωτισμένη, βολεμένη και φοβική διανόηση που τους υποστηρίζει αμέσως ή εμμέσως, φέρουν την κύρια ευθύνη ως προς αυτή τη νέα κοινωνικοπολιτική ευρωπαϊκή τραγωδία που χαράζει.

Έχουν, ωστόσο, τεράστια ευθύνη και οι αριστερές ηγεσίες, στο βαθμό που δεν έκαναν τίποτε για να αντιδράσουν οργανωμένα πολιτικά σε αυτήν την κατάσταση, αρκούμενες στην καταγγελία φασιστικών και νεοναζιστικών συμπεριφορών, ή οργανώνοντας δυνάμεις για να τις αντιμετωπίσουν στο επίπεδο της καθημερινότητας. Προσφέροντας, έτσι, την ευκαιρία στο Νεο-ηγεμονικό καθεστώς της ΕΕ και στις κυβερνήσεις-δορυφόρους του, όπως η ελληνική, να παραμορφώνουν την πραγματικότητα που οι ίδιοι δημιούργησαν και να διαφεύγουν υπερβατικώς από αυτήν, κατασκευάζοντας παραπλανητικά την «θεωρία των δύο άκρων»!

Όχι, δεν είναι απλώς η εξασθένηση της διάκρισης αριστερά-δεξιά και η νεοφιλελεύθερη διολίσθηση των σοσιαλδημοκρατικών κυβερνητικών κομμάτων, που έδωσαν την ευκαιρία στον ακροδεξιό λαϊκισμό (: φυλετικός εθνικισμός) να αυτοπαρουσιάζεται ως η μονή δύναμη που αντιστέκεται στο κατεστημένο και έτσι να έρχονται οι ακροδεξιοί να καταλάβουν το παραδοσιακό κοινωνικοπολιτικό πεδίο αμφισβήτησης της ευρύτερης αριστεράς! Όχι, δεν φταίει μόνον η λιτότητα, η καταστροφή της μεσαίας τάξης και η ανεργία για την άνοδο του δεξιού ευρωσκεπτικισμού, του ακροδεξιού λαϊκισμού και του νεοναζισμού! Όχι δεν ευθύνεται μόνον η γερμανική ελίτ και το διεθνές τραπεζικό καθεστώς!

Ηθική ευθύνη, δηλαδή βαθύτατα πολιτική, έχουν και όσοι αριστεροί δεν μπόρεσαν και δεν εμφανίζονται ικανοί να παρακολουθήσουν την μετάβαση από την βιομηχανική εποχή στην μεταβιομηχανική, από την ευρωπαϊκή νεωτερικότητα στην μετανεωτερικότητα. Είναι αυτή η μετάβαση που προκαλεί κρίση ταυτότητας σε εμάς τους ευρωπαίους. Πολλαπλή κρίση ταυτοτήτων, ιδιαίτερα εκεί όπου παρατηρείται αναγκαστική και βίαιη αποταύτιση από τα σημαινόμενα της αγοράς, εξαιτίας της κατάρρευσης μοντέλων οικονομικής ανάπτυξης, όπως εμφατικώς συμβαίνει με το ελληνικό.

Κοιτάξτε, η ολοκληρωμένη αγορά και όχι ο σοσιαλισμός ή η σοσιαλδημοκρατία (με την κοινωνικοπολιτική της έννοια) ανέλαβε τον ρόλο να μας μεταφέρει από την μια εποχή στην άλλη. Και η αποτυχία της να το πράξει, χωρίς μείζονα ευρωπαϊκή κρίση, συνεπάγεται σοβαρή κρίση ταυτότητας για όσους υφίστανται τον αποκλεισμό ως συνέπεια του κοινωνικού μετασχηματισμού με σαφώς αντικοινωνικά κριτήρια. Απάντηση σε αυτή την κρίση ταυτότητας έρχεται να δώσει ο ακροδεξιός λαϊκισμός με την «γενιά με ταυτότητα», η οποία έρχεται να υποστηρίξει μια σαφώς ιστορικά ξεπερασμένη, φοβική, εθνικιστική, πολεμοχαρή, τραμπούκικη και μισαλλόδοξη ταυτότητα, την οποία η ίδια η ιστορία της ανθρωπότητας έχει πετάξει στα σκουπίδια. Η προπαγάνδα των ακροδεξιών δεν διακρίνεται πλέον ούτε από ίχνος επιστημολογικής ή έστω οντολογικής συνάφειας. Είναι μια ύβρις στην αρχαιολογία και την γενεαλογία της γνώσης. Είναι σκέτος παραλογισμός. Μόνον, αγαπητέ αναγνώστη, καί από το παράλογο και διαστροφικό μπορεί να γεννηθεί ταυτότητα.

Λυπάμαι, αλλά από τον μύθο του παραλόγου, μπορεί να γεννηθεί πολύ πιο εύκολα ταυτότητα και μάλιστα ισχυρότατη. Η «γενιά με ταυτότητα» κτίζει με τον πιο απλοϊκό και αποτελεσματικό τρόπο ταυτότητα: με τον παραλογισμό, το μίσος, την εκδικητικότητα, τον αφορισμό, την ξενοφοβία, τον ρατσισμό και την …απελπισία. Πρόκειται για την ταυτότητα του αμόρφωτου / ακαλλιέργητου, αρρωστημένα συμπλεγματικού, χαμένου στην αγορά «κορμιού». Αυτόν ή αυτήν που απέρριψε η αγορά, δεν προστάτευσε το κράτος και δεν υπήρχε καμία αριστερά ικανή και πρόθυμη να τον αγκαλιάσει κοινωνικώς, προσφέροντάς του παρηγοριά και ελπίδα.

Γιατί; Διότι η αριστερά την «πάτησε», εγκλωβισμένη επί πολλά χρόνια στην δικτατορία του προλεταριάτου. Όταν, ωστόσο, ξεκίνησε η μεταβιομηχανική εποχή στην Ευρώπη και το προλεταριάτο έχασε αντικειμενικά την σημασία του και έπαψε να φαντάζει σαν την μηχανή που θα κινούσε την ιστορία, τότε, σαν την μηχανή της ιστορίας, αυτή (μεγάλο μέρος της αριστεράς) είδε τους αγρότες, μετά τις γυναίκες, μετά τους φοιτητές, μετά τους gay, μετά τους πληγέντες από τον νεογερμανισμό φτωχοποιούμενους μικροαστούς του νότου, μετά … δεν ξέρω κι εγώ πλέον πια άλλη κατηγορία. Εδώ εστιάζεται το μέγα σφάλμα της αριστερής οντολογίας, το δράμα με τον δικό της τελεολογικό μύθο.

Αν η αριστερά καταλάβει πως δεν υπάρχει μηχανή της ιστορίας, μόνον και μόνον τότε θα επιστρέψει στην πολιτική, παύοντας να εμπορεύεται την επανάσταση – αυτή δεν εξαγγέλλεται, ούτε επαγγέλλεται, απλώς γίνεται, όταν γίνεται! Και αν συμβεί αυτό (επιστρέψει η αριστερά με ωριμότητα στην πολιτική) τότε θα είναι εκείνη που θα διαχειριστεί την υπόθεση των ταυτοτήτων κατά την μετάβαση στην μεταβιομηχανική και μετανεωτερική εποχή. Αν εκεί που αποτυγχάνει οφθαλμοφανώς η ολοκληρωτική αγορά, δεν παρέμβει μεταρρυθμιστικώς η αριστερά, θα κυριαρχήσει αυτονοήτως η ακροδεξιά και οι αρουραίοι που θα βγουν από τον σκουπιδοτενεκέ της ιστορίας για περιπολία στους δρόμους και τις πλατείες. Ούτε αυτοί φυσικά θα είναι η μηχανή της ιστορίας, αν και δεν αποκλείεται να γίνουν η χειρότερη φάρσα της ευρωπαϊκής ιστορίας. Η αριστερά διαθέτει λύσεις για το πρόβλημα, όλες όμως θα ήταν λάθος αν βασίζονταν στην νοσταλγία και όχι στην κριτική και αδογμάτιστη προσέγγιση του παρελθόντος.

Περισσότερα

Τερμίτες στα Θεμέλια της Εθνικής μας ταυτότητας…

Του Καθηγητή Γιώργου Πιπερόπουλου

Αναρωτιέμαι πώς μας έφεραν μέχρι εδώ, μας πλάνεψαν με την ψευδαίσθηση ότι είμαστε πλούσιοι, και κατάντησαν την Ελλάδα ανυπόληπτο πτωχοκομείο. Στέκομαι με προσοχή διαπιστώνοντας τις απίστευτες σε ένταση και έκταση επιθέσεις σε θεσμούς και δομές του κοινωνικού μας συστήματος. Προσπαθώ να προσδιορίσω την επικινδυνότητα όσων βιώνουμε εμείς και τα παιδιά μας με την πολλαπλασιαστική δύναμη των ΜΜΕ και συγκεκριμένων διαμορφωτών της κοινής γνώμης…

Στέκομαι στην έννοια της «ταυτότητας» ξεκινώντας επίπονα και δημιουργικά την αναζήτηση των νοημάτων της καθώς οι Νόμοι της Αγοράς, το Στρατηγικό Μάρκετινγκ και οι επιδερμικές Δημόσιες Σχέσεις της Παγκοσμιοποίησης που καλπάζει ανεξέλεγκτα στοχεύουν να εξαφανίσουν την έννοια της ταυτότητας για άτομα, ομάδες και Έθνη.

Περισσότερα

Ταυτότητα: Την «έκλεψαν» ή «απωλέσθη»;

Του Καθηγητή ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΙΠΕΡΟΠΟΥΛΟΥ

Στις τελευταίες δεκαετίες, όλοι μπορούμε να διαπιστώσουμε καλοπροαίρετα και χωρίς μικροκομματικές σκοπιμότητες, ότι συντελέσθηκαν εδώ στο δικό μας ελληνικό χώρο θεμελιακές, καταλυτικές και αμετάκλητες αλλαγές τόσο στις συγκεκριμένες εμπειρίες ατόμων και ομάδων όσο και στα συστήματα αξιών και τα “πλαίσια αναφοράς”. Στην ψυχοκοινωνική θεωρία κοινωνική αλλαγή τέτοιων διαστάσεων έχει και τις «παράπλευρες» απώλειες ατόμων και «ψυχών».

Κάθε γενιά έχει τις δικές της «χαμένες ψυχές» εκείνα τα άτομα που για το δικό τους λόγο έμειναν στο περιθώριο. Φοβάμαι ότι στη δική μας γενιά, και εδώ προσωπικά φρονώ ότι ένοχοι είμαστε πρώτα εμείς οι άνθρωποι του πνεύματος και των επιστημών, μοιάζει να χτίσαμε τις προϋποθέσεις ώστε τα παιδιά μας, μια ολάκερη γενιά, να καταλήξουν στην κατηγορία «χαμένες ψυχές».

O αφοσιωμένος μέχρι χθες μαρξιστής που είναι τώρα βέβαιος μόνο για την εγγενή αβεβαιότητα αυτών που χθες θεωρούσε “δόγμα”, ο ορθόδοξος χριστιανός που βλέπει την πίστη του να κλονίζεται, ο εργαζόμενος που δεν μπορεί να ξεχωρίσει πια τη συνάρτηση της άντλησης ικανοποίησης από τη δουλειά του και το “μηνιάτικο”, ο επιστήμονας, ο άνθρωπος του πνεύματος που πείσθηκε ότι η αναζήτηση της αλήθειας είναι επικερδής όταν πάψει να είναι…επιστημονική και πνευματική και γίνει αντικείμενο “εμπορίας” ιδεών.

Άνδρες, γυναίκες, παιδιά μοιάζει να έχουμε χάσει αν όχι κάθε αίσθηση «ταυτότητας» τότε τουλάχιστον και σίγουρα ένα μεγάλο μέρος της συλλογικής και της ατομικής μας «ταυτότητας» ως μέλη του ΕΘΝΟΥΣ των Ελλήνων και της ελληνικής κοινωνίας. Στην εποχή της «τρόικας», του φόβου της πτώχευσης, της συνεχιζόμενης «κλοπής» του ονόματος της ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ χωρίς ουσιαστικές εκ μέρους μας αντιδράσεις εσκεμμένα έθεσα στον τίτλο μου ως ερωτηματικό το εάν μας «έκλεψαν» ή την «δώσαμε» την «ταυτότητά» μας…

Στις προσωπικές μου εμπειρίες έχω πολλές φορές διαπιστώσει ότι όταν το άτομο διαθέτει μια λειτουργική αίσθηση «ταυτότητας» τότε μπορεί να ξεπεράσει και τις πλέον δύσκολες δοκιμασίες, εφόσον το γενικότερο πλαίσιο αναφοράς παραμένει σταθερό. Αν όμως εκλείψει η σταθερότητα του πλαισίου αναφοράς, τότε χάνεται και η συνοχή της ταυτότητάς μας… Γιατί δεν μπορεί κανείς να ασκήσει πίεση παρά μόνο όταν “πατάει” κάπου σταθερά. Όσο και αν θέλω να βάλω τον ώμο μου στον τροχό της άμαξας και να σπρώξω, δεν θα το καταφέρω αν δεν υπάρχει σταθερό χώμα πάνω στο οποίο να…πατήσω!

Και δυστυχώς, σήμερα, στον ιστορικό και γοητευτικό ελληνικό χώρο αν υπάρχει κάτι εντυπωσιακά κοινό ανάμεσα στους ανθρώπους του πνεύματος και της βιοπάλης, στον μαρξιστή, τον χριστιανό, τον επιστήμονα, τον εργαζόμενο, τη νοικοκυρά και τη νεολαία μας, ανάμεσα στους πραγματικά και όχι λόγω «…αυτοκόλλητης ετικέτας», προοδευτικούς ανθρώπους είναι το κοινό παράπονο ότι δεν βρίσκουν κομμάτι “σταθερής γης” για να…πατήσουν να βάλουν τον ώμο στον τροχό και να σπρώξουμε ΜΑΖΙ προς τα μπροστά το ψυχοκοινωνικό και πολιτικό-οικονομικό μας όχημα, την ελληνική “άμαξα”, που μοιάζει να έχει τελματωθεί σε πολύχρωμες και πολύμορφες λάσπες!

Εδώ οι ενοχές των πολιτικών μας ανδρών και γυναικών είναι χωρίς καμία αμφιβολία μεγάλες, αλλά, θα το καταθέσω εντίμως και ας παρεξηγηθώ, οι ενοχές ΟΛΩΝ ημών που αυτάρεσκα κατατάσσουμε τους εαυτούς μας στην πνευματική τάξη του τόπου είναι, κατά την ταπεινή μου γνώμη, δυστυχώς, τεράστιες!…

Περισσότερα