Ο μονοπωλιακός καπιταλισμός

Γράφει ο Βασίλης Βιλιάρδος

Οι  νέοι κυρίαρχοι του σύμπαντος είναι πια τα επενδυτικά κεφάλαια, τα οποία ελέγχουν σταδιακά τις πολυεθνικές επιχειρήσεις, καταστρατηγώντας τη νομοθεσία περί ανταγωνισμού – ενώ ο διευθυντής του μεγαλύτερου, της Blackrock, θεωρείται ως ο μελλοντικός υπουργός οικονομικών της κυβέρνησης H. Clinton.

Περισσότερα

Η Δεξιά και η Αριστερά: Παρωπίδες για διχασμό και χειραγώγηση των “μαζών”. Γιατί δε μιλάνε μεταξύ τους οι “μονόφθαλμοι”;

Γράφει ο Γεώργιος Χατζηαθανασίου

Βουλή - Ελληνικό ΚοινοβούλιοΟι όροι “δεξιά “και “αριστερά” έχουν σε κάποιο βαθμό ξεπεραστεί από την εποχή, διχάζουν την κοινωνία και ίσως διαιωνίζουν παλαιές νοοτροπίες.

Περισσότερα

Τα Θεοφάνεια και η κρίση Δημοκρατίας στην Ελλάδα

Γράφει ο Δημήτρης Γιαννακόπουλος

Δ. ΓιαννακόπουλοςΑπό τότε που το Βάπτισμα πολιτών και πολιτικών στην Δημοκρατία έπαψε να είναι «εν ύδατι», όπως το βάπτισμα «μετανοίας» του Ιωάννη, αλλά μετατράπηκε σε Βάπτισμα «εν Πνεύματι Αγίω», η Δημοκρατία έχασε την εννοιολογική αυτονομία της από τον καπιταλισμό και το όποιο κύρος της.

Τι λέει ο «ποιητής» στην πιο πάνω παράγραφο; Από τη στιγμή κατά την οποία η κοινοβουλευτική δημοκρατία παύει να αποτελεί μια αναπτυξιακή, παιδαγωγική διαδικασία γνήσιας ισονομίας, ισοπολιτείας και καθολικής ευημερίας (με δημόσια τα αγαθά του κοινωνικού μοντέλου και με πλήρη απολογισμό και διαφάνεια, δηλαδή) και μετατρέπεται σε κοινωνικοπολιτικώς ευλογημένη κατάσταση κατάκτησης προνομιών, πλουτισμού, ανάπτυξης του επιχειρηματικού πνεύματος και ταξικής κυριαρχίας, χάνει την έννοια της.

Στην Ελλάδα αυτή την περίοδο δεν διαδραματίζεται εντός της ολιστικής συνείδησής μας μια ακόμη καπιταλιστική κρίση, αλλά μια σοβαρή Κρίση του Δημοκρατικού Φαινομένου. Αυτή είναι η αλήθεια, την οποία αν δεν προσεγγίσεις, αποκλείεται να συμβάλλεις παραγωγικά σε μια δημοκρατική λύση, οποιασδήποτε ιδιαίτερης μορφής.

Μα εδώ δεν έχουμε να φάμε και να ζεστάνουμε το κοκαλάκι μας, με την δημοκρατία των μπουρζουάδων θα ασχολούμαστε; Μας κοροϊδεύεις και εσύ, δεν βλέπεις πως η δημοκρατία τους είναι η κομπίνα τους και ο τρόπος πολιτικής νομιμοποίησης των προκλητικών προνομίων τους, της οικογενειοκρατίας τους και της μίζας τους; Τα βλέπω, φίλε αναγνώστη, γι’ αυτό σου γράφω, επιχειρώντας για μια ακόμη φορά να ξεμπλέξω την πολιτική από τα Θεοφάνειά της, ή αν προτιμάς, την πλουραλιστική δημοκρατία από τον καπιταλισμό.

Φταίει ο αριστερός που ταυτίζει την πλουραλιστική δημοκρατία με τον καπιταλισμό, υπαινισσόμενος διαρκώς την αναγκαιότητα της δικτατορίας του προλεταριάτου; Φταίει όσο και ο δεξιός που ταυτίζει την δημοκρατία με την ευκαιρία για οικονομικό κέρδος, κατακτήσεις και προνόμια. Εδώ υπάρχει διαλεκτική σχέση «εν Πνεύματι Αγίω»: είναι εύλογο, αν και όχι πολιτικώς σοφό, ο αριστερός να αντιμετωπίζει έτσι την δημοκρατία (ως καπιταλιστική απάτη), από τη στιγμή που ο δεξιός την χρησιμοποίει αποκλειστικά για να ρυθμίσει υπέρ των κεφαλαιοκρατών την κοινωνική ανισότητα, διαμορφώνοντας διαρκώς τάξεις πραγμάτων που αποκλείουν τον εργαζόμενο, τον άνεργο και γενικότερα τον μη-κεφαλαιούχο, όχι απλώς από την ιδιοκτησία ή τον έλεγχο των μέσων παραγωγής, αλλά από την ίδια την ζωή του. Η ελληνική κρίση αυτό ακριβώς καταδεικνύει εμφατικώς: δεν είναι πως «πήραμε τη ζωή μας λάθος κι αλλάξαμε ζωή», αλλά πως η ζωή μας η ίδια είναι ένα «εκτός θέματος ζήτημα» και ασφαλώς δεν «βρίσκεται στα χέρια μας»! Είναι σαν η ζωή μας να είναι μια πολύ προσωπική υπόθεση πού ωστόσο αναφέρεται στην τσέπη μας, ενώ η περιουσία μας μια κοινωνική υπόθεση… και αυτό δυστυχώς αντηχεί φιλελεύθερα και δημοκρατικά σύμφωνα με την κυρίαρχη κοινή λογική!

Εδώ βρίσκεται η παγίδα στην οποία πέφτουν ταυτόχρονα αρκετοί, αν και όχι όλοι οι αριστεροί, αλλά όλοι ανεξαιρέτως οι δεξιοί: η ζωή μας δεν είναι προσωπική υπόθεση σε ένα σύστημα οικονομισμού, όπου ο καπιταλισμός ταυτίζεται με την δημοκρατία ως οι δύο όψεις του αυτού ηγεμονικού νομίσματος. Η ζωή μας σε αυτή την περίπτωση γίνεται αποκλειστικά κοινωνική υπόθεση και με αυτή την έννοια είναι εύλογη η άποψη μεγάλου τμήματος της αριστεράς για την πλουραλιστική δημοκρατία και απολύτως δικαιολογημένη ορθολογικά. Εύλογη και σε μεγάλο βαθμό δικαιωμένη ιστορικά αλλά όχι πολιτική.

Η δημοκρατία αποκτά πολιτικότητα μόνον αν αντιμετωπισθεί ως διαδικασία ανάπτυξης της ζωής και εξέλιξης της ελευθερίας μέσα σε ένα θεσμικό περιβάλλον διαρκώς διευρυνόμενης ισότητας. Αν την δεις ως καπιταλιστική κατάσταση ή ακόμη ως αστικό μηχανισμό που διορθώνει την τάση πόλωσης της ισχύος και του κεφαλαίου στον καπιταλισμό, λογικό είναι να την αντιμετωπίζεις και να την χρησιμοποιείς ως καπιταλιστικό εξάρτημα και εργαλείο. Έτσι οποιαδήποτε κρίση στο καπιταλισμό (κρίση δηλαδή στο μοντέλο συσσώρευσης και αναδιανομής, συνήθως μέσω σοβαρής διαταραχής στο χρηματοπιστωτικό καθεστώς) ανάγεται σε κρίση της δημοκρατίας και αντιμετωπίζεται δυστυχώς πολιτικώς διαστροφικά.

Αν, ωστόσο, την Δημοκρατία την αντιμετωπίσεις (βιο)πολιτικά και όχι οικονομιστικά (: όλα είναι οικονομία), συνεχίζοντας να την βλέπεις υλιστικά και όχι ιδεαλιστικά – το βάπτισμα σου δηλαδή σε αυτήν να γίνεται «εν ύδατι» – τότε ίσως την δεις με άλλο μάτι. Η κοινοβουλευτική δημοκρατία έχει έννοια μόνον στον βαθμό που ριζοσπαστικοποιηθεί ως διαδικασία στο πλαίσιο ενός αγωνιστικού πλουραλισμού. Να κάνει τι δηλαδή; Να αντιμετωπίσει θεσμικά την βία της καπιταλιστικής διαδικασίας και να συμφιλιώσει τον καθένα μας με την ιδέα πως είμαστε και θα παραμείνουμε διχασμένα υποκείμενα μέχρις ότου αναπτύξουμε την οργανωτική και παραγωγική τεχνολογία που θα κάνει τον σοσιαλισμό αυτονόητη πραγματικότητα. Με αυτή την έννοια η πλουραλιστική δημοκρατία μόνον στο βαθμό που αποτελέσει μια σοσιαλιστική αφήγηση και όχι καπιταλιστική (με την έννοια που την χρησιμοποιούν οι περισσότεροι σήμερα, είτε από την δεξιά, ασφαλώς, είτε από την αριστερά) θα αποκτήσει πολιτικότητα σχετικά αυτονομημένη από την κλασική κατηγοριοποίηση των οικονομικών μοντέλων. Μόνον έτσι η δημοκρατία θα μπορούσε να αποκτήσει σοβαρή καταστατική υπόσταση και να πάψει να ετεροκαθορίζεται από την διάσταση του κεφαλαίου και του κεφαλαιοκρατικού ανταγωνισμού. Μόνον έτσι η δημοκρατία θα μπορούσε να υπερβεί δημιουργικά για την ανθρωπότητα την κλασσική οικονομική οντολογία, διαπραγματευόμενη ένα νέο «συμβιβασμό» με τους νόμους της ζωής και όχι του κεφαλαίου. Να μεταβληθεί δηλαδή η δημοκρατία στο σημείο εκείνο (επίπεδο) όπου η οικονομία θα ξανασυναντά την ζωή, εσωτερικεύοντας την «ηθική του πραγματικού»   (Slavoj Žižek), σε αντίθεση με το σημείο εκείνο όπου βρισκόμαστε σήμερα: η καπιταλιστική διαδικασία να εμφανίζεται ως παραγωγός και ασφαλιστής της ζωής και από την διαστροφική αυτή σχέση να προκύπτει η ταξική αντιπαράθεση με την μορφή ενός αναγκαίου πολέμου για την επιβολή της δικτατορίας του προλεταριάτου.

Αν δεις την δημοκρατία ως πεδίο πολέμου με άλλα, μη-μιλιταριστικά, μέσα, ως επίπεδο σύγκρουσης για την τελική επικράτηση και την ολοκληρωτική ηγεμονία κεφαλαιοκρατών (αγορών) ή προλεταρίων, προφανώς την καταστρέφεις και μαζί με αυτήν την πιθανότητα η πολιτικοποίηση και ο πολιτικός αγωνισμός να διαμορφώσουν συνθήκες ουσιαστικής επανάστασης προς τον σοσιαλισμό. Και μια τέτοια επανάσταση θα μετέβαλε την οικονομία σε μια επιστήμη της ζωής και όχι της παραγωγής, αναπαραγωγής και διαχείρισης του κεφαλαίου, συναφή με την βιολογία μάλλον και όχι με την μηχανική. Έτσι δεν θα πολιτικοποιούσαμε την οικονομία, αλλά την ίδια την ζωή, μεταβάλλοντας με υλικά κριτήρια την διάσταση της αξίας και όχι με χρηματοπιστωτικά ή αγοραία που αφορούν στην νεκρή ύλη, ή ιδεαλιστικά, μιλώντας για μια ηθική αποκομμένη από τις σχέσεις και την μορφή παραγωγής και θεσμικής συγκρότησης τάξεων.

Η πλουραλιστική δημοκρατία για την οποία σου μιλώ μεταφέρει την σοσιαλιστική ιδεολογία και τον κοινωνικό αγωνισμό στην περιοχή της βιόσφαιρας και εκεί διαμορφώνει τις (νέες) καταστατικές αρχές της οικονομίας. Ξεκινά από την θεσμική συγκρότηση ενός αξιόπιστου περιβάλλοντος ισοτιμίας και ισοπολιτείας για να υπερασπιστεί τελικά ένα καθεστώς ισότητας σε όλα τα επίπεδα άρθρωσης της ανθρώπινης δραστηριότητας και του συμφέροντος. Αυτό δεν είναι φυσικά σοσιαλισμός, αλλά η πλέον έντιμη συνθήκη για να κατανοήσει και να εσωτερικεύσει ο κάθε πολίτης την ανάγκη του. Για να καταλάβουμε καλά όλοι πως ο σοσιαλισμός δεν επιβάλλεται, αλλά έρχεται και ωριμάζει στις συνειδήσεις ως διαδικασία διαρκούς εκδημοκρατισμού. Ο καπιταλισμός θα είναι τότε που θα έρθει να θολώσει τα νερά και να σου μιλήσει την γλώσσα της «αποτελεσματικότητας» και να σου πει πως ο οικονομικός σκοπός αγιάζει τα πολιτικά μέσα. Ο αριστερός τότε ίσως την πατήσει και απαντήσει με την ίδια γλώσσα της «αποτελεσματικότητας» και έτσι και οι δύο θα σε εγκλωβίσουν σε κάποιον ολοκληρωτισμό, σε κάποια μορφή συγκεντρωτικής εξουσίας και εσύ θα κληθείς απλώς να επιλέξεις στρατόπεδο.

Αν μάλιστα βιώνεις τα αποτελέσματα μιας δραματικής κρίσης όπως είναι σήμερα η Ελληνική, είναι πολύ εύκολο να ταυτίσεις την δημοκρατία με τον καπιταλισμό και την κρίση του και μια και δεν φαίνεται να μπορείς να αντιδράσεις πολεμικά κατά του καπιταλισμού (δεν έχουν διαμορφωθεί επαναστατικές συνθήκες), θα την πληρώσει η πλουραλιστική δημοκρατία. Αυτό θα είναι τραγωδία αν αφήσουμε να συμβεί, υπονομεύοντάς την καθημερινά μέσω ακραίου λαϊκισμού ή απλώς αδιαφορώντας, σε συνάρτηση με την προσβλητική για την δημοκρατία συμπεριφορά των κυβερνώντων.

Περισσότερα

ΚΚΕ: Ανακοίνωση για την αναζωογόνηση – ανασυγκρότηση του εργατικού κινήματος

ΚΚΕΤο ΚΚΕ με εμπιστοσύνη απευθύνεται στην εργατική τάξη που εδώ και πολύ καιρό δοκιμάζεται σκληρά από την ανεργία, την άγρια σφαγή των μισθών, τους εξοντωτικούς φόρους και τα χαράτσια, το γκρέμισμα βασικών κατακτήσεών της στο εργασιακό, ασφαλιστικό, στις συντάξεις και τις όποιες παροχές Υγείας, στη μόρφωση των παιδιών, σε όλα τα δικαιώματά της.

Στα ερωτήματα που βασανίζουν και απασχολούν κάθε εργατική και λαϊκή οικογένεια – Πώς θα πάρουμε μια ανάσα; Πώς θα μπει ένα τέλος στον εφιάλτη της ανεργίας, στους μισθούς της πείνας; Πότε θα σταματήσει αυτός ο κατήφορος στη φτώχεια και στην ανασφάλεια; Υπάρχει λύση; – το ΚΚΕ παίρνει θέση και με την ευθύνη, τη γνώση και την εμπειρία δίνει απάντηση που έχει και συμφέρον και χρέος να τη σκεφτεί σοβαρά κάθε εργαζόμενος, κάθε άνεργος και άνεργη γιατί είναι το Κόμμα που του είπε την αλήθεια γι’ αυτά που τώρα ζει και οι προβλέψεις του αποδείχτηκαν ολόσωστες.

Το σύνθημα – κάλεσμα που απηύθυνε το ΚΚΕ στους εργαζόμενους και στο λαό, από την αρχή της κρίσης, «Μη ματώνεις για τα κέρδη της πλουτοκρατίας», είναι επίκαιρο όσο ποτέ.

Περισσότερα

Ελλάδα, από υποθηκευμένο σπίτι σε οικογενειακή εστία

Ένα 15αυγουστιάτικο άρθρο του Δημήτρη Γιαννακόπουλου

Δ. ΓιαννακόπουλοςΟικογένεια δίχως σκύλο είναι απλώς νοικοκυρεμένο ή ανοικοκύρευτο κοινόβιο!

Σκύλος δίχως οικογένεια είναι απλώς ένα κατοικίδιο ζώο, όταν δεν είναι αδέσποτο κατοικίδιο!

Ένας άνθρωπος δίχως πίστη είναι απλώς ένα τάχαμου εκπολιτισμένο ή απολύτως βάρβαρο ζώο, δίχως την αίσθηση της οικογένειας!

Οικογένεια δίχως πίστη είναι σκυλολόι!

Περισσότερα

Τι είναι εργασία, ηλίθιε;

Του Δημήτρη Α. Γιαννακόπουλου

Δ. ΓιαννακόπουλοςΗ μεγαλύτερη παρεξήγηση της εποχής της «ατέλειωτης» κρίσης στην Ελλάδα αφορά στον τρόπο αντίληψης της ζωής ως σχέση κεφαλαίου – εργασίας. Ο δημοσιογράφος Νίκος Μπογιόπουλος στο βιβλίο του «Είναι ο καπιταλισμός, ηλίθιε» δεν κάνει λάθος και σωστά θεμελιώνει επί της μαρξιστικής άποψης πως «η βαθύτερη αιτία των καπιταλιστικών κρίσεων βρίσκεται στη βασική και ανίατη αντίθεση του καπιταλιστικού συστήματος: στην αντίθεση ανάμεσα στον κοινωνικό χαρακτήρα της παραγωγής, από τη μια μεριά, και στον ατομικό τρόπο ιδιοποίησης των αποτελεσμάτων της, από την άλλη». Αυτό που είναι λάθος είναι πως έτσι διασκεδάζεται η προβληματοποίηση του αιτίου: διαστρέφεται ο μηχανισμός που προβληματοποιεί την εργασία στην κρίση. Και αυτός ο μηχανισμός δεν είναι γενικά ο καπιταλισμός, αλλά η σχέση της απώλειας αξίας σε μια καπιταλιστική κρίση με την απαξίωση της εργασίας.

Έτσι η κρίση συσσώρευσης, αναγνώστη – σαν και αυτή που βιώνουμε στην Ελλάδα – λαμβάνει την μορφή της κρίσης της εργασίας. Είναι τελικά η εργασία το πρόβλημα στην Ελλάδα, ή ο συγκεκριμένος μηχανισμός εκμετάλλευσης που συνδέεται αμέσως με τον «ατομικό μηχανισμό σωτηρίας» που συνομολόγησαν κυρίαρχο πολιτικό σύστημα και τρόικα;

Η απάντηση φαίνεται εύκολη, αλλά δεν είναι και τούτο οφείλεται στην αδυναμία των πολιτών να αντιληφτούν την διάσταση της εργασίας τους στην συσσώρευση αφηρημένης αξίας. Τι συμβαίνει με την εργασία εκεί όπου οι ανταλλαγές, ολοένα και περισσότερο, στηρίζονται σε ένα υπερτιμημένο για την συγκεκριμένη αγορά γενικό μέσο ανταλλαγής (ΕΥΡΩ), όπου μπορώ να πουλώ δίχως να αγοράζω κάποιο προϊόν με αξία χρήσης; Και τι συμβαίνει όταν μια διαδικασία πτώχευσης ακολουθείται στην συγκεκριμένη αγορά που κινείται στη βάση ενός ανελαστικού (απροσάρμοστου) πρακτικά, γενικού μέσου συναλλαγών (ΕΥΡΩ); Δύο πράγματα: μεγάλη απώλεια αξίας για το συνολικό κεφάλαιο και αντανακλαστικά δραματική πίεση για μείωση της αξίας της εργασίας μέχρι του σημείου αποκατάστασης της ισορροπίας στην διαδικασία συσσώρευσης.

Και τι σημαίνει αυτό; Ή «εξωτερική σύγκρουση» (πόλεμο), ή «εσωτερική σύγκρουση» με διάφορες και διαφορετικές μορφές κοινωνικών συγκρούσεων και αποσταθεροποίησης του πολιτικού συστήματος, δια της κοινωνικοοικονομικής απορρύθμισης. Αυτό που μοιάζει εφιαλτικό και μεταφυσικό για έναν ηλίθιο θιασώτη του κοινωνικού δαρβινισμού στις καπιταλιστικές σχέσεις, είναι ωστόσο το πλέον φυσιολογικό πράγμα στον κόσμο των πολιτικών της καπιταλιστικής λειτουργίας. Πρόκειται για μια ανωμαλία που τείνει να επαναφέρει την ομαλότητα στην διαταραγμένη διαδικασία της συσσώρευσης στην Ελλάδα. Το ζήτημα σήμερα είναι η αντιμετώπιση με πολιτικά μέσα αυτής της ανωμαλίας, που απέκτησε εικονικά στοιχεία ομαλότητας κατά την διαδικασία της συντεταγμένης χρεοκοπίας της χώρας μας.

Η διαδικασία πτώχευσης που ακολουθείται στην Ελλάδα απαξιώνει το κεφάλαιο καταστρέφοντας το, αλλά εσύ ο ανόητος στρέφεσαι εναντίον της εργασίας – μια του ενός, μια του άλλου και στο τέλος εναντίον όλων των εργαζομένων που νομίζεις πως μαζί τα φάγανε! Είναι η εργασία, ηλίθιε, ο παράγοντας που συμβάλει στην διαδικασία εξάλειψης των αξιώσεων κεφαλαιοκρατών σε τμήμα των μελλοντικών κερδών από την επενδυτική δραστηριότητα στην Ελλάδα, έτσι ώστε να αποκατασταθεί ιδανικά η ισορροπία ανάμεσα στις αξιώσεις του υπάρχοντος κεφαλαίου και της πραγματικής δημιουργία αξίας στην συγκεκριμένη ελληνική περιοχή του Ευρώ;

Είναι ο φαντάρος σε έναν πόλεμο το αίτιο διεξαγωγής του; Θεέ μου, τι παραλογισμός! Και όμως είναι!!! Πρέπει να εξοντωθεί, να ταρακουνηθεί, να φοβηθεί, να απογοητευθεί, να εκμηδενιστεί ο εργαζόμενος (φαντάρος) για να αποκατασταθεί η αξία του κεφαλαίου στον κόσμο των καπιταλιστικών πολιτικών. Με αυτή την έννοια, σήμερα στην Ελλάδα, πράγματι ο εργαζόμενος καταλήγει να είναι το αίτιο ενός πολέμου που διεξάγεται μεταξύ της μεταβιομηχανικής ελίτ και των χρηματιστών για να μην καταρρεύσει ο μηχανισμός παραγωγής κέρδους σε συνάρτηση με την παραγωγική ζήτηση στην ευρωζώνη.

Αυτό σημαίνει πάση θυσία στο ευρώ. Δηλαδή, πρέπει να θυσιαστεί ο έλληνας εργαζόμενος και να απαξιωθεί η εργασία του για να αποκατασταθεί εικονικά η ισορροπία μεταξύ του ευρώ ως γενικό εμπόρευμα, μέσω του οποίου κυκλοφορούν τα άλλα εμπορεύματα, αλλά κυρίως να μην θιγεί το ευρώ ως ειδικό εμπόρευμα, που αποθησαυρίζεται, αποσκοπώντας μέσω αυτού να διεκδικηθεί υψηλότερη μελλοντική αξία για τον εαυτό του.

Κάπως έτσι, τελικά ο Έλληνας εργαζόμενος θυσιάζεται, όχι για το χρήμα που κινείται στην πραγματική οικονομία, όπως του λένε οι άρχοντές του για νομιμοποιήσουν πολιτικά τις αισχρότητες και την τερατολογία στην αφήγησή τους, αλλά για το υπόλοιπο που βρίσκεται έξω από τις παραγωγικές σχέσεις: το δυνατό ευρώ που ανταλλάσσεται διεθνώς για χάρη του εαυτού του, υπερασπιζόμενο την ικανότητά του να μεγεθύνει σε σχέση με άλλα νομίσματα την ουσιαστική ανταλλακτική του (αποθεματική) αξία, αξιώνοντας έτσι ένα υπερμερίδιο σε υπεραξία που δεν έχει ακόμη παραχθεί.

Αυτή η διαδικασία καθιστά παραμορφωτικά την εργασία, κυρίως στην Ελλάδα της έντονης κρίσης, «πρόβλημα», ενώ το πρόβλημα είναι η μελλοντική υπεραξία του ευρώ. Για να αντιμετωπιστεί αυτό το πρόβλημα μεταβιομηχανικής ανάπτυξης, πρέπει η Ελλάδα να μετατραπεί σε νεο-φεουδαλική αγορά κατά τον επαναπροσδιορισμό της σχέσης «κεφάλαιο – εργασία – τεχνολογία». Και αυτό είναι το ζήτημα σήμερα, με απλά λόγια.

Φαντάζομαι να είμαι σαφής. Οι πολιτικές του ευρώ κάνουν την Ελλάδα να κολυμπάει στην Άβυσσο και αυτό θα έπρεπε να είναι ένα ισχυρό στοιχείο διαπραγμάτευσης με τον Σόιμπλε και την αντιπληθωριστική πολιτική λιτότητας της μεταβιομηχανικής ευρωπαϊκής ελίτ. Σκληρής διαπραγμάτευσης με το «λιοντάρι» και όχι επιχείρηση εξημέρωσής του, ή επιχείρηση ικανοποίησης της πείνας του με νέες θυσίες εργαζομένων.

Ποιος θα μπορούσε να κάνει αυτή την διαπραγμάτευση; Τολμώ να υποστηρίζω πως μόνο αριστεροί δίχως παρωπίδες. Δηλαδή μόνον εκείνοι που αντιλαμβάνονται τους σύγχρονους μετασχηματισμούς που χαρακτηρίζουν την σημερινή, συγκυριακή διάσταση του καπιταλισμού στην Ελλάδα και την πραγματική διάσταση της εργατικής τάξης, όλων των εργαζομένων ως προς το απαξιωμένο κεφάλαιο, που αναζητεί μέθοδο αναδιάρθρωσης του μηχανισμού παραγωγής αξίας και κερδών, δια της απεγνωσμένης και «τυφλής» αύξησης της συσσώρευσης της ανεργίας.

Προσωπικά, δίχως ψυχολογικούς ενδοιασμούς, όπως ίσως παρατηρήσατε, κατέφυγα στον «Keynes» σε συνδυασμό με τον «Beveridge», όχι για να εμμείνω εκεί και να «αναλωθώ» στις διαφορές τους ή να τις ισοπεδώσω, αλλά για να καταλήξω σε μια μορφή απάντησης στην κρίση υπό το πρίσμα της (καπιταλιστικής) εργασίας και όχι του κεφαλαίου. Αυτό φαίνεται αντιφατικό με κανόνα τον κλασικό μαρξισμό και μη-ρεαλιστικό (ουτοπικό) για όσους επιχειρούν συνειδητά ή υποσυνείδητα να συντηρήσουν μια ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική δίχως κοινωνική θεωρία και ευρωπαϊσμό. Και όμως δεν είναι ούτε το ένα ούτε το άλλο! Είναι ένα στρατήγημα στο πλαίσιο της παγκόσμιας καπιταλιστικής πραγματικότητας για αποφυγή εμπέδωσης νεο-φεουδαλικού καθεστώτος στο πρώτο ευρωπροτεκτοράτο της μεταβιομηχανικής ελίτ, στην Ελλάδα.

Το στρατήγημα αυτό οδηγεί σε ένα νέο καθεστώς στην ΕΕ, ή σε ένα νέο καθεστώς στην Ελλάδα με απόσχιση από την ΟΝΕ. Στην πρώτη περίπτωση θα έχουμε έλεγχο των επιχειρήσεων από μια παντοδύναμη υπερεθνική οντότητα με ευρωπαϊκοποίηση της υπεραξίας και ευρωπαϊκό μηχανισμό αναδιανομής που θα επικεντρώνει πράγματι στην σύγκληση των επιμέρους κοινωνιών και εθνικών αγορών, ενώ στην δεύτερη έλεγχο της επιχειρηματικής δραστηριότητας από μια Κεντρική Τράπεζα, με τις τιμές να προσδιορίζονται ωστόσο ελεύθερα. Μακροχρονίως αυτό θα οδηγούσε σε εθνικοποίηση των κερδών, ενώ η αγορά θα καθόριζε τιμές και ποσότητες (ζήτηση και προσφορά). Πώς θα το λέγαμε αυτό; Σοσιαλισμό, όχι. Κρατισμό, ούτε. Ευρωπαϊκό υπερ-κρατικό καπιταλισμό, ίσως, ή κρατικό καπιταλισμό επίσης ίσως, στην δεύτερη περίπτωση.

Και όμως δεν θα ήταν τίποτα από όλα αυτά! Θα ήταν μια επιχείρηση διάσωσης της εξέλιξης του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής (ιδιωτική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής και μίσθωση της εργασίας των μη ιδιοκτητών από τους ιδιοκτήτες των μέσων παραγωγής), μέχρι το κίνημα να είναι σε θέση να δώσει μια αυθεντική σοσιαλιστική απάντηση στην ιστορία (ισότητα με ελευθερία), δίχως να καταλήξουμε πρώτα σε μια τραγική για τις ευρωπαϊκές κοινωνίες οπισθοδρόμηση, σε μια ιστορική φάρσα αναβίωσης της φεουδαρχίας στην Ευρώπη με πρώτο «σταθμό» μάλιστα την Ελλάδα. Η χρηματο-βιομηχανική φεουδαρχία που συμπίπτει με τον ολοκληρωτικό καπιταλισμό είναι πράγματι η πλέον απάνθρωπη, βάρβαρη και εντροπική εξέλιξη του καπιταλισμού που πρέπει να αποτραπεί από τους εργαζομένους και τις μεγάλες μάζες των ανέργων! Σε άλλη περίπτωση θα ξεχάσεις ακόμη και τι είναι εργασία, ηλίθιε!

Περισσότερα

Οι λάθος ερωτήσεις προκαλούν αποδιοργάνωση και χαοτική αποτελμάτωση…

Του Δημήτρη Α. Γιαννακόπουλου

Δ. ΓιαννακόπουλοςΒλέπετε τον ελληνικό Τύπο; Άνευρος, παθητικός, φοβικός, άγαρμπα παραπλανητικός ή υπηρεσιακός, εθελοδουλικός ή ναζιστικά εθνικόφρων, δίχως δημιουργική έμπνευση, αποτελματωμένος και δραματικά αμήχανος, αναμασά τα ίδια και τα ίδια, προβάλλοντας απίθανες σαχλαμάρες, μικροπολιτικά τεχνάσματα ή κοινοτοπίες ως έξυπνες, σχεδόν επαναστατικές ή πρωτότυπες ιδέες, ή αναπαράγοντας ρουτινιάρικα την παραμυθία της Συγκυβέρνησης, έτσι ώστε να καλλιεργείται κλίμα που να δικαιολογεί, αν μη τι άλλο, την ύπαρξη των ΜΜΕ και την συντήρηση των σχέσεων διαπλοκής. «Ατέλειωτη» αυτή η πρόταση, σαν να παραπέμπει στον ατέλειωτο διασυρμό των ελληνικών ΜΜΕ στις μέρες μας…

Υπάρχουν, αλλά δεν είναι τίποτα. Λειτουργούν, αλλά δεν σημαίνουν τίποτα, καθώς χάσανε την ικανότητα να δομούν (πολιτικό) λόγο με κοινωνικό μήνυμα. Μην ακούτε ηλιθιότητες, κοινωνικό μήνυμα δεν δομείται μέσω του λειτουργισμού, του κατεστημένου κυβερνητισμού, του συντηρητισμού και της διασκέδασης της πραγματικότητας, ή του κουτσομπολιού και της «ματιάς μέσω κάποιας κλειδαρότρυπας». Κοινωνικό μήνυμα δεν δομείται ούτε ηθικοπλαστικά ή στενά ιδεολογικά (δογματικά), ούτε δια των δημοσιογραφικών αποκαλύψεων! Ένα κοινωνικό μήνυμα με σημαντικό βάρος εστιάζει πάντοτε στην δομή της κοινωνίας, προκαλώντας προς μια συγκεκριμένη μεταβολή της κοινωνικοπολιτικής δομής και όχι απλώς της λειτουργίας του συστήματος.

Ωστόσο, το μήνυμα που μετατρέπει την ύπαρξη κοινωνικών ομάδων ή ατόμων σε ταυτότητα, σε «Είμαι», δεν μπορεί να αποτελεί μια μορφή υπέρβασης αυτό καθ΄ εαυτό, αν και παρακινεί για λαϊκή δράση προς μια συγκεκριμένη υπέρβαση του παρόντος: παρακινεί προς μια στρουκτουραλιστικού χαρακτήρα μεταβολή της κοινωνίας, δίχως αυτό το ίδιο να συντάσσεται υπερβατικά ορίζοντας ένα πέπλο άγνοιας της πραγματικότητας.

Και αυτό με τη σειρά του προϋποθέτει δομική μεταβολή όχι μόνον των οικονομικών, αλλά και των πολιτισμικών σχέσεων που ορίζουν μια συγκεκριμένη κοινωνία. Το τελευταίο, ασφαλώς, δεν εννοείται αποκομμένο από το υπερεθνικό (: ΕΕ), γεωπολιτικό και διεθνές σύστημα εντός του οποίου η συγκεκριμένη εθνική ταυτότητα, που περικλείει την κοινωνική και επιδρά σημαντικά στην άρθρωση της ατομικής, αλληλεπιδρά με άλλες εθνικές ταυτότητες για να προσδιοριστεί εν τέλει ως «Είμαι», μέσω αυτής της σχέσης αλληλόδρασης διακριτών «υπάρχω». Για να «είσαι» πρέπει να «υπάρχεις» ασφαλώς, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως αρκεί να λειτουργείς ως παράγοντας! Όταν το «είμαι» βρίσκεται σε κρίση – αυτό συμβαίνει σήμερα στην Ελλάδα σε εθνικό, κοινωνικό, ατομικό, παραγωγικό και εμπορικό επίπεδο – η λειτουργία του «υπάρχω» εμφανίζει αποδιοργανωτικά, χαοτικά στοιχεία. Υπάρχεις ως στοιχείο κάποιας μορφής χάους που δύσκολα μπορείς να συλλάβεις ως ολότητα. Και αυτό από μόνο του καταμαρτυρεί την ανάγκη δομικής μεταβολής των σχέσεων που μας ορίζουν ως πολιτεία, κοινωνία και αγορά. Η απορρυθμισμένη λειτουργία σήμερα στην Ελλάδα καλεί επιτακτικά για αλλαγή της κοινωνικοοικονομικής δομής και του πολιτικού συστήματος που καθορίζει τη σχέση των επιμέρους παραγόντων διακυβέρνησης.

Αυτό είναι το βαθύτερο πολιτικό πρόβλημα σήμερα στην Ελλάδα, στο οποίο εστιάζει άλλοτε άμεσα και άλλοτε έμμεσα, αλλά σε κάθε περίπτωση έντιμα η γραφή μου, όπως και μερικών ακόμη, δυστυχώς λίγων, Ελλήνων. Γιατί τα ΜΜΕ δεν αντιμετωπίζουν αυτό το κεφαλαιώδες ζήτημα και πελαγοδρομούν στην ουσία, αεροβατώντας, ενώ παράλληλα αναπαράγουν μια μορφή κοινής γνώμης που θεμελιώνει μια μορφή κοινής (λειτουργιστικής ή νεολειτουργιστικής) λογικής, η οποία θεωρεί την στρουκτουραλιστική ανάλυση και κριτική «αμπελοφιλοσοφία», ή εξωπραγματική, μη-ρεαλιστική αφήγηση;

Διότι, είτε είναι οργανικό και αναπαραγωγικό μέρος της διαπλεγμένης δομής, εντός της οποίας απορρυθμίζεται η λειτουργία κράτους, αγοράς και κοινωνίας, είτε προβάλλουν ένα αντικαθεστωτικό «Είμαι» με μια αντικαπιταλιστική φόρμα, εντός της οποίας δίδονται στρουκτουραλιστικές συνήθως απαντήσεις σε λειτουργιστικού ή νεολειτουργιστικού χαρακτήρα ερωτήματα (πχ. στο ερώτημα πώς θα πληρώσω αύριο τις συντάξεις αν βγω από την ευρωζώνη, οι τελευταίοι απαντούν: με τον σοσιαλιστικό μετασχηματισμό παραγωγής και κοινωνίας, παραπέμποντας στην μεταβολή του καθεστώτος της καπιταλιστικής ιδιοκτησίας. Το τελευταίο μάλιστα συγχέεται με την ατομική ιδιοκτησία και γίνεται… μύλος στο μυαλό του πολίτη, αποδέκτη του μηνύματος).

Κοιτάξτε πώς την πάθαμε και την παθαίνουμε: υποβάλλουμε λάθος ερωτήσεις, οι οποίες καταλήγουν σε απίθανες διαστρεβλώσεις της πραγματικότητας και λάθος πολιτικές προσεγγίσεις, ακόμη και στην περίπτωση ορθών θεωρητικά απαντήσεων. Οι λάθος ερωτήσεις προκαλούν αποδιοργάνωση και χαοτική αποτελμάτωση στην σημερινή Ελλάδα της πολυδιάστατης κρίσης και τούτο είναι πολιτικό ζήτημα. Κρίσιμο πολιτικό ζήτημα, το οποίο από μόνο του συνιστά κυβερνητική και κοινωνική διαστροφή. Είναι παραφροσύνη και απόλυτος ανορθολογισμός να αναζητείς δήθεν την «αλλαγή», ως προϋπόθεση της «ανάπτυξης», ή της κοινωνικής ευημερίας, ή της παραγωγικής και δημοκρατικής ανασυγκρότησης, υποβάλλοντας ερωτήματα με μεθοδολογία ποζιτιβισμού στο πλαίσιο μιας φονξιοναλιστικής ή νεοφονξιοναλιστικής (: νεοφιλελεύθερης στην ουσία) προσέγγισης ή απαντώντας ποζιτιβιστικά σε αυτά, θεωρώντας πως αναφέρεσαι σε μεταβολή της κοινωνικοοικονομικής δομής, ενώ κουβεντιάζεις και διαπραγματεύεσαι επί της λειτουργίας του συστήματος αποκλειστικά! Στο βαθμό που δεν λειτουργεί ο κοινωνικοοικονομικός οργανισμός (η μηχανή της συνύπαρξης, της συνεργασίας, του κοινωνικού αγωνισμού και της παραγωγής πλούτου) πρέπει να αλλάξει η δομή, οι σχέσεις που ορίζουν την συγκεκριμένη δυσλειτουργία. Εσύ όμως είτε αρνείσαι να θίξεις την δομή, είτε μιλάς για μια άλλη δομή, με μια έννοια που απορρίπτει οποιαδήποτε μεταρρύθμιση ή πρόοδο.

Γιατί όμως δεν λειτουργεί ο «οργανισμός»; Διότι είναι αναποτελεσματικός, με την έννοια της αντίφασης μεταξύ προγράμματος, στρατηγικής και στόχων. Πώς ορίζεται η αποτελεσματικότητα εντός του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού; Κυρίως από την ανταγωνιστικότητα. Και πώς ορίζεται η ανταγωνιστικότητα;

Εδώ είναι το ζήτημα! Η ανταγωνιστικότητα προσδιορίζεται με όρους τεχνολογικούς στις αναπτυγμένες χώρες της ΕΕ (ευρωζώνη), έτσι ώστε η αυξημένη υπεραξία που παράγεται δια της εφαρμοσμένης υψηλής τεχνογνωσίας και μεταβιομηχανικού μάνατζμεντ να μεγεθύνει την ικανότητα μιας χώρας να εξισορροπεί το εξωτερικό της εμπόριο, ενώ ταυτόχρονα να επιτυγχάνει διαρκή βελτίωση του γενικού επιπέδου διαβίωσης του πληθυσμού της, βελτιστοποιώντας θεωρητικά τα χαρακτηριστικά του «κοινωνικού κράτους». Ορίζεται όμως έτσι η ανταγωνιστικότητα από την Τρόικα-Συγκυβέρνηση στην Ελλάδα; Όχι, διότι εδώ αγνοείται η πραγματική δομή της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας, δηλαδή η σημασία της λεγόμενης διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας, που εξαρτάται από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του παραγωγικού μας συστήματος, το οποίο είναι αναχρονιστικό και σε μεγάλο βαθμό ξένο προς τις αναπτυγμένες μεταβιομηχανικές κοινωνίες.

Έτσι για να βελτιώσεις την ανταγωνιστικότητα στην Ελλάδα με λειτουργιστικό τρόπο δεν έχεις άλλη επιλογή παρά να μειώσεις τον κατώτατο μισθό, να απορρυθμίσεις την νομοθεσία που καθορίζει το θεσμικό πλαίσιο της αγοράς και προστατεύει τους εργαζομένους, νομοθετώντας εις βάρος τους, όπως και να παρέμβεις αποδιοργανωτικά στον μηχανισμό των συλλογικών διαπραγματεύσεων και σε όλα τα υπόλοιπα που χαρακτηρίζουν ένα καθεστώς ευημερίας υπό το πρίσμα της εργασίας (πχ. μείωση επιδομάτων όλων των μορφών, παράλληλα με μείωση των επιδομάτων ανεργίας, αύξηση του χρόνου εργασίας και των θέσεων περιορισμένης ή ελαστικής απασχόλησης με την μέθοδο «flexicurity» κλπ.). Πάνω σε αυτό το λειτουργιστικό πλαίσιο δομείς και τα ερωτήματα που αφορούν στην κοινωνική ύπαρξη, το μέλλον και την ανάπτυξη στην Ελλάδα, ενδυναμώνοντας μια ταυτότητα, ένα «Είμαι» υπανάπτυξης, ομνύοντας ωστόσο στην «ανάπτυξη» σαν να μην καταλαβαίνεις τι διαπράττεις – όπως ακριβώς πράττει ο κ. Σαμαράς και οι μάλλον αλλόκοτοι πολιτικά κεντροαριστεροί συγκυβερνήτες του! Οι πολιτικοί αυτοί στην πραγματικότητα αγνοούν απολύτως την δομή της οικονομίας (μορφή παραγωγής και παραγωγικές σχέσεις) και της κοινωνίας – υπερβαίνουν δηλαδή μυθικά την παραγωγική δομή – υιοθετώντας μια λειτουργία που αποσκοπεί σε μεταρρυθμίσεις που θεωρητικά θα ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα της προσαρμογής στην ανταγωνιστικότητα της ευρωζώνης, επιδρόντας ωστόσο αποκλειστικά στον μηχανισμό που ρυθμίζει την ανταγωνιστικότητα της τιμής.

Αυτό, με δύο κουβέντες, είναι το έγκλημα της εσωτερικής υποτίμησης που διαπράττει η Συγκυβέρνηση κεντροδεξιών και κεντροαριστερών, το οποία μεγεθύνεται με την παράλληλη μείωση δημοσιονομικού και εμπορικού ελλείμματος, που καταδικάζουν την χώρα στην ύφεση, την επενδυτική ένδυα και στην υπανάπτυξη, προσδοκώντας κάποια στιγμή η εξευτελισμένη τιμή της εργασίας και ο εξανδραποδισμός των εργαζομένων να γίνουν μηχανισμός που θα επιτρέψει την επίτευξη υψηλών επιπέδων παραγωγής, εναρμονισμένων με το σκληρό ευρώ και το αντιπληθωριστικό σύστημα ηγεμονίας στην ΕΕ! Επ’ αυτών των σαφώς ιδεολογικοποιημένων οικονομικών του νεοφιλελευθερισμού, δομούνται σήμερα τα λάθος ερωτήματα, τα οποία αρθρώνονται μέσω του κυρίαρχου πολιτικού λόγου, ενώ μεταδίδονται ως ψευδομηνύματα με διλημματικό χαρακτήρα από τα ΜΜΕ των διαπλεκομένων συμφερόντων.

Και ποιες είναι οι σωστές ερωτήσεις; Μα αυτές που προκύπτουν από το ΠΩΣ θα ενισχύσω το παραγωγικό δυναμικό της οικονομίας, την συσσώρευση παραγωγικού – και όχι άλλου – κεφαλαίου, την εξαγωγική μου βιομηχανία, προσθέτοντας νέες σύγχρονες μονάδες με μηχανολογικά και εμπορικά κριτήρια, ΠΩΣ θα βελτιώσω την εμπορική εξειδίκευση της χώρας σε προϊόντα υψηλής τεχνογνωσίας και την σχετική εκπαίδευση των εργαζομένων ώστε να προσαρμοστώ στον ανταγωνισμό των αναπτυγμένων χωρών κλπ. Και αυτές οι ερωτήσεις είναι στρουκτουραλιστικού χαρακτήρα που υποστηρίζονται από μια εντελώς διαφορετική μεθοδολογία από εκείνη της τρόικας που υπηρετεί το κλαμπ λειτουργιστών-νεολειτουργιστών, το οποίο ενώ εμφανίζεται ως το «Κλαμπ του Ευρώ» στην πραγματικότητα λειτουργεί ως «Κλαμπ της Δραχμής»!

Σύμφωνα με αυτή την στρουκτουραλιστική οπτική, η οποία όλα αυτά τα χρόνια της ύφεσης σας ταλαιπωρεί αγαπητοί αναγνώστες μέσω των σημειωμάτων μου, η ανταγωνιστικότητα προσεγγίζεται δια της ενσωμάτωσης των μεταβλητών της αποτελεσματικότητας του παραγωγικού δυναμικού και του κεφαλαιακού αποθέματος στις εξισώσεις των τιμών, έτσι ώστε να αλλάξει η δομή αυτής καθ΄ εαυτής της παραγωγικότητας. Έτσι την παραγωγικότητα την εξετάζουμε σε σχέση με την συσσώρευση του παγίου κεφαλαίου και με τον βαθμό αξιοποίησης του παραγωγικού δυναμικού, με αποτέλεσμα οι τροποποιημένες εξισώσεις να περιλαμβάνουν αυτό που μοιάζει να παραγνωρίζουν οι λειτουργιστές της Τρόικας- Συγκυβέρνησης: την επίπτωση της μεταβολής της διανομής του εισοδήματος, μέσα από την διαδικασία της εσωτερικής υποτίμησης και της συνεπαγόμενης ύφεσης, στη ζήτηση.

Μέσω αυτής της μεθοδολογίας θα καταλάβαινε κανείς πόσο λάθος είναι οι ερωτήσεις που θέτει το καθεστώς στην Ελλάδα στον εαυτό του και στους έλληνες πολίτες. Έτσι, θα γλυτώναμε και εμείς όλοι που εναντιωνόμαστε στην μακρά και κουραστική πλέον παραμυθία διαπλοκής και κυβέρνησης περί «φωτός στο τούνελ», την «ψυχική ταλαιπωρία», όπως και από τον προσβλητικό χαρακτηρισμό «προφήτες»! Δεν είναι προφητεία το να βλέπει κανείς το σημείο ισορροπίας, που συμπίπτει με την προπαγάνδα περί ανάπτυξης Στουρνάρα-Σαμαρά, να μετατοπίζεται ολοένα και μακρύτερα εντός του μοντέλου που η ίδια η Τρόικα δόμησε για την θεραπεία της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας!

Μην απορείτε, λοιπόν, από τις μετριοπαθείς, θα έλεγα, εκτιμήσεις του ΟΟΣΑ: ύφεση 1,2% του ΑΕΠ για το 2014, έναντι των εκτιμήσεων για σταδιακή ανάκαμψη που προβλέπουν η κυβέρνηση, το Μνημόνιο και η ΤτΕ. Ανάγκη πρόσθετης χρηματοδότησης από ΔΝΤ και την ΕΕ προς την Ελλάδα για να καλυφθεί το «κενό» που θα δημιουργήσει στο Πρόγραμμα η ύφεση την επόμενη χρονιά. Μετρούμενη ανεργία το 2013 στο 27,8% για ανέβει ακόμα πιο ψηλά στο 28,4% το 2014. Έλλειμμα φέτος στο 4,1% και στο 3,5% το 2014, ενώ το χρέος θα διαμορφωθεί στο 175,1% φέτος και στο 180,6% το 2014. Τίποτε περίεργο και τίποτε αφύσικο! Εάν παρακολουθούσατε τις προσεγγίσεις και τις προτάσεις όσων από την αρχή έθεταν και απαντούσαν σε στρουκτουραλιστικού χαρακτήρα ερωτήματα θα συμφωνούσατε πως η εσωτερική υποτίμηση που ακολούθησε και ακολουθεί με πίστη και αφοσίωση το καθεστώς στην Ελλάδα για να περισωθεί πολιτικά, ήταν ουσιαστικά μέθοδος απόκλισης από τους διακηρυγμένους ποιοτικούς και ποσοτικούς στόχους που το ίδιο έθετε εναρμονιζόμενο με την «φιλοσοφία» της Τρόικας.

Τα ερωτήματα που έθετε ήταν λάθος και σε εσφαλμένο αποτέλεσμα θα οδηγούσαν, καταστροφικό μάλιστα για την κοινωνία και την οικονομία, ακόμη και στην περίπτωση σωστών απαντήσεων σε αυτά. Και κυρίως αν οι απαντήσεις ήταν «σωστές»!!! Και αυτό επειδή η ίδια η προσαρμογή προκάλεσε μια διαδικασία δομικής αιτιότητας, που περιελάμβανε διαδοχικές φάσεις αρνητικής (φθίνουσας) συσσώρευσης κεφαλαίου – όπως επέμενα από την αρχή των Μνημονίων πως θα επισυμβεί – πράγμα που βύθιζε την χώρα στην ύφεση (επτά χρόνια είναι κάτι περισσότερο από πολεμικού τύπου καταστροφή) με αποτέλεσμα οι διορθωτικοί μηχανισμοί της αγοράς να μην μπορούν να επαναφέρουν την οικονομία σε ισορροπία (επίπεδο «non accelerating inflation rate of unemployment»), ακόμη και αν δεν είχαν πτωχεύσει οι τράπεζες. Τόσο απλά, τόσο καταθλιπτικώς φυσιολογικά, τόσο καθόλου παράδοξα, και τόσο, μα τόσο εύλογα και εύκολα εκτιμώμενα! Αυτό είναι το αποτέλεσμα του εγκλωβισμού μιας ολόκληρης κοινωνίας σε λάθος ερωτήσεις. Έστω και αργά, ας δοκιμάσουμε τις σωστές, όπως καί σήμερα βρήκα την ευκαιρία να τις διατυπώσω. Αυτές, φίλοι, είναι ουσιαστικές προτάσεις μιας εναλλακτικής διακυβέρνησης.

Περισσότερα

Κλονισμός της τραπεζικής ή της κρατικής πίστεως… και πέρα από αυτό!

Του Δημήτρη Α. Γιαννακόπουλου

Δ. ΓιαννακόπουλοςΟ καπιταλισμός όπως και ο γραφειοκρατικός σοσιαλισμός είναι μια υπόθεση συζυγικής πίστεως, όπου ο κερατωμένος από μια ελίτ πολίτης μαθαίνει πάντα τελευταίος την απάτη. Και τότε κλονίζεται η εμπιστοσύνη στον εαυτό του, στους γύρω του, στους θεσμούς της ύπαρξής του, στο Κεφαλαιοκρατικό σύστημα παραγωγής πλούτου ή στο «σοσιαλιστικό» σύστημα διαχείρισης του παραγόμενου κοινωνικού πλούτου. Και στις δύο περιπτώσεις θίγεται η εμπιστοσύνη του ατόμου όχι ακριβώς προς τους επιμέρους θεσμούς που ορίζουν την ασφάλεια του στο πλαίσιο του κράτους, όχι ως προς τον γάμο, αλλά βαθύτερα ως προς την μεταφυσική, μεταπολιτική διάσταση του ίδιου του κράτους.

Τι συμβαίνει σήμερα μετά την απόφαση του Eurogroup για την Κύπρο; Τι είναι αυτό που ταράζει την ουτοπία της σταθερότητας και το καθεστώς ασφάλειας στον καζινοκαπιταλισμό, ο οποίος δοξάζεται από την ευρωπαϊκή μεταβιομηχανική ελίτ ως υπέρτατη αρχή; Ο κλονισμός της τραπεζικής πίστεως ή ο κλονισμός της πίστεως ως προς το κράτος; Ελάτε να ξαναβάλουμε το ελάχιστο μυαλό που μας απέμεινε από την «κραιπάλη» της αγοράς, ή από του σύμπλεγμα που δημιουργεί η ατομική αδυναμία συμμετοχής σε αυτήν την «κραιπάλη», στην θέση του!

Περισσότερα

Έχει και η μέση του καπιταλισμού την άκρη της!

Του Δημήτρη Γιαννακόπουλου

Δ. ΓιαννακόπουλοςΑπό τότε που πέσανε τα καθεστώτα του λεγόμενου υπαρκτού σοσιαλισμού στην Ευρώπη και Ευρασία και «ενώθηκε» η Ευρώπη υπό το σκήπτρο του χρηματιστή, ένας αφάνταστα θρασύς κεφαλαιοκρατισμός ανέτειλε. Ο νικητής μιας εικονικής (ψευδο-ιδεολογικής στην ουσία) αντιπαράθεσης, η οποία στρέβλωνε το πρωταρχικό, την ανάγκη αντιεντροπικών αποφάσεων για την καλή λειτουργία της οικονομικής δομής, παρήγαγε μια γενικευμένη ψύχωση που ενσωματώθηκε στην «κοινή λογική» της παγκοσμιοποίησης.

Έτσι, παρατηρήσαμε την τελευταία δεκαετία – και ιδιαίτερα τα τελευταία πέντε χρόνια – κατά την οποία επιταχύνθηκε η καπιταλιστική κρίση στις πλέον ευάλωτες πολιτικοοικονομικά (: έλλειψη συνοχής στην οργάνωση της κεφαλαιοκρατικής προσωπικότητας) Δυτικές Χώρες, μια μορφή ταυτιστικής διαμάχης του καταναλωτικά δομημένου Εγώ με τα ιδανικά του (: την κάρπωση νεκρής ύλης, την απόλαυση προϊόντων και υπηρεσιών που λειτουργούν σαν το βυζί της μάνας στο στόμα του νεογέννητου). Το στόμα αισθάνθηκε να απομακρύνεται από το βυζί καθώς ο ολοκληρωτικός καπιταλισμός που άρχισε να ανατέλλει ως η απόλυτη, μοναδική αλήθεια της ζωής διαμόρφωσε μια έντονα ψυχωτική σχέση του ατόμου με το κεφαλαιοκρατικό κράτος το οποίο εμφανιζόταν με την μορφή της λιτότητας και το δόγμα του αντιπληθωρισμού να μετατρέπει την θετική επιθυμία που το ίδιο διαμόρφωσε ιδεολογικά στην αντιπαράθεση του με τον «υπαρκτό σοσιαλισμό» την προηγούμενη περίοδο, σε αρνητική επιθυμία.

Περισσότερα

Από τη μεταλλαγμένη σε μια ριζοσπαστική σοσιαλδημοκρατία

Γράφει ο Μαυροζαχαράκης Μανόλης,
Κοινωνιολόγος – Πολιτικός Επιστήμονας

Μαυροζαχαράκης ΜανόληςΟι μεταλλάξεις της σοσιαλδημοκρατίας και ο «μεσαίος χώρος»

Έχει καθιερωθεί ως πάγια τακτική των διεθνών διαμορφωτών της κοινής γνώμης καθώς και των διαπλεκόμενων με αυτούς παικτών της αγοράς, να θρηνούν για την υποτιθέμενη “δογματική ακινησία” των σοσιαλιστικών κομμάτων, ερμηνεύοντας τις όποιες εκλογικές τους ήττες με το επιχείρημα ότι αδυνατούν να αποκτήσουν ερείσματα στον λεγόμενο μεσαίο χώρο επειδή τοποθετούνται λιγότερο η περισσότερο στην αριστερά όχθη του πολιτικού σκηνικού(1).

Το στρατηγικό επιχείρημα της διεθνούς νομενκλατούρας των ΜΜΕ εκάστοτε καταλήγει στην προάσπιση ενός “εκσυγχρονισμού” και του ανοίγματος της κεντροαριστεράς προς απόσπαση της χρήσιμης ψήφου του κέντρου, δεδομένου ότι η ενίσχυση από αριστερά εκ των προτέρων θεωρείται απίθανη. Εν προκειμένω η έννοια του κέντρου αναφέρεται στην πεποίθηση ότι οι πραγματικές λύσεις απαιτούν ρεαλισμό και πραγματισμό, και όχι ιδεαλισμό, ριζοσπαστισμό και συναίσθημα (2).

Περισσότερα

Φρενάροντας το μηχανισμό επιτάχυνσης της καταστροφής στην Ελλάδα

Του Δημήτρη Γιαννακόπουλου

Δ. ΓιαννακόπουλοςΝα ανησυχήσεις αναγνώστη, παρατηρώντας με να βάζω στην πάντα την πολιτική οικονομία κατά την προσέγγιση της πολιτικής διαπραγμάτευσης της ελληνικής κρίσης, τις τελευταίες μέρες. Να προβληματιστείς και εσύ όπως και εγώ από την ανάγκη μου να προβάλω πλέον αμέσως ηθικά και φιλοσοφικά στοιχεία, αντί να τα αφήσω να υπαινίσσονται, βαθιά κρυμμένα, αλλά πάντα δημιουργικά, εντός της κριτικής ανάλυσης, στη βάση που συνδέει την κοινωνία με την οικονομία για να παράγει μοντέλα ηγεμονίας, πολιτική αφήγηση και διακυβέρνηση.

Επιχείρησα να συνδέσω πολιτική οικονομία, διακυβέρνηση και παράγοντες πολίτικης ισχύος σε μια ενιαία αντιδογματική, πλουραλιστική αφήγηση για την ελληνική κρίση, καταλήγοντας σε προσωρινές υποθέσεις για πολιτική δράση. Και αυτό με δύο κριτήρια: (1) να μην αναλωθώ σε έναν «ξύλινο» αποστειρωμένο μεθοδολογικά λόγο ή μια καθαρά και αποκλειστικά ιδεολογική αφήγηση και (2) λαμβάνοντας υπόψιν πως προτείνοντας κάτι που θεωρώ σωστό για τον ελληνικό λαό στην συγκυρία, δεν θα πρέπει να αποκλείσω άλλες επιλογές, που θα ήταν σφάλμα να αποκλειστούν από την αρχή. Αυτό το τελευταίο συνεχίζει να αποτελεί για πολλούς φίλους κρίσιμο ελάττωμά μου, αν και εγώ το θεωρώ την πιο σημαντική αρετή με την οποία με προίκισε η εμπειρία μου.

Περισσότερα

Η πολιτική σκέψη δεν μας ένωσε, να ελπίζουμε στην ντροπή μας;

Του Δημήτρη Γιαννακόπουλου

Δ. ΓιαννακόπουλοςΗ εκφυλισμένη ελληνική κοινωνία εισήλθε στο φάσμα του εκφασισμού, διαπίστωνα σοκαρισμένος, αφού πέντε χρόνια πριν έκρουα τον κώδωνα του κινδύνου, βλέποντας πως η παραμορφωτική πολιτική σύγκληση στο κέντρο εκκολάπτει το «αυγό του φιδιού». Η υποκριτική πολιτική πρακτική του κέντρου και η κουλτούρα του πλέον χυδαίου ατομικισμού που γνώρισε η Ελλάδα ζέσταναν το «αυγό», ενώ η κρίση που επακολούθησε διαμόρφωσε το κατάλληλο κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον για την νεοναζιστική έκρηξη.

Επιστημονικά – ιστορικά αυτό που βλέπω να πλημυρίζει την χώρα δεν είναι κανενός είδους φασισμός, αλλά ένας στυγνός νεοναζισμός, τον οποίο έχω ορίσει επανειλημμένως. Πρόκειται για ένα άκρως αντιδραστικό ως προς την δημοκρατία και την αστική πολιτική φαινόμενο, το οποίο περιορίζεται στο ελληνικό εθνικό πλαίσιο και δεν έχει μεθοδολογικά καμία σχέση με τον φασισμό, ο οποίος προσπάθησε να δομηθεί φιλοσοφικά ως ένα γενικό σύστημα παραγωγής της κοινωνικοπολιτικής αλήθειας σε αντιπαραβολή με τον κομμουνισμό, τον δημοκρατικό σοσιαλισμό, ή τον αναρχισμό.

Περισσότερα

Οι “Κομμουνιστές” Δεξιοί σε μια επιχείρηση σκούπα εναντίον της δημοκρατίας στην Ελλάδα

Του Δημήτρη Γιαννακόπουλου

Δ. ΓιαννακόπουλοςΣε απόλυτη αμηχανία βρίσκεται ο σοβαροφανής δεξιός τύπος, δυσκολευόμενος να κατανοήσει την συνολική πολιτικής της Συγκυβέρνησης και τα απίθανα καμώματα της τρόικας, όπως το γελοίο για όσους γνωρίζουν πολιτική (εθνική) οικονομία επιχείρημα: σφάλαμε στις προβλέψεις μας επειδή δεν κατανοήσαμε πλήρως ότι οι προσπάθειες λιτότητας της κυβέρνησης θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την οικονομική ανάπτυξη!

Κανένα λάθος δεν έγινε, εκτός εάν θεωρείς πως ο ολοκληρωτικός καπιταλισμός (totalitarian capitalism) που έρχεσαι να επιβάλεις σε μια χώρα κρατικοδίαιτης κεφαλαιοκρατικής ανάπτυξης, είναι λάθος! Αλλά και εσύ (το ΔΝΤ) να μπορούσες να το δεις έτσι, που δεν μπορείς, επειδή αυτό στην ουσία κάνεις τουλάχιστον μετά το 1990, δεν θα μπορούσαν να το δουν ως λάθος οι «κομουνιστές δεξιοί» που ελέγχουν την κυβέρνηση Σαμαρά. Άλλο πράγμα είναι ασφαλώς να δικαιολογείς την κατάρρευση της αγοράς και την διαλυτική απορρύθμιση του δημοσίου ισχυριζόμενος παιδαριωδώς «πέσαμε έξω στις εκτιμήσεις μας» και άλλο να παραδεχτείς ειλικρινώς πως αυτό που κάνεις αντιφάσκει με τις βασικές αρχές του φιλελευθερισμού με τις οποίες δήθεν πολιτεύεσαι.

Περισσότερα

Όποιος λοιδορεί τον Μαρξ και σνομπάρει τον Κέινς μισεί την ζωή…

Του Δημήτρη Γιαννακόπουλου

Δ. ΓιαννακόπουλοςΘα έχετε ακουστά την περίφημη 11η θέση για τον Feurbach του Καρλ Μαρξ: «οι φιλόσοφοι έχουν απλά ερμηνεύσει τον κόσμο με διάφορους τρόπους. Το θέμα είναι να τον αλλάξουμε». Καλό, δεν λέω, αλλά πώς να τον αλλάξεις αν δεν τον κατανοήσεις; Και πώς να τον κατανοήσεις στο βαθμό που στοχάζεσαι εσχατολογικά; Έτσι την πάτησαν πολλοί δεξιοί και αριστεροί και όχι ο Μαρξ. Διότι ο Μαρξ δεν σκεφτόταν εσχατολογικά – δεν ήταν καν μαρξιστής – αλλά διαλεκτικά και συγκυριακά, καταλήγοντας όμως σε συμπεράσματα εσχατολογικού χαρακτήρα για να προκαλέσει κοινωνική, μαζική δράση για αλλαγή του κόσμου της αποξένωσης του ανθρώπου από την εργασία του και κατακερματισμού του εαυτού του. Ο Μαρξ ήταν σοφός άνδρας, διότι πριν κάτσει να γράψει φρόντισε να το ζήσει το πράγμα μέσα από τους κοινωνικούς αγώνες στους οποίους συμμετείχε και σχολίαζε με θεωρητική εμβάθυνση.

Θυμάστε τι έλεγε; «Απ’ όλες τις τάξεις που είναι σήμερα αντιμέτωπες με την μπουρζουαζία, μόνο το προλεταριάτο είναι η αληθινή επαναστατική τάξη. Οι άλλες τάξεις βρίσκονται σε κατάπτωση και τελικά θα εξαφανιστούν με την άνοδο της σύγχρονης βιομηχανίας, το προλεταριάτο είναι το μόνο και αληθινό της παιδί.» Καλά τα έλεγε, αρκεί να καταλάβεις τι εννοούσε ερμηνεύοντας τον κόσμο που ζούσε (συγκυριακά) και όχι τον κόσμο του μέλλοντος.

Περισσότερα

Ο εχθρός της πατρίδας μας είναι ο νεοφιλελευθερισμός

Γράφει ο Παναγιώτης Αποστόλου, οικονομολόγος

Παναγιώτης ΑποστόλουΟ νεοφιλελευθερισμός ως ιδεολογική και πολιτική αντίληψη, γεννήθηκε την δεκαετία του ’40 από τον Οικονομολόγο Μίλτον Φρίντμαν, γιο Ουγγροεβραίων μεταναστών και είναι η απόλυτη έκφραση ενός άκρατου οικονομικού φιλελευθερισμού. Ο νεοφιλελευθερισμός βασίζεται στο δόγμα για περισσότερο ελεύθερη αγορά, δηλαδή περισσότερο καπιταλισμό και λιγότερο κράτος.

Για τον λόγο αυτό μαρξιστές διανοητές θεωρούν τον νεοφιλελευθερισμό ως το μέσον μετάβασης των κοινωνιών στον ολοκληρωτικό καπιταλισμό. Αυτή την ιδεολογία της εποχής μας, της οικονομικής επανάστασης των ελεύθερων αγορών, πολλοί οικονομολόγοι την ονόμασαν «ο καπιταλισμός της καταστροφής». Το δόγμα του νεοφιλελευθερισμού διατυμπάνιζε, ψευδώς, πως η παγκόσμια επιβολή του κινήματος θα ήταν ειρηνική.

Περισσότερα