Το δέος πιο δυνατό από το σοκ

Του Δημήτρη Α. Γιαννακόπουλου

Η δραματική ιστορία του Έλληνα Homo Anti-economicus

Η ελληνική κοινωνία υπόσχεται στον εαυτό της πως θα αντιδράσει στην πολιτική επιλογή εξανδραποδισμού της από το καθεστώς της διαπλοκής. Εμφανίζεται αποφασισμένη να εναντιωθεί μέχρις ρήξεως στο νέο σοκαριστικό μπαράζ μέτρων μείωσης των εισοδημάτων και φτωχοποίησης των μικρομεσαίων στρωμάτων του πληθυσμού. Μόνον που αυτό ορίζεται ως αντίδραση στο δέος που προκαλείται από την κυβερνητική (υποτακτική) συμπεριφορά απέναντι στην τρόικα και όχι ως σοκ από την εσωτερική υποτίμηση που καταστρέφει τον παραγόμενο πλούτο στην χώρα, διαμορφώνοντας επιπλέον συνθήκες συγκέντρωσης κεφαλαίου.

Θυμίζω ότι η κρίση στην Ελλάδα αφορά στην κρίση επενδύσεων και κερδοφορίας του κεφαλαίου και όχι στενά στην κρίση απασχόλησης της εργασίας. Αυτό σημαίνει δομική κρίση. Η στρατηγική της εσωτερικής υποτίμησης σοκάρει την κοινωνία, νομιμοποιώντας μορφές αυξημένης συσσώρευσης κεφαλαίου με αντιοικονομικό τρόπο.

Περισσότερα

Τα φαντάσματα στη βουλή;

Του Δημήτρη Α. Γιαννακόπουλου

Πριν από χρόνια επισήμαινα την απειλή για την ελληνική κοινωνία, από την αναγέννηση της ακροδεξιάς. Αργότερα εξήγησα με σειρά άρθρων τις αιτίες της ανόδου του ρατσιστικού εθνικισμού και πρότεινα πολιτικές που αγνοήθηκαν, όπως αγνοήθηκε και η στρατηγική για την δόμηση ενός σύγχρονου αστικού εθνικισμού με σοσιαλιστικές ορίζουσες.

Παράλληλα, προβλέποντας την διάλυση του «μεσαίου χώρου», πριν ακόμη η ελληνική κοινωνία υποστεί τον αιφνιδιασμό με την ένταξη στο ΔΝΤ, αναφέρθηκα σε ιστορικά προηγούμενα και εστίασα στην περίπτωση Haider στην Αυστρία για να δείξω ακριβώς τις συνθήκες που επωάζουν το αυγό του φιδιού στην μεταμοντέρνα Ευρώπη.

Περισσότερα

Οι “αγανακτισμένοι” ως η κρίσιμη πολιτικά μάζα…

Του Δημήτρη Γιαννακόπουλου

Μεγάλη φαγούρα παρατηρώ να έχει πιάσει τους πάντες που αναπτύσσουν δημόσιο λόγο με τις συγκεντρώσεις στις πλατείες. Παρότι έχω ήδη προσεγγίσει το φαινόμενο, μάλλον ιδιόμορφα, κάνοντας χρήση της «αρχαιολογίας της γνώσης» του Michel Foucault, θα το ξανακάνω πιο άμεσα, απαντώντας στο οικονομίστικο, δηλαδή χυδαίο ερώτημα που απασχολεί πολλούς: ποιόν συμφέρει η πλημμυρισμένη πλατεία από (εμφανιζόμενους ως) απηυδισμένους με το πολιτικό σύστημα πολίτες;

Η απάντηση είναι όλους όσοι έχουν την ικανότητα να συγκροτούν πολιτική ή απλώς δημόσια ταυτότητα εκμεταλλευόμενοι την κρίσιμη μάζα στο πλαίσιο του μετασχηματισμού ενός συστήματος υπό σοβαρή κρίση. Το σύνολο των «αγανακτισμένων» είναι η κρίσιμη μάζα για την προσβολή του καθεστώτος. Ένα ελάχιστα οργανωμένο πλήθος που εμφανίζεται να ξέρει τι δεν θέλει, αλλά δεν ξέρει τι ακριβώς θέλει με πολιτικούς όρους. Είναι δηλαδή ένα άμορφο ιδεολογικά πλήθος πολιτών, οι οποίοι εκδηλώνουν με αυτό τον τρόπο την απέχθεια τους στο σύστημα εξουσίας στη χώρα μας και κυρίως την περιφρόνησή τους στο ελληνικό κομματικό φαινόμενο. Και αλίμονο αν δεν το έπρατταν, στο βαθμό που συνειδητοποιούν ότι είναι αυτό που απειλεί – ή διαμορφώνει την διάσταση της απειλής – την ευημερία τους και υπονομεύει την ισχύ της χώρας μας. Τους αποκαλώ «κρίσιμη μάζα» διότι, μεταξύ πολλών άλλων ιδιαίτερων ποιοτικών χαρακτηριστικών, μόνον αυτοί θέτουν ρητά ως αίτημα την διάλυση του πολιτικού συστήματος, επειδή αναγνωρίζονται γενικότερα ως πηγή πολιτικών αλλαγών, επειδή πέτυχαν και συγκέντρωσαν σημαντικές δυνάμεις, δίχως την χρησιμοποίηση παραδοσιακών διαύλων λαϊκής κινητοποίησης και επειδή θα μπορούσαν υπό συνθήκες να προκαλέσουν μια ευρύτερη κινητοποίηση του ελληνικού λαού. Τούτο αντανακλά μια διαφορετική κουλτούρα αγώνα πολιτικής αλλαγής, που δεν αντιφάσκει με άλλες μορφές λαϊκών κινητοποιήσεων. Εκτός αν εμείς θέλουμε να τους απομονώσουμε από τους λεγόμενος λαϊκούς αγώνες, διότι μάθαμε ότι οτιδήποτε ξεφεύγει από τον έλεγχό μας είναι αντιδραστικό και όργανο του καπιταλιστικού διαβόλου!

Περισσότερα

Πρώτα χτένισμα και μετά κι άλλο κούρεμα!

Του Δημήτρη Γιαννακόπουλου

Ορίστε τι κάνατε, λένε τώρα κάποιοι επιμηθείς της ευρωπαϊκής ελίτ, στο ΔΝΤ και σε εκείνους που βρίσκονται παραδοσιακά, πολιτικά πίσω από αυτό: εμείς σας είπαμε να κάνετε πρώτα χτένισμα στη δημόσια ελληνική περιουσία και εσείς προτιμήσατε την παραλυτική μέθοδο: πρώτα κούρεμα μισθών και συντάξεων (θεραπεία σοκ)!

Εάν μας είχατε ακούσει, δεν θα βρισκόμαστε σήμερα στη δυσάρεστη θέση να εκβιάζουμε τους Έλληνες για άμεσο ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας τους, καθώς αυτό θα προέκυπτε ως φυσιολογική ανάγκη για να σωθούν μισθοί και συντάξεις στην Ελλάδα. Σαν λογικό επακόλουθο ενός αρχικού εκβιασμού: τι προτιμάτε να δώσετε, δημόσια περιουσία ή μισθούς και θέσεις εργασίας; Ανάποδα έπρεπε να εφαρμοστεί το μνημόνιο, λένε οι κλασσικοί της θεωρίας του νεοφιλελευθερισμού.

Περισσότερα

Πρώτα εκλογές και μετά αναδιάρθρωση, είναι το σχέδιο!

Του Δημήτρη Γιαννακόπουλου

Μην αμφιβάλετε, πρώτα θα προκηρύξει εκλογές ο Γιώργος Παπανδρέου και μετά θα γίνει η περίφημη αναδιάρθρωση του Δημόσιου Χρέους, στην οποία τώρα αναφέρονται ακόμη και αυτοί που μας λοιδορούσαν όταν περιγράφαμε την πραγματικότητα, τις δυνατότητες και τις ουσιαστικές απειλές, αρκετά πριν οδηγηθούμε στον μηχανισμό. Η νέα κυβέρνηση που θα σχηματιστεί μετά από τις εκλογές θα βρεθεί σε (τεχνητό) αδιέξοδο και εάν είναι κυβέρνηση του καθεστώτος (ο περίφημος Μεγάλος Συνασπισμός του δικομματισμού και των παραφυάδων που τον νομιμοποιούν) θα επιχειρήσει άρον – άρον να προβεί σε αναδιάρθρωση του Δημόσιου Χρέους, δίχως ουσιαστική επαναδιαπραγμάτευση, καθώς οι όροι θα είναι προσυμφωνημένοι μεταξύ του χρηματοπιστωτικού κέντρου και της Γερμανίας.

Ο Γιώργος Παπανδρέου ήρθε για να ανοίξει το παιχνίδι όπως επανειλημμένα έχω σημειώσει. Δεν θα το κλείσει αυτός. Ο πρωθυπουργός δεν είναι το θύμα κακών συμβούλων, είναι συνειδητός φορέας των συμφερόντων της ελίτ που επιχειρεί να μανουβράρει την παγκοσμιοποίηση, των τραπεζιτών που είναι ο οικονομικός τους βραχίονας ηγεμονίας, καθώς και του λόμπι που πολιτικά βρίσκεται πίσω από αυτούς και σήμερα εκτός από τα νήματα της ελληνικής οικονομίας, κινεί και αυτά της εξωτερικής μας πολιτικής. Ο κ. Παπανδρέου, αν θέλετε, φιλοδόξησε να γίνει κάτι περισσότερο από φορέας αυτών των δυνάμεων, αυτοαναγορεύτηκε σε πρωταγωνιστή, πράγμα που του αναγνωρίζεται σήμερα από τα κέντρα αυτού του λόμπι.

Περισσότερα

Αψιμαχίες πριν από την καθοριστική μάχη στην ΕΕ

Του Δημήτρη Γιαννακόπουλου

Η Ελλάδα είναι το σύγχρονο θέατρο των αψιμαχιών πολιτικό – οικονομικών συμφερόντων που πασχίζουν να κυριαρχήσουν στον κόσμο. Η φτωχοποίηση των δύο – τρίτων της κοινωνίας είναι μια αναγκαία παράπλευρη απώλεια σύμφωνα με αυτούς, αλλά και μηχανισμός άσκησης πολιτικής από αυτά τα συμφέροντα. Νομίζουμε ότι πάμε μπροστά, ενώ στην πραγματικότητα βουλιάζουμε στο ίδιο τέλμα της νεωτερικότητας. Κοιλοπονεί το διεθνές πολιτικό σύστημα, αλλά δεν μπορεί να περάσει στην επόμενη φάση, δίχως την μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση που έχει ζήσει ο κόσμος, η οποία μεταστρέφεται και παραλλάσσεται σε κρατική και εθνική, διότι έτσι συμφέρει εκείνους που την διαχειρίζονται. Μας ξεγελάει το τεχνολογικό άλμα το οποίο δυστυχώς είμαστε ανίκανοι να ενσωματώσουμε προοδευτικά στην κοινωνία, ώστε αυτή να αναπτυχθεί δημοκρατικότερα και βιοοικονομικότερα. Βιώνουμε την αδυναμία του καπιταλισμού να παράγει διαφορετικές πολιτικές προσεγγίσεις, στρατηγικές ανάπτυξης και τεχνικές συμμόρφωσης (νομιμότητα στο πλαίσιο μιας δημοκρατικότερης νομιμοποίησης). Ο καπιταλισμός και η πατριαρχική αντίληψη της ηγεμονίας που συνδέεται με αυτόν, δεν μπορούν να οδηγήσουν σε τίποτε περισσότερο από την ανακύκλωση συμπεριφορών (ισχύς) και σχέσεων εξουσίας (δομών) της νεωτερικότητας που σε ιστορικούς, πολιτικούς επιστήμονες και κοινωνιολόγους είναι μάλλον γνωστές και δυστυχώς πληκτικά επαναλαμβανόμενες.

Η διαλεκτική αυτής της επανάληψης φαντάζει σήμερα ως μια νέα ιστορική φάρσα. Παράλληλα η ανάπτυξη του επιστημονικού και πολιτικού λόγου στο πλαίσιο αυτής της φάρσας, ανακυκλώνει την ίδια διαλεκτική της εξουσίας, εγκλωβίζοντας την διανόηση σε μορφές αναπαραγωγής κατεστημένων δομών. Η μετά – νεωτερικότητα μάλλον πρέπει να περιμένει την καταστροφή, που κάποιοι βιάζονται να επιφέρουν με «θεραπείες σοκ», οι οποίες επιβάλλονται πλέον και στην αναπτυγμένη Δύση. Όλες οι κινήσεις σήμερα στρέφονται εναντίον του εθνικού κράτους, σαν αυτό να είναι η αιτία του αδιεξόδου και των ατυχημάτων της αγοράς. Όταν όμως η αγορά δυσκολεύεται να ολοκληρωθεί υπό την ηγεμονία μιας δύναμης, διαταράσσονται οι εμπεδωμένες εθνικές και υπερεθνικές δομές. Αρχίζει η προστριβή συμφερόντων στο πλαίσιο αυτών των δομών μέχρι να επικρατήσει το… παράλογο: η καθοριστική μάχη για την ηγεμονία, όπως έγινε τόσες φορές κατά το παρελθόν μέσα από ποτάμια αίματος και καταστροφή.

Περισσότερα

Οι αναλώσιμοι Έλληνες

Του Δημήτρη Γιαννακόπουλου

Μεταξύ της μεταβιομηχανικής κεντροευρωπαϊκής ελίτ και της διεθνούς χρηματοπιστωτικής ελίτ τσαλακώνεται η Ελλάδα και ρημάζεται η ελληνική κοινωνία. Σάντουιτς έγινε η χώρα, από τη στιγμή που οι «απόλυτοι» αμερικανολιγούρηδες ανέλαβαν να κυβερνήσουν. Μέχρι τότε η Ελλάδα είχε πετύχει να ισορροπήσει κάπως στο διεθνές σύστημα. Είναι αλήθεια ότι ευνοούσε και το διεθνές περιβάλλον. Σήμερα που αυτό έχει μεταβληθεί σε συγκρουσιακό, η χώρα είχε ανάγκη από μια ικανή και αμερόληπτη κυβέρνηση, που θα εστιάζει αποκλειστικά στο ελληνικό συμφέρον, ώστε αυτή να μην μετατραπεί σε πιόνι της στρατηγικής κανενός. Μόνον μια σχετικά ουδέτερη Ελλάδα (δηλαδή μόνον στον βαθμό που στη χώρα θα υπήρχε ηγεσία, η οποία θα έδειχνε διάθεση ουδετερότητας) θα μπορούσε να εξέλθει με τις μικρότερες συνέπειες από την κρίση. Η Ελλάδα οφείλει να διατηρήσει μια σχετική αυτονομία ως προς τον εμπορικό πόλεμο που φαίνεται να ακολουθεί την νομισματική διένεξη.

Όλα αυτά δεν φτιάχνονται με λόγια και διακηρύξεις, κτίζονται με πολιτικές στο εσωτερικό και στο επίπεδο άσκησης διεθνούς πολιτικής. Δυστυχώς η εύλογη αυτή μακροπολιτική συνθήκη αγνοήθηκε. Το σύνθημα «η Ελλάδα ανήκει στους Έλληνες» παρέμεινε στο επίπεδο της κομματικής προπαγάνδας και του λαϊκισμού. Όλοι οι Έλληνες πρωθυπουργοί της μεταπολίτευσης, μέχρι τον Γιώργο Παπανδρέου, με περισσότερο ή λιγότερο καιροσκοπικό τρόπο και αναπτύσσοντας προσωπικές δημόσιες σχέσεις, επιχείρησαν να διατηρήσουν την χώρα σε μια ισορροπία συμφερόντων μεταξύ των ΗΠΑ και των εξεχόντων ευρωπαϊκών δυνάμεων, πιο έντονα μάλιστα από την δεκαετία του ’90, όταν πλέον η Ευρώπη άρχισε να δομείται ως διακριτός, αλλά όχι ανεξάρτητος από τις ΗΠΑ, πόλος.

Περισσότερα