Η επιστράτευση των διαπλεκομένων και το αδιέξοδο της χώρας…

Του Δημήτρη Α. Γιαννακόπουλου

Όσο και να προσπαθήσει ο επιστρατευμένος Τύπος της διαπλοκής και της κομματοκρατίας, δεν θα μπορέσει να αλλάξει την πραγματικότητα: η Ελλάδα βρίσκεται ενώπιον ενός αντικειμενικού αδιεξόδου. Το μόνο που μπορεί να επιτύχουν τα ΜΜΕ των διαπλεκομένων είναι, βαπτίζοντας διαρκώς το κρέας ψάρι και την ετεροπολική, ετερώνυμη διαδικασία χρεοκοπίας της χώρας σε ποικιλώνυμη σωτηρία (από ατομικό μηχανισμό σωτηρίας και μνημόνιο αποφυγής χρεοκοπίας, έως PSI. I, PSI.II και άλλο μνημόνιο σωτηρίας… και έπεται συνέχεια), να προκαλέσουν σύγχυση στη κοινή γνώμη.

Μεγάλη υπόθεση αυτό, από τη στιγμή κατά την οποία τα επιστρατευμένα από το καθεστώς της διαπλοκής ΜΜΕ καταφέρνουν να εμφανίζουν μια διαδικασία πτώχευσης ως προσπάθεια αποφυγής της χρεοκοπίας! Βιώνεις μια παρατεταμένη κρίση του μοντέλου χρεοκοπίας ως πιστωτική όμως κρίση, που δήθεν γίνεται εθνική προσπάθεια να μην καταλήξει σε χρεοκοπία!! Η συνολική επιχείρηση μοιάζει με εκείνη σε χώρες όπου, ενώ καταστρέφονται από μια πολεμική αναμέτρηση, οι επιστρατευμένες εφημερίδες τους εμφανίζουν καθημερινά ευχάριστες (αισιόδοξες) ειδήσεις που αποσκοπούν να ενθαρρύνουν τον πληθυσμό να κάνει άλλη μια θυσία εν όψει της τελικής νίκης που βρίσκεται πολύ κοντά. «Άντε, μια θυσία ακόμη και θα ανακουφιστούμε ως έθνος και λαός»! «Άντε, να ξεπουλήσουμε ότι έχουμε και δεν έχουμε, διότι μόνον έτσι θα νικήσουμε και θα επιβιώσουμε, βάζοντας τα θεμέλια για ένα λαμπρό μέλλον»! «Άντε, κοντά είμαστε στο τέλος του σκοτεινού τούνελ. Όσο πιο γρήγορα και πιο οργανωμένα ξεφορτωθούμε το δημόσιο βάρος και τους περιττούς εργαζόμενους, τόσο πιο γρήγορα και αποτελεσματικά θα σωθεί η χώρα: δηλαδή εμείς που ζητάμε την θυσία των άλλων»!

Περισσότερα

Ο σπειροειδής μονόδρομος στην άβυσσο…

Του Δημήτρη Α. Γιαννακόπουλου

Δεν θα σας ταλαιπωρήσω πλέον με ιδιαίτερα αναλυτικές προσεγγίσεις. Είναι φανερό ότι οι περισσότεροι κουράστηκαν να διαβάζουν αναλυτικούς «επικήδειους», ακόμη και αν δεν πρόκειται περί αυτού, αλλά για στρατηγικές απεγκλωβισμού, με κριτήριο το συμφέρον των δύο τρίτων της σημερινής ελληνικής κοινωνίας – η οποία αύριο σε καμία περίπτωση δεν θα είναι η ίδια. Σήμερα λοιπόν θα βάλω με δυο λόγια τα πράγματα στη θέση τους, καθώς πολύ «μπερδευτήκαμε» τελευταία! Όταν με βλέπετε να επανατοποθετώ ένα πρόβλημα σημαίνει ότι αυτό αυτονομήθηκε πολιτικά ή τείνει να ανεξαρτητοποιηθεί από τις δυνάμεις που το ελέγχουν ή θα έπρεπε να το ελέγχουν και αποκτά την ικανότητα να μεταλλάσεται ανεξέλεγκτα. Η δική μου παρέμβαση σε αυτή την περίπτωση είναι υπόθεση ελέγχου: μανατζαρίσματος της κρίσης.

Ο δοτός πρωθυπουργός Λουκάς Παπαδήμος στην πρώτη του συνέντευξη από την ημέρα που ανέλαβε τα καθήκοντά του, δήλωσε στο CNBC, ότι η επιστροφή της Ελλάδας στη δραχμή δεν αποτελεί επιλογή. Άρα, θα μπορούσε να αποτελέσει ανάγκη: αναπόδραστη κατάληξη, για την οποία δεν θα φταίει ο ίδιος και αυτοί που στηρίζουν κοινοβουλευτικά την κυβέρνηση «του», αλλά τρίτος παράγων! Ποιος είναι αυτός; Μα, η γερμανική κυβέρνηση ασφαλώς, καθώς η χρηματαγορά ποτέ δεν φταίει σε τίποτε. Αυτή δεν είναι παράγων στα μάτια του κ. Παπαδήμου, αλλά ορθολογικός κανόνας, μηχανισμός, υπέρτατο δίκαιο ή απλά πραγματικότητα. Είναι αυτό που είναι και έτσι είναι και θα είναι. Είναι διακυβέρνηση και όχι παράγων στο μυαλό του, όπως ακριβώς και στο μυαλό κάθε νεοφιλελεύθερου, σοσιαλδημοκράτη και «μέσου πολίτη». Παρόλα αυτά διαπραγματεύεται, όπως ισχυρίζεται μαζί της (με την χρηματαγορά), μέσω της διαδικασίας ανταλλαγής ομολόγων (PSI)! Όχι με ελληνική πρωτοβουλία ασφαλώς όπως θα ήταν εύλογο, αλλά μετά από την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 27ης Οκτωβρίου, την οποία προσωπικά ο κ. Παπαδήμος κατέκρινε!

Περισσότερα

Ο δεκάλογος της κρίσης και το συμπέρασμα (Β’ μέρος)

Του Δημήτρη Α. Γιαννακόπουλου

Στο πρώτο μέρος αυτού του δεκαλόγου εστιάσαμε στη φύση της κρίσης, προσδίδοντας της πολιτικοοικονομική διάσταση. Ταυτόχρονα σχολιάσαμε τα πολιτισμικά στοιχεία που διαμορφώνουν τις τάσεις τόσο στην πολιτική, όσο και στην οικονομία κατά την μετάβαση από την εποχή της νεωτερικότητας σε αυτήν της μετανεωτερικότητας.

Υποστηρίξαμε ότι η παρούσα κρίση δεν είναι μια ακόμη κρίση του βιομηχανικού μοντέλου ανάπτυξης του καπιταλισμού, αλλά δομικό φαινόμενο που χαρακτηρίζει την τάση αλλαγής των σχέσεων ηγεμονίας, συνολικά στον κόσμο, ακριβώς στο ρείθρο που χωρίζει την μοντέρνα εποχή από τον μεταβιομηχανικό καπιταλισμό.

Στο πλαίσιο αυτής της προσέγγισης ο θετικισμός δεν αποτελεί κατάλληλη επιστημολογική μεθοδολογία προσέγγισης της κρίσης, άσχετως αν αυτός διακονείται από τις κλασσικές συντηρητικές ή φιλελεύθερες σχολές σκέψεις ή από τους μαρξιστές.

Περισσότερα

Το «κόμμα» των Αντιλαϊκιστών

Του Δημήτρη Α. Γιαννακόπουλου

«Όχι, τέτοια πράγματα αυτές τις ώρες μοναδικής γελοιοποίησης του θεσμικού οικοδομήματος κυρίως της Ελλάδας και δευτερευόντως της ΕΕ!», σημείωνα τις προάλλες, για να δεχθώ την άμεση αντίδραση διαδικτυακού φίλου: «Ε, όχι και δευτερευόντως της ΕΕ!». Αλλιώς το τοποθετούσα, αλλά μια χαρά παρατηρεί ο φίλος, επαναφέροντας μάλιστα τον λόγο μου στο αναλυτικό πεδίο (μου), από το οποίο με τη φράση αυτή έμοιαζε να απομακρύνομαι.

Αυτές τις μέρες με επίκεντρο την πολιτική κρίση στην Ελλάδα, εξευτελίζεται το θεσμικό οικοδόμημα της ΕΕ και μάλιστα στον πυρήνα του, που δεν είναι άλλος από τις σχέσεις εξουσίας σε μικροεπίπεδο και όχι έκδηλα το νομικό περίβλημα με την μορφή Συνθηκών και Οδηγιών ή γενικότερα του «κοινοτικού κεντημένου». Το πρόβλημα δεν είναι ότι η ΕΕ αδυνατεί να προσφέρει στην χρηματαγορά μια αξιόπιστη λύση σε ό,τι αφορά στην πιστωτική κρίση. Στην θεσμική πραγματικότητα που ορίζει την ΕΕ, θα έλεγα ότι, αυτό δεν είναι δική της δουλειά. Θα απαιτείτο μια διαφορετική θεσμική συγκρότηση και όχι όπως επιχειρείται σήμερα μια πρόσθετη ρύθμιση στο υφιστάμενο καθεστώς που ορίζει τις σχέσεις πολιτικής ισχύος και την διαλεκτική τους έκφραση εντός της Ένωσης. Αυτό δεν έγινε – ακόμη!

Περισσότερα

Το στρατήγημα της σύγχρονης ταπείνωσης των Ελλήνων…

Του Δημήτρη Α. Γιαννακόπουλου

Χθες το βράδυ στις Κάννες δεν ταπεινώθηκε απλώς ο κ Παπανδρέου, ταπεινώθηκε ένας ολόκληρος λαός, τουλάχιστον με την έννοια του εκλογικού σώματος. Η Ευρωπαϊκή ηγεσία κάνοντας ρελάνς στα αμερικανικά κόλπα του ψυχρού πολέμου, που υιοθέτησε ο Έλληνας πρωθυπουργός, μετέβαλλε το «zero-sum game» του τελευταίου σε εφιάλτη για το πολιτικό σύστημα της χώρας μας.

Πρωτόγνωρα πράγματα για την ΕΕ! Εφιαλτικές στρατηγικές κυριαρχίας που αναιρούν την λογική του Ευρωπαϊσμού. Επιστρέψαμε πολιτικά στην εποχή του ψυχίατρου του 18ου -19ου αιώνα, με κανόνα την ανελαστική συμμόρφωση σε μια δήθεν φιλελεύθερη πολιτικό – οικονομική δομή, δια της αμφισβήτησης της ικανότητας των Ελλήνων να επιλέξουν την μέθοδο διαχείρισης της χρεοκοπία του κράτους τους. Το «ΝΑΙ ή ΟΧΙ στην ευρωζώνη», είναι ένα ερώτημα που αυτό καθ’ εαυτό – και όπως ετέθη – απλώς διαπραγματεύεται τη δημοσιονομική και πιστωτική κρίση με όρους (επι)κυριαρχίας του διευθυντηρίου (ψυχιάτρου) της ΕΕ προς μια χώρα της Ένωσης (ασθενής), στερώντας από τον ελληνικό λαό το δικαίωμα παραγωγής πολιτικής – ακόμη και στην περίπτωση που όλοι μας θεωρούσαμε ότι η ΕΕ ταυτίζεται με το Ευρώ.

Περισσότερα

Η απομυθοποίηση των αναδιαρθρωτικών Συνόδων

Του Δημήτρη Γιαννακόπουλου

Χθες το βράδυ οι ηγέτες της ΕΕ κατέληξαν στη μορφή της ανακεφαλαιοποίησης των ευρωπαϊκών τραπεζών στην οποία είχα αναφερθεί, δίδοντας το περίγραμμα της συμφωνίας για αναδόμηση του θεσμικού οικοδομήματος της Ένωσης. Για πρώτη φορά μετά το ξέσπασμα της κρίσης το ερώτημα δεν ήταν «τι κάνουμε» (ποια λύση να δώσουμε στην δημοσιονομική και τώρα πια πιστωτική κρίση της ευρωζώνης), αλλά πώς να ενεργοποιήσουμε εκ νέου (ιδιωτικά) κεφάλαια για τη χρηματοδότηση των επιμέρους κρατών που πλήττονται από χαμηλή αξιοπιστία εξυπηρέτησης των δανείων τους, δίχως να πληγεί η ικανότητα ισχυρών οικονομιών της ευρωζώνης να παράγουν με φτηνό σχετικά χρήμα.

Για πρώτη φορά η διακυβερνητική μεθοδολογία λήψης των αποφάσεων δηλαδή, ακολουθεί μια μορφή δομικής οντολογίας συνδυάζοντας την με θετικιστική επιστημολογία. Δεν έχει σημασία στο πλαίσιο αυτού του κειμένου απομυθοποίησης του πολιτικού περιεχομένου των Συνόδων Κορυφής της 23ης και 26ης Οκτωβρίου, εάν αυτό είναι κακό ή καλό (σίγουρα είναι προβληματικό κατά την άποψη μου), αποτελεί πάντως την πρώτη σύγχρονη απόπειρα να παντρευτούν ο διάχυτος νομικισμός της ΕΕ με την πολιτική μεθοδολογία του λεγόμενου Νεού «Historical Institutionalism».

Περισσότερα

Ζητούνται λίγη τσίπα και ίχνη αξιοπρέπειας…

Του Δημήτρη Γιαννακόπουλου

Πολιτική ικανότητα, εντιμότητα, υπευθυνότητα και διορατικότητα δεν θα μπορούσε κανείς σοβαρός άνθρωπος να ζητήσει από τους κυβερνώντες και τους διαπλεκόμενους διαμορφωτές της κοινής γνώμης στην Ελλάδα. Τουλάχιστον να διέθεταν λίγη τσίπα και ίχνη αξιοπρέπειας! Δυστυχώς όμως αυτά απουσιάζουν από το πρόσωπο της κυρίαρχης πολιτικό – εκδοτικής τάξης της χώρα μας. Τι να πεις και τι σημασία έχει η κριτική όταν απευθύνεται σε κάστες αμοραλιστών και άθλιων καιροσκόπων, που διαρκώς αγωνίζονται να εξαπατήσουν αυτούς στους οποίους απευθύνονται, μεταβάλλοντας διαρκώς στάση και προσωπείο, στο πλαίσιο της επιχείρησης «κάνουμε το μαύρο, άσπρο».

Κακώς, απορούμε ορισμένοι για την περίεργη αδράνεια του ελληνικού λαού στο ζήτημα της υπεράσπισης των συμφερόντων του, τα οποία θίγονται από την πολιτική της κυβέρνησης και την στρατηγική της τρόικας. Ο κόσμος «παλάβωσε» στην Ελλάδα, καθώς πολιτικό σύστημα και ΜΜΕ πέτυχαν να τρελάνουν τους περισσότερους. Δεν μπορεί να έρχεται σήμερα το «mainstream» μαζί με το αυτοαποκαλούμενο εκσυγχρονιστικό καθεστώς και να υιοθετούν απόψεις για την διαχείριση της κρίσης, που οι ίδιοι προκάλεσαν, τις οποίες προτείναμε ως αυτονόητες από την πρώτη στιγμή εγκλωβισμού της χώρας στην παγίδα της πιστωτικής κρίσης, εμείς οι «περιθωριακοί», «ανεύθυνοι», «συνομωσιολόγοι» και άλλα πολύ χειρότερα σύμφωνα με την ρητορική τους.

Περισσότερα

Ψυχραιμία και λαϊκή ενότητα!

Του Δημήτρη Γιαννακόπουλου

Δυστυχώς ακόμα και εγώ, ο οποίος εγκαίρως προϊδέασα για τη δραματική εξέλιξη της ελληνικής κρίσης, περιγράφοντας τα αίτια και τους μηχανισμούς που την ορίζουν, αλλά και το πιθανό αποτέλεσμα, δεν ήθελα μέσα μου να παραδεχτώ ότι υπάρχει σχέδιο καταστροφής της χώρας. (Όχι με την έννοια που προσπαθούν να προσδώσουν στο σχέδιο διάφοροι αλαζόνες της καθεστωτικής προπαγάνδας, αλλά με εκείνη των στρατηγικών αποφάσεων που διαμορφώνονται από τη σύγκρουση κρίσιμων παραγόντων στην φάση του σημερινού μεταβατικού σταδίου οργάνωσης της παγκοσμιοποίησης). Δεν μπορούσα να «χωνέψω» την ύπαρξη «σχεδίου», παρότι η αναλυτική μου προσέγγιση κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η χώρα γίνεται εστία μιας ανυπολόγιστης διεθνούς κρίσης. Τα έγραφα και δεν ήθελα να τα «πιστέψω» εγώ ο ίδιος που τα σημείωνα! Το άγχος με κυρίευσε δύο περίπου μήνες πριν από την υπογραφή του μνημονίου και κατόπιν κλιμακώθηκε με γεωμετρική πρόοδο.

Περισσότερα

Ήρθε η ώρα για το διαζύγιο με την ΕΕ;

Του Δημήτρη Γιαννακόπουλου

Το σχόλιο αυτό είναι λιτό, ξερακιανό και δίχως πολλές εξηγήσεις πλέον. Έτσι όπως πρέπει να είναι η απόφαση για το διαζύγιο ενός αγαπημένου κατά το παρελθόν ζευγαριού. Διαδικτυακοί φίλοι, το μελέτησα, τα έβαλα κάτω, λογάριασα δεκάδες παραμέτρους και κατέληξα ότι η ΕΕ δεν αφήνει πλέον κανένα περιθώριο στην Ελλάδα να παραμείνει στην αγκαλιά της. Ήρθε η ώρα να χωρίσουμε. Ήρθε η στιγμή να πάρουμε το δικό μας δρόμο σε αυτή την περιοχή του πλανήτη, με αυτόνομη πλέον περπατησιά στον κόσμο. Εύχομαι και επιθυμώ το διαζύγιο να είναι συναινετικό και να χωρίσουμε με αμοιβαία κατανόηση, αν και αντιλαμβάνομαι ότι δεν θα μπορέσουμε τελικά να αποφύγουμε τις τριβές και τις εντάσεις. Τα έχουν αυτά τέτοιου είδους χωρισμοί συνεταίρων, που νόμιζαν ότι δεν θα χωρίσουν ποτέ.

Ίσως κάποιοι να απορείτε για τούτη τη στάση ενός ευρωπαϊστή, ενός ανθρώπου που ενδιαφέρθηκε για την καλλιέργεια του ευρωπαϊσμού όσο τίποτε άλλο στη ζωή του, αλλά προσπαθήστε να καταλάβετε ότι η ιδέα που υπηρέτησα δολοφονήθηκε στη σημερινή Ελλάδα από μια ευρωπαϊκή ελίτ, η οποία υπήρξε ανίκανη να αντιμετωπίσει την πρόκληση και απειλή από το χρηματοπιστωτικό λόμπυ, που εδρεύει και στις δύο άκρες του Ατλαντικού. Οι μικροί ηγέτες της ΕΕ, αποδείχθηκαν νάνοι μπροστά στους ανθρώπους του «έξυπνου χρήματος» του Αμερικανό – εβραϊκού λόμπυ. Δεν επέδειξαν θεσμική ευελιξία και ικανότητα διαχείρισης της πιστωτικής κρίσης που προκλήθηκε στο μαλακό υπογάστριο της ευρωζώνης, σε συνέχεια της κρίσης του 2008 που είχε ως πηγή τις ΗΠΑ. Καμία απολύτως πολιτική εφευρετικότητα δεν έδειξαν να διαθέτουν. Σφιγμένοι, μίζεροι και ανέμπνευστοι ηγέτες του ιδίου επιπέδου με τους διαπλεκόμενους δικούς μας, αποδείχθηκαν. Η ΕΕ φανέρωσε την πολιτική της γύμνια και δολοφόνησε τον ευρωπαϊσμό πακτωμένη σε μια μορφή νεοφιλελεύθερου οικονομισμού, από τον οποίο έδειξε ότι δεν σκοπεύει να μετακινηθεί ούτε σπιθαμή.

Περισσότερα

Οι ιδανικοί αυτόχειρες

Του Δημήτρη Γιαννακόπουλου

Σήμερα θα έπρεπε να φορέσουμε την φουστανέλα ανάποδα και οι σημαίες να κυματίσουν ανάποδα. Είμαστε η φάρσα της μοντέρνας ιστορίας. Ο μόνος ευρωπαϊκός λαός που εμφανίστηκε οικιοθελώς να απεμπολεί την αυτοκυβέρνησή του για την ένταξη σε μηχανισμούς σωτηρίας του ευρώ. Όπως φαντάζομαι να παρατηρείτε, όλα τα επιμέρους  ευρωπαϊκά πολιτικά συστήματα αγωνίστηκαν ή τουλάχιστον φάνηκε να αγωνίζονται για την διατήρηση της αυτοκυβέρνησης των χωρών τους, εκτός από το Ελληνικό. Παντού με τον ένα ή τον άλλο τρόπο υπήρξε εκδήλωση πατριωτισμού, μπροστά στην πιστωτική κρίση, εκτός από την Ελλάδα. Εμείς είμαστε οι πατριώτες του ευρώ. Πατρίδα μας είναι η ευρωζώνη και εθνάρχες οι νταβατζήδες κατά Καραμανλή.

Αν στρέψουμε την προσοχή μας στην Ιρλανδία και στην Πορτογαλία και μελετήσουμε τις εκεί αντιδράσεις εναντίον της ένταξή τους σε «μηχανισμούς» θα ντραπούμε για την ύπαρξή μας. Εμείς αποδεδείχθηκε ότι είμαστε μοναδικοί αυτόχειρες: οι ιδανικοί αυτόχειρες. Η ντροπή των μοντέρνων κρατών. Και το ευτράπελο είναι ότι κάποιοι αυτό το θεωρούν πρόοδο! Για φαντάσου να κάνουμε και παρελάσεις δίχως αίσθηση της κατάντιας μας! Κάντε σημαία το ευρώ τουλάχιστον να λάβει νόημα και η σημερινή παρέλαση.

Περισσότερα

Η νέα κρίση που έρχεται και κρύβεται

Γράφει ο Πάνος Παναγιώτου
Χρηματιστηριακός τεχνικός αναλυτής,
Διευθυντής GSTA/EKTA

Πριν η Ελλάδα υιοθετήσει το ευρώ τα ελληνικά νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις είχαν μικρή έκθεση στο πιστωτικό ρίσκο, καθώς από τη μία η ‘νοοτροπία’ της υπέρμετρης δανειοδότησης ήταν ξένη προς το μέσο Έλληνα πολίτη και από την άλλη τα επιτόκια ήταν υψηλά και οι τράπεζες είχαν περιορισμούς ως προς το ρίσκο που μπορούσαν αναλάβουν κατά την παροχή δανείων σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Μετά τη διεθνή ύφεση του 2001, ωστόσο, η Ελλάδα βρέθηκε σε δύσκολο οικονομικό περιβάλλον και
προκειμένου να πετύχει οικονομική ανάπτυξη ακολούθησε το αγγλοσαξονικό μοντέλο πιστωτικής επέκτασης με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί μία έκρηξη στην αύξηση και την επέκταση της πίστωσης, με αποτέλεσμα μέχρι το 2005 τα δάνεια των ελληνικών νοικοκυριών να αντιστοιχούν στο 38,6% του ΑΕΠ, με τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο να είναι 52,6%.

Ελληνικές και διεθνείς τράπεζες είδαν τον Έλληνα ως τον ιδανικό πελάτη και ξεκίνησαν έναν αγώνα δρόμου για το ποια θα αποκτούσε μεγαλύτερο μερίδιο στην αγορά δανείων, χαλαρώνοντας στην πορεία τα ποιοτικά κριτήρια δανειοδότησης και αυξάνοντας τα επίπεδα ρίσκου που ήταν διατεθειμένες να αναλάβουν. Οι πιστωτικές κάρτες έγιναν της μόδας και μοιράστηκαν σε εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες οι οποίοι μέχρι τότε δεν τις είχαν χρησιμοποιήσει ποτέ ξανά και μέσα από τη νέα αυτή κατάσταση αλόγιστης πιστωτικής επέκτασης γεννήθηκε το πρόβλημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων, δηλαδή αυτών που οι δανειστές δε μπορούν να αποπληρώσουν.

Μέχρι το 2005 τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια απογειώθηκαν στο 7,5% του συνόλου των δανείων, προκαλώντας την παρέμβαση τη Τράπεζας της Ελλάδας που απαίτησε από τις τράπεζες να εξυγιάνουν τα χαρτοφυλάκια τους με αποτέλεσμα το ποσοστό αυτό να μειωθεί στο 4,5% μέχρι το 2007. Τότε, όμως, χτύπησε τη διεθνή οικονομία η τραπεζική κρίση και οι ελληνικές τράπεζες στην προσπάθεια τους να προστατευτούν έκλεισαν απότομα τη στρόφιγγα παροχής δανείων με το ρυθμό ανάπτυξης της δανειοδότησης να μειώνεται από 20% ετησίως το 2007 σε 15,9% το 2008 και σε 4,2% το 2009. Η διεθνής οικονομική κρίση που ακολούθησε της τραπεζικής και η παγκόσμια ύφεση επιδείνωσαν δραματικά την οικονομική κατάσταση στην Ελλάδα και αυτό αποτυπώθηκε στη δυνατότητα των Ελλήνων να πληρώσουν τα δάνεια τους με το ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων να εκτοξεύεται στο 7,7% το 2009.

Πριν ακόμη η Ελλάδα οδηγηθεί στο ΔΝΤ και την υπογραφή του Μνημονίου και πριν ξεκινήσει το πρόγραμμα περικοπής μισθών και συντάξεων και αύξησης των φόρων που οδήγησε σε δραματική επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης του μέσου Έλληνα πολίτη, το ποσό των επιχειρηματικών δανείων είχε φτάσει να αντιστοιχεί στο 47% του ΑΕΠ (μέσος όρος ΕΕ 52,47%) με το αντίστοιχο ποσοστό για τα στεγαστικά δάνεια να κυμαίνεται στο 34,1% του ΑΕΠ (μέσος όρος ΕΕ 37,8%) και για τα καταναλωτικά δάνεια στο 16,2% (πάνω από τον κοινοτικό μέσο όρο που είναι 15,2%).

Η ‘ελληνική κρίση’ επιδείνωσε την κατάσταση θεαματικά με το συνολικό ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων να σκαρφαλώνει στο 9% το 2010, και ειδικά για τα καταναλωτικά δάνεια να ξεπερνά το 15%. Παράλληλα, μέσα στους πρώτους οκτώ μήνες του 2010 οι τραπεζικές καταθέσεις μειώθηκαν κατά 11% επιβαρύνοντας την αρνητική κατάσταση.

Με την ελληνική οικονομία να έχει μία από τις χειρότερες αποδόσεις διεθνώς το 2010 και με τις προβλέψεις για το 2011 να είναι απογοητευτικές, το πιθανότερο σενάριο είναι η αυξητική τάση στα ποσοστά μη εξυπηρετούμενων δανείων να συνεχιστεί προκαλώντας μία σειρά αλυσιδωτών αντιδράσεων που ξεκινούν από την αύξηση του κινδύνου πτώχευσης των τραπεζών και την άσκηση ανοδικής πίεσης στα επιτόκια των ελληνικών ομολόγων και φτάνουν μέχρι την πιθανότητα δημιουργίας ενός μέγα – κύματος μη ικανών αλλά και μη διατεθειμένων να αποπληρώσουν τα δάνεια τους δανειοληπτών, το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνικές διαταραχές και κοινωνική αστάθεια όταν οι τράπεζες επιδιώξουν να διεκδικήσουν νομικά την αποπληρωμή αυτών των δανείων.

Η κατάσταση αυτή είναι γνωστή στην πολιτική ελίτ και οι σχετικές νομοθεσίες που ψηφίστηκαν έχουν ως στόχο να απαλύνουν τις συνέπειες της νέας αυτής κρίσης. Η κατάσταση είναι γνωστή πολύ περισσότερο στην ελίτ του τραπεζικού κλάδου και σύμφωνα με τραπεζίτες είναι σχεδόν βέβαιο ότι οι τράπεζες θα προβούν σε τιτλοποίηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων με την Εθνική και την Alpha να συνεργάζονται ήδη προς αυτόν τον τομέα. Τα τιτλοποιημένα δάνεια θα πουληθούν με μεγάλη έκπτωση σε επενδυτές οι οποίοι θα έχουν, πλέον, τη δυνατότητα να κινηθούν οι ίδιοι νομικά εναντίον των Ελλήνων πολιτών.

Η τιτλοποίηση δανείων είναι νέα στην Ελλάδα με το σχετικό νόμο που την επέτρεψε να έχει ψηφιστεί το 2003. Οι τράπεζες θα περιμένουν την Εθνική και την ALPHA να κάνουν την αρχή και στη συνέχεια θα ακολουθήσουν στα βήματα τους προσπαθώντας να ξεφορτωθούν όσο το δυνατό μεγαλύτερο ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων υψηλού ρίσκου, δηλαδή αυτών που θα θεωρούν πολύ δύσκολο να αποπληρωθούν.

Όσο αυτή η διαδικασία θα εξελίσσεται θα αυξάνεται το ποσοστό της ελληνική ιδιωτικής περιουσίας που θα επιβαρύνεται με εμπράγματες ασφάλειες υπέρ ξένων επενδυτών και δανειστών, επιβαρύνοντας μία τάση που τροφοδοτείται ήδη μέσω της έκδοσης καλυμμένων ομολόγων, στην οποία πρωτοστατεί και πάλι η Εθνική.

Η νέα αυτή κρίση που πλησιάζει αναμένεται να προκαλέσει νέο πλήγμα στον ελληνικό τραπεζικό κλάδο. Με τις ελληνικές τράπεζες να είναι απόλυτα εξαρτημένες από την ΕΚΤ για την άντληση ρευστότητας και με την πόρτα των αγορών να είναι κλειστή γι’ αυτές, στην περίπτωση που η αυξητική τάση των μη εξυπηρετούμενων δανείων ξεπεράσει ένα σημείο αντοχής των τραπεζών μετρίου μεγέθους μπορεί να αποτελέσει τη χαριστική βολή που θα απειλήσει να οδηγήσει κάποιες από αυτές στην πτώχευση.

Το κυριότερο, όμως, είναι πως η νέα κρίση αναμένεται να χτυπήσει χιλιάδες νοικοκυριά επιδεινώνοντας μία κατάσταση που είναι ήδη δραματική.

Περισσότερα