Λέμε ΟΧΙ στην κατάθλιψη και τη μελαγχολία των εορτών. Τι μπορείτε να κάνετε;

Οι γιορτές αποτελούν μια ιδιαίτερα στρεσογόνα περίοδο που πολλές φορές μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα να μην επιτρέπει  πολλούς να γιορτάσουν και να μην μπορούν να ταυτιστούν με την εορταστική διάθεση, που γενικώς επικρατεί την περίοδο των εορτών. Μέσα σε ένα τέτοιο κλίμα δεν είναι δύσκολο να καταλάβουμε γιατί η κατάθλιψη ή η καταθλιπτική διάθεση έχει υπολογιστεί ότι αυξάνεται σχεδόν κατά δέκα τοις εκατό την περίοδο αυτή.

Περισσότερα

Αφιερωμένο στους Απανταχού Αγωνιώδεις Γονείς

Γράφει ο Γιάννης Ξηντάρας, ψυχολόγος

epirusnews-logo-squareΌλοι οι γονείς αγαπάμε τα παιδιά μας. Αυτό είναι σίγουρο – κανείς δεν μπορεί να το αμφισβητίσει. Όλοι οι γονείς νοιαζόμαστε για το καλό τους: προσπαθούμε να μην τους λείψει τίποτα, να μην έχουνε παράπονο, να τους παρέχουμε τα πάντα – μην τυχόν και νιώσουν άσχημα, στερημένα, αδικημένα…

Και ύστερα όμως εμείς, οι γονείς…

Περισσότερα

Τα παιδιά μας, ότι πολυτιμότερο έχουμε

Γράφει ο Γιάννης Ξηντάρας, Ψυχολόγος

“Τα παιδιά είναι ευτυχία”.

Πόσες φορές δεν το έχουμε ακούσει και άλλες τόσες έχουμε πει αυτή την φράση; Κι όμως όσες φορές και αν την συναντήσουμε, δεν χορταίνουμε να συμφωνούμε, να γνέφουμε καταφατικά, να επαυξάνουμε.

Περισσότερα

Η ιστορία των ζευγαριών που χωρίζουν (ή… ο πόλεμος των Ρόουζ)

Γράφει ο Γιάννης Ξηντάρας, Ψυχολόγος

Σκέφτομαι τον κύριο και την κυρία Ρόουζ. Η αλήθεια είναι ότι στην ταινία γελούσαμε, στην πραγματική ζωή όμως… δεν είναι καθόλου έτσι. Τα ζευγάρια που «πολεμάνε» μεταξύ τους υποφέρουν, δεν είναι αστείο, οι ζωές τους χαλάνε και μαζί χαλάει η ποιότητα ζωής και όσων εμπλέκονται στην διαμάχη τους: πρώτα από όλα τα παιδιά και δευτερευόντως οι οικογένειες.

Περισσότερα

Βάζω όρια στο παιδί μου. Από το Α ως το Ω της διαδικασίας

Γράφει ο Γιάννης Ξηντάρας, ψυχολόγος

Μιλάμε συνέχεια για τα όρια στις σχέσεις μας με τα παιδιά. ”Να βάζουμε όρια”, ”ξεπέρασε τα όρια”, ”δεν υπάρχουν όρια”, είναι φράσεις που ακούμε σχεδόν καθημερινά. Τελικά όμως είναι τόσο σημαντική αυτή η διαδικασία; Κι αν ναι, γιατί;

Περισσότερα

Ρίχνοντας λάδι στη φωτιά (ή όλα όσα πρέπει να αποφεύγουμε σε μία σχέση…)

Γράφει ο Γιάννης Ξηντάρας, ψυχολόγος

Στο κείμενο που ακολουθεί θα διαβάσετε – από την ανάποδη – όλες τις συμβουλές που βοηθούν για μια επιτυχημένη και αρμονική σχέση.

Αντιστρέφοντας τους όρους απλώς… ρίχνουμε λάδι στη φωτιά και αυτή νομοτελειακά φουντώνει! Τα πράγματα πάνε από το κακό στο χειρότερο, ένας αυτόανατροφοδοτούμενος φαύλος κύκλος που οδηγεί με ακρίβεια στη διάλυση του συστήματος.

Περισσότερα

Ο ρόλος του γονιού σήμερα

epirusnews

Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε μέσα μας σαν εφόδιο γι’ αυτή την αποστολή είναι το ένστικτο να φροντίσουμε τους απογόνους μας, αλλά και το μοντέλο των δικών μας γονιών και της σχέσης με αυτούς.

Περισσότερα

Δεν ήθελα να είμαι μόνος τέτοια μέρα

Γράφει ο Γιάννης Β. Δεβελέγκας

Δυο τρία οχήματα ήταν όλα κι όλα σταθμευμένα στο υπαίθριο παρκινγκ του σταθμού εξυπηρέτησης αυτοκινήτων. Ξημέρωνε σε λίγο η παραμονή των Χριστουγέννων και η κίνηση στους δρόμους είχε κόψει για τα καλά. Ο Τέλης, που είχε ξεμείνει ως αργά στο γραφείο του για να διεκπεραιώσει μια επείγουσα υπόθεση, έδεσε το χειρόφρενο, ανασήκωσε τον γιακά της καπαρντίνας του για να προστατευτεί από τον παγωμένο αέρα και κατευθύνθηκε μέσα στο μισοσκόταδο προς τη μεριά του πολυκαταστήματος.

Περισσότερα

Τοποθέτηση Μερόπης Τζούφη σχετικά με το νομοσχέδιο για την ανθρωπιστική κρίση

Τοποθέτηση της Βουλευτού Μερόπης Τζούφη στη κοινή συνεδρίαση των Διαρκών Επιτροπών Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης, Κοινωνικών Υποθέσεων, Οικονομικών Υποθέσεων (12-03-2015). Θέμα ημερήσιας διάταξης: “Επεξεργασία και εξέταση του σχεδίου νόμου για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης, την οργάνωση της Κυβέρνησης και των Κυβερνητικών Οργάνων”:

“Το πρώτο νομοσχέδιο της Κυβέρνησης αποτελεί το πρώτο σκαλοπάτι σε μια μακρά και δύσκολη διαδικασία και έχει ως κύριο προσανατολισμό το παιδί και την οικογένεια”

Η βουλευτής Ιωαννίνων Μερόπη Τζούφη στην ομιλία της επί του σχεδίου νόμου για την Ανθρωπιστική Κρίση, τόνισε πως το πρώτο νομοσχέδιο της Κυβέρνησης αποτελεί το πρώτο σκαλοπάτι σε μια μακρά και δύσκολη διαδικασία και έχει ως κύριο προσανατολισμό το παιδί και την οικογένεια. Παρέθεσε στοιχεία που αποδεικνύουν τη ραγδαία αύξηση της παιδικής φτώχειας και ανέπτυξε τις επιπτώσεις της (κακή υγεία, εγκατάλειψη της εκπαίδευσης ή της κατάρτισης, μακροχρόνια ανεργία και εξάρτηση από τους γονείς, παραπτωματική συμπεριφορά και εξαρτήσεις).

Περισσότερα

Γονείς, στρώστε συχνά το οικογενειακό τραπέζι!…

Γράφει ο Καθηγητής Γιώργος Πιπερόπουλος

Γ. ΠιπερόπουλοςΠερνάμε, αναμφίβολα, δύσκολες οικονομικά εποχές με τριάντα σχεδόν τοις εκατό ανέργους άνδρες και γυναίκες και διπλάσιο ποσοστό νεολαίας…

Περνάμε, αυτό μετράει διαχρονικά ακόμη περισσότερο κατά την ταπεινή μου γνώμη, δύσκολες ψυχολογικά εποχές που θα στιγματίσουν βαθειά τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας.

Κατέθεσα τις προάλλες εδώ μερικές σκέψεις μου με το τίτλο «εμείς TV και καναπέ, η νεολαία ανεργία και φραπέ!…»

Διαπιστώνω, όπως όλοι μας, ότι χάθηκε η συνοχή στον κοινωνικό μας ιστό, λιγόστεψαν οι παρέες και οι βεγγέρες, μηδενίζεται καθημερινά η όρεξή μας για σχέσεις κοινωνικές…

Περισσότερα

Ελλάδα, από υποθηκευμένο σπίτι σε οικογενειακή εστία

Ένα 15αυγουστιάτικο άρθρο του Δημήτρη Γιαννακόπουλου

Δ. ΓιαννακόπουλοςΟικογένεια δίχως σκύλο είναι απλώς νοικοκυρεμένο ή ανοικοκύρευτο κοινόβιο!

Σκύλος δίχως οικογένεια είναι απλώς ένα κατοικίδιο ζώο, όταν δεν είναι αδέσποτο κατοικίδιο!

Ένας άνθρωπος δίχως πίστη είναι απλώς ένα τάχαμου εκπολιτισμένο ή απολύτως βάρβαρο ζώο, δίχως την αίσθηση της οικογένειας!

Οικογένεια δίχως πίστη είναι σκυλολόι!

Περισσότερα

Ενδοοικογενειακή βία με θύμα τη γυναίκα

Γράφει ο Γρηγόρης Λέων*

Οι γυναίκες βρίσκονται συνήθως σε κίνδυνο εκεί όπου θα έπρεπε να είναι ασφαλείς: εντός της οικογένειας. Γι’ αυτές τις γυναίκες το «σπίτι» γίνεται ένα μέρος τρόμου και βίας από τα χέρια κάποιου κοντινού τους προσώπου, που κανονικά θα έπρεπε να εμπιστεύονται.

Σύμφωνα με πρόσφατο ευρωβαρόμετρο (Σεπτέμβριος 2010) σχετικό με το θέμα, το 34% των ελλήνων γνωρίζει στον περίγυρο ή στη γειτονιά κάποια γυναίκα που έχει πέσει θύμα ενδοοικογενειακής βίας. Το συγκεκριμένο ποσοστό είναι αυξημένο σε σύγκριση με την προηγούμενη μελέτη κατά 12%, ενώ είναι το τρίτο υψηλότερο στην Ευρώπη.

Περισσότερα

Τα δύο πρόσωπα της “πίκρας…”

Του καθηγητή ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΙΠΕΡΟΠΟΥΛΟΥ

Μια χαριτωμένη νέα γυναίκα, κάπου γύρω στα τριάντα, ήρθε και κάθισε απέναντι μου εδώ στο γνωστό «καφέ» της Αγγελάκη. Το ντύσιμο της αναδεικνύει επιμέλεια, όχι όμως σπατάλη. Το μακιγιάζ της φανερώνει άτομο με κάποιες συντηρητικές απόψεις για τη ζωή, που έμαθε να τονίζει αυτό που πρέπει να τονισθεί χωρίς να γίνεται προκλητική… Το χαμόγελο που διαγραφόταν στα χείλη της έκρυβε μέσα του μιά φευγαλέα δόση αυτοσαρκασμού… Το βλέμμα της ευθύ, συναντήθηκε με το δικό μου και η νέα γυναίκα τοποθετήθηκε…

Εγώ κύριε Πιπερόπουλε, μια και μπήκαμε και στο 2012 μαζί με τις ευχές μου θα σας το πω στα ίσια διότι δεν μου αρέσουν οι υπεκφυγές, τα υπονοούμενα και οι έμμεσες βολές… Θα προτιμούσα να είχα παντρευτεί κι ας χώριζα… Τουλάχιστον τώρα θα μπορούσα να πω σε φίλους σε συγγενείς και άγνωστους ότι “… ναι, παντρεύτηκα, έκανα το κοινωνικό και θρησκευτικό μου καθήκον και δυστυχώς ατύχησα… Πάντως ΔΕΝ είμαι… ΓΕΡΟΝΤΟΚΟΡΗ! Αυτό το γράφω με κεφαλαία γράμματα!…”

Περισσότερα

Ψυχολογική σημασία σειράς γέννησης παιδιών

Της Νατάσσας Πιπεροπούλου – Κωνσταντάρα,
Διδάκτορος Ψυχολογίας

Τα δεδομένα εμπειρικών μελετών και θεωρητικών σχημάτων, μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι έναν αξιόλογο και αξιοπρόσεκτο ρόλο στη διαμόρφωση της ψυχοσύνθεσης και του χαρακτήρα (της ψυχό-κοινωνικό-συναισθηματικής οντότητας) του καθένα και της καθεμίας μας διαδραματίζει η σειρά γέννησής μας στην πατρική οικογένεια δηλαδή είναι σημαντικό το εάν είμαστε πρωτότοκα, δευτερότοκα ή τριτότοκα παιδιά.

Τα δημογραφικά χαρακτηριστικά της σύγχρονης ελληνικής οικογένειας έχουν αλλάξει σημαντικά στη διάρκεια των τελευταίων  δεκαετιών. Έτσι η κλασική «εκτεταμένη» οικογένεια στην οποία κάποτε συμβίωναν τρεις γενιές, παππούδες-γιαγιάδες, παιδιά και τα παιδιά των παιδιών τους, έχει δώσει πια τη θέση της στη μικρή (την «πυρηνική» οικογένεια) όπου δυο γονείς ζούνε με δυο και πολύ συχνά με το ένα παιδί τους (οι οικογένειες τριών παιδιών…σπανίζουν πια). Το πρωτότοκο παιδί γεννιέται και αντιμετωπίζει μέσα στο σπίτι του ένα κοινωνικό-ψυχολογικό περιβάλλον σημαντικά διαφορετικό από εκείνο που θα αντιμετωπίσει το δευτερότοκο ή το τριτότοκο παιδί. Πρώτο, και για μερικούς ίσως βασικότερο στοιχείο, για το πρωτότοκο παιδί αποτελεί η σχετική απειρία των γονέων του σε θέματα ψυχοκοινωνικών γνώσεων και αγωγής του παιδιού. Έτσι, κάθε διακύμανση στην υγεία του, κάθε φυσιολογικό βήμα στη διαδικασία της εξελικτικής του πορείας αποτελούν για τους γονείς του πρωτότοκου παιδιού σημαντικά γεγονότα πρόκλησης χαράς, συγκίνησης, φόβου, αγωνίας και κάθε ψυχοσυναισθηματικού προβληματισμού.

Ιδιαίτερα προβλήματα δημιουργεί στα νέα ζευγάρια και τα παιδιά τους η έλλειψη στο άμεσο περιβάλλον παππούδων και γιαγιάδων που θα μπορούσαν να μετριάσουν την απειρία των νεοφώτιστων γονιών. Επιπρόσθετα, τα πρωτότοκα παιδιά πιέζονται να επιτύχουν «πρωτιές» σε κάθε συμπεριφορά τους, σε κάθε αντικειμενική εκδήλωση της διανοητικής αλλά και της φυσιολογικής ωρίμανσης τους (π.χ. την ικανότητα να μιλήσουν, να περπατήσουν, να συναναστραφούν επιτυχώς με άλλα παιδιά). Οι σύγχρονες συνθήκες ζωής αναγκάζουν τα πρωτότοκα παιδιά να μεταβληθούν και σε «προστάτες του ή των μικρότερων αδερφών τους», δηλαδή σε baby-sitter, καθώς καλούνται να φροντίσουν το μικρότερο αδερφάκι την ώρα που και τα ίδια διανύουν την παιδική ηλικία.

Συνοψίζοντας μερικά από τα τεκμηριωμένα πορίσματα ερευνητικών προσπαθειών μπορούμε να πούμε τα ακόλουθα:

1. Τα πρωτότοκα παιδιά παρουσιάζουν σημαντικά ανεπτυγμένο το συναίσθημα της ανάγκης για επιτυχία και οι δομές της προσωπικότητάς τους περιέχουν πολλές αξίες και χαρακτηριστικά που φαίνεται να είναι αποδεκτά από τους γονείς και άλλα «ώριμα στη ηλικία» πρόσωπα του περιβάλλοντος στο οποίο ζούνε και δραστηριοποιούνται.

2. Τα πρωτότοκα παιδιά έχουν την τάση να «ταυτίζονται» με τους μεγαλύτερους σε ηλικία, καθώς μέσα στην οικογένεια ή στον κύκλο των συγγενών τα πρόσωπα που τους παρέχουν πρότυπα προς μίμηση, είναι οι γονείς ή κάποιοι μεγαλύτεροι θείοι και θείες, και έτσι αργότερα στη ζωή τους τα παιδιά αυτά επιδιώκουν και συνάπτουν φιλίες και συναναστρέφονται άτομα μεγαλύτερης από αυτά ηλικίας.

3. Καθώς ο ερχομός του δεύτερου παιδιού ανατρέπει τις ψυχοσυναισθηματικές ισορροπίες στο οικογενειακό περιβάλλον, το πρωτότοκο παιδί βιώνει εμπειρικά το άγχος της απώλειας της «αποκλειστικότητας της γονεϊκής αγάπης», αποκτά την τάση για υπερευαισθησία και δημιουργεί μέσα του κάποια ελάχιστα (συχνά καθοριστικά) στοιχεία ψυχικού τραύματος, έχοντας χάσει τη θέση του ως επίκεντρο ενδιαφέροντος των γονέων και όλων των άλλων συγγενών.

4. Συχνά η αντίδραση του πρωτότοκου παιδιού στο δευτερότοκο «εισβολέα που κλέβει την κεντρική θέση» εμπεριέχει και στοιχεία μιας δυνατής ζήλιας και θυμού και έτσι ξεκινά ένα ψυχοσυναισθηματικό υπόστρωμα για μελλοντική δημιουργία συναισθημάτων ενοχής απέναντι σε πολλά και διάφορα πρόσωπα και καταστάσεις.

5. Τα στατιστικά στοιχεία από ψυχολογικές μελέτες, δείχνουν ότι τα πρωτότοκα παιδιά παρουσιάζονται με υψηλά ποσοστά επιτυχίας στις Τέχνες και τα Γράμματα, όπως και στην πολιτική, και με λιγότερη συχνότητα στο εμπόριο.

6. Σε θέματα όμως, ψυχοσυναισθηματικού περιεχομένου, τα πρωτότοκα παιδιά τείνουν να υστερούν σε σύγκριση με τα δευτερότοκα ή τα τριτότοκα καθώς σε γενικές γραμμές, η προσωπικότητά τους περιέχει λιγότερα στοιχεία επιθετικότητας, έχουν υψηλή ροπή προς δημιουργία πολλών συναισθημάτων ενοχής και στις πολιτικές τους τοποθετήσεις είναι συνήθως συντηρητικά άτομα.

Τα δευτερότοκα και τριτότοκα παιδιά παρουσιάζουν ικανότητες σε θέματα ανταγωνιστικότητας, διακρίνονται για επαναστατικό χαρακτήρα και ριζοσπαστικές τοποθετήσεις, επιδίδονται με υψηλή συχνότητα στα σπορ και έχουν έντονη κοινωνική δραστηριότητα και μειωμένες, σε σύγκριση με τα πρωτότοκα, ψυχοσυναισθηματικές διακυμάνσεις και προβληματισμούς. Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της προσωπικότητας και του χαρακτήρα των παιδιών μας, δεν διαδραματίζει απλά και μόνο η σειρά γέννησής του αλλά και το φύλο των άλλων αδερφών τους, όπως επίσης και το χρονικό διάστημα που παρεμβάλλεται ανάμεσα στο πρώτο και τα επόμενα παιδιά. Μέσα στα πλαίσια αυτής της θεώρησης, ανακαλύπτουμε ότι τα παιδιά που έχουν έναν ακόμη αδερφό διακρίνονται από έντονα χαρακτηριστικά «ανδροκρατίας», σε σύγκριση με τα παιδιά που έχουν μια ακόμη αδερφή.

ΟΙ σώφρονες και ψυχοσυναισθηματικά ισορροπημένοι γονείς χρειάζεται να διαχειρισθούν λειτουργικά την επίδραση που ασκεί στον ψυχικό κόσμο κάθε παιδιού το τυχαίο γεγονός της χρονικής άφιξής του στην οικογένεια. Οι άνθρωποι μοιάζουμε σε πολλά αλλά και διαφέρουμε σε τόσα, ώστε ο καθένας και η καθεμιά μας να αποτελεί μια…ανεπανάληπτη οντότητα.

Περισσότερα

Φροντιστές Ασθενών με νόσο Alzheimer

Της  Dr Νατάσσας Πιπεροπούλου, Ψυχολόγου

Τα δημογραφικά δεδομένα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στις ΗΠΑ, τον Καναδά και την Ιαπωνία αποκαλύπτουν ότι οι πληθυσμοί γερνούν και μαζί τους αυξάνουν τα κρούσματα νευροψυχολογικών εκφυλιστικών ασθενειών καθότι, όπως σοφά το περιέγραφαν οι αρχαίοι μας πρόγονοί «…το γήρας ου γαρ έρχεται μόνο».”

Ανάμεσα στις δυσκολότερες περιπτώσεις νευροψυχολογικών παθήσεων συγκαταλέγεται και η ασθένεια Alzheimer από την οποία υπολογίζεται ότι πάσχουν περισσότερα από 26 εκατομμύρια άτομα σε παγκόσμιο επίπεδο και ο αριθμός τους θα πλησιάσει τα 110 εκατομμύρια μέχρι το 2050.

Πρόκειται για μια καθολική απώλεια διανοητικών και γνωστικών ικανοτήτων που περιέχονται στις έννοιες της απραξίας, αφασίας και αγνωσίας όπου το άτομο υφίσταται δραματική απώλεια μνήμης, ανικανότητας λύσης ακόμη και των πιο απλών καθημερινών προβλημάτων, απώλειας μυοσκελετικών δεξιοτήτων, και απώλειας της προσωπικής ταυτότητας.

Οι ψυχικές αντοχές που απαιτούνται από τα μέλη οικογενειών ατόμων που πάσχουν από Alzheimer συχνά αγγίζουν τα όρια του υπεράνθρωπου.

Σύμφωνα με τα δεδομένα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ΗΠΑ και Καναδά οι οικογένειες συντηρούν τα άτομο στους κόλπους τους για ένα χρονικό διάστημα περίπου 5-7 ετών πριν τα παραδώσουν σε ειδικούς οίκους ευγηρίας. Έχει διαπιστωθεί από σχετικές έρευνες ότι οι οικογένειες (και εδώ μιλάμε κυρίαρχα για γυναίκες, συζύγους ή θυγατέρες) ξοδεύουν περίπου 60 ώρες την εβδομάδα στη φροντίδα του ασθενούς.

Αρχικά η οικογένεια αναλαμβάνει τη διαχείριση οικονομικών και την παροχή των χορηγουμένων φαρμάκων σε τακτά χρονικά διαστήματα και στη συνέχεια καθώς η προσωπικότητα του ατόμου εκφυλίζεται τα συγγενικά πρόσωπα αναλαμβάνουν την υποστήριξη σε απλές καθημερινές πράξεις ρουτίνας, όπως το πλύσιμο, το ντύσιμο, τη διατροφή του ασθενούς καθώς και την επιτήρηση του ασθενούς που δεν διαθέτει ορθά κριτήρια αντιμετώπισης επικίνδυνων καταστάσεων.

Προβλήματα ευερεθιστικότητας, αίσθησης απόγνωσης και κατάθλιψης παρουσιάζονται αρχικά και στη συνέχεια ενώ το άτομο έχει την εξωτερική εμφάνιση ενός καθόλα υγιούς ηλικιωμένου παράλληλα έχει την ραγδαία αυξανόμενη απώλεια επαφής με το περιβάλλον και διάλυσης του πυρήνα των δομών της προσωπικότητας τα συγγενικά πρόσωπα διέρχονται το ψυχοσυναισθηματικό στάδιο που χαρακτηρίζεται ως «θρήνος εν ζωή» για ένα πρόσωπο που βρίσκεται ανάμεσά μας αλλά ουσιαστικά ΔΕΝ υπάρχει!

Η προσφορά υποστήριξης σε έναν ασθενή της νόσου Alzheimer ξεκινά ως επίδειξη εκούσιας αγάπης και  αφοσίωσης που αφορά προσφορά «εργασίας εθελοντικού τύπου» και καταλήγει σε καθημερινή απασχόληση σε δύο βάρδιες επί 7 ημέρες την εβδομάδα και 365 μέρες τον χρόνο. Οι απαιτήσεις αγγίζουν, λοιπόν, υπερανθρώπινα επίπεδα.

Ψυχολογικά το άτομο που φροντίζει τον ασθενή αντιμετωπίζει τόσο υποκειμενικά όσο και αντικειμενικά συγκεκριμένο φορτίο καθώς πέρα από την ψυχοσυναισθηματική φόρτιση και αφαίμαξη που συνοδεύονται από το δεδομένο της «πορείας χωρίς ελπίδα για βελτίωση» υπάρχουν και οι εξελικτικές απαιτήσεις για περισσότερο χρόνο, αλλαγή στο καθημερινό πρόγραμμα αλλά και την καριέρα.

Ερευνητικά δεδομένα έχουν εντοπίσει φυσική κόπωση όπως και παρουσία διάχυτου άγχους και στρες στα μέλη της οικογένειας του ασθενούς, αλλά και εκδήλωση μιας σειράς νευρωτικών συμπτωμάτων όπως αϋπνίες, ημικρανίες, ευερεθιστικότητα και στοιχεία κατάθλιψης σε ποσοστά που φτάνουν έως και το 50%.

Η αλλαγή της καθημερινής ρουτίνας των μελών της οικογένειας επιφέρει και τη σχετική οικονομική επιβάρυνση που φτάνει μέχρι και απώλεια του μισού ετήσιου εισοδήματος της οικογένειας του ασθενούς καθώς πέραν του ίδιου τουλάχιστον ένα μέλος της οικογένειας παραιτείται από την εργασία του για να προσφέρει συνεχή φροντίδα και επιτήρηση!

Οι φόβοι των μελών της οικογένειας επικεντρώνονται κυρίαρχα στην πιθανότητα το άτομο να αυτοτραυματισθεί ή και να χάσει τη ζωή του, ή να προξενήσει πυρκαγιά και άλλες καταστροφές σε έπιπλα ή στο σπίτι καθώς ΔΕΝ μπορεί να συνειδητοποιήσει την επικινδυνότητα των πράξεών του και να ελέγξει τη συμπεριφορά του. Επιπρόσθετα σε πολλές οικογένειες παρατηρείται και ψυχοκοινωνική επιβάρυνση καθώς το άτομο δημιουργεί αισθήματα «ντροπής» στα μέλη της οικογένειάς του εξαιτίας της  ανεξέλεγκτης συμπεριφοράς του.

Το άτομο που φροντίζει τον ασθενή παρουσιάζει επιπτώσεις όχι μόνο στην ψυχική του υγεία και τον συναισθηματικό του κόσμο αλλά και στη φυσική του υγεία καθώς έχουν εντοπισθεί αρνητικές επιπτώσεις ακόμη και στο ανοσοποιητικό τους σύστημα με αποτέλεσμα την παρουσία αυξημένων περιστατικών παθήσεων του αναπνευστικού συστήματος, υπερτασικές κρίσεις και επιβράδυνση αποκατάστασης των τραυμάτων τους.

Αξίζει να σημειωθεί ότι για το πρόσωπο που φροντίζει τον ασθενή και την οικογένειά του τα ψυχοσωματικά συμπτώματα και οι αρνητικές επιπτώσεις συνεχίζουν να υπάρχουν ακόμη και μέχρι 4 χρόνια από την ημέρα του θανάτου του ασθενούς.

Παρακάτω παρουσιάζονται μερικά αξιοσημείωτα ευρήματα που προέκυψαν από πρόσφατες έρευνες και συγκεκριμένα:

1/ Όταν το πρόσωπο που φροντίζει τον ασθενή έχει ισχυρό ψυχοσυναισθηματικό πλέγμα υποστήριξης από τα υπόλοιπα πρόσωπα της οικογένειας τότε χαμηλώνουν τα ποσοστά ψυχοσυναισθηματικής επιβάρυνσης και αντί για κατάθλιψη οι φροντιστές αντλούν και εκδηλώνουν συναισθήματα ικανοποίησης από την προσφορά τους!

2/ Όταν η Εκκλησία έρχεται αρωγός και η γειτονιά δείχνει κατανόηση και συμπάθεια για το πρόσωπο που πάσχει και την οικογένειά του τα θετικά συναισθήματα δυναμώνουν στους φροντιστές.

3/ Όταν η σύζυγος που φροντίζει τον ασθενή δείξει έντονα σημάδια κόπωσης και “παραιτηθεί” από τα καθήκοντά της (η εκδήλωση κατάθλιψης αποτελεί μία μορφή ακούσιας παραίτησης) τότε κατά κανόνα τον ρόλο του φροντιστή αναλαμβάνει η θυγατέρα εφόσον υπάρχει στην οικογένεια του ασθενούς.

Στις σύγχρονες κοινωνίες με τα δεδομένα επιδημιολογικά και  δημογραφικά στοιχεία οι ανάγκες για φροντιστές για άτομα με εκφυλιστικές νευροψυχικές ασθένειες θα γίνεται ολοένα και πιο επιτακτικές. Οι φροντιστές για να μπορέσουν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά θα πρέπει να στηριχθούν από μία σειρά συγκεκριμένων δραστηριοτήτων και προσπαθειών μερικές από τις οποίες ακολουθούν:

1/ Επιμόρφωση της κοινής γνώμης για ασθένειες όπως η Alzheimer

2/ κατάλογος πρακτικών υποδείξεων για κατανόηση  συμπτωμάτων της ασθένειας και της συμπεριφοράς του ασθενούς και πρακτικές υποδείξεις φροντίδας

3/ Υποστήριξη της δομής της οικογένειας για τη διατήρηση του οικογενειακού ιστού

4/ Δημιουργία έξω-οικογενειακών ιστών παροχής φροντίδας και υποστήριξης φροντιστών

5/ Παροχή δυνατοτήτων για την έκφραση και εκτόνωση ψυχοσυναισθηματικών φορτίσεων που συσσωρεύονται στον ψυχικό κόσμο του φροντιστή ( ομαδική θεραπεία και στήριξη )

6/ Συνεχής επιμόρφωση φροντιστών με νέα ευρήματα των επιστημών υγείας και ψυχολογία και νέους τρόπους διαχείρισης του ασθενούς

7/ Ψυχοθεραπευτική υποστήριξη για διαχείριση στρες, κατάθλιψης, υποστήριξης του εγώ και εκμάθησης τρόπων χαλάρωσης για φροντιστές

8/ Εξοικείωση της κοινής γνώμης με τη λειτουργία ειδικών ιδρυμάτων παροχής φροντίδας για ασθενείς έτσι ώστε να μειώνεται το επίπεδο παθογένειας που προέρχεται από τα αισθήματα ενοχής μελών οικογενειών που ενώ φτάνουν στο έσχατο σημείο αντοχής για φροντίδα του ασθενούς στο σπίτι ΑΔΥΝΑΤΟΥΝ να παραδώσουν το αγαπημένο τους πρόσωπο σε ιδρυματική φροντίδα….

Ο δρόμος είναι πράγματι μακρύς στην αποτελεσματική και συστηματική αντιμετώπιση του ασθενούς Alzheimer και τα δεδομένα ενός διάτρητου ψυχοκοινωνικού ιστού με μειωμένο το συναίσθημα της κοινωνικής αλληλεγγύης  απαιτούν την άμεση δραστηριοποίηση πολιτών, φορέων και Κρατικών υπηρεσιών προς τη σωστή κατεύθυνση…

Περισσότερα