Γύφτε λαέ, ο Κ. Παλαμάς δεν είναι μοίρα, είναι συνείδηση

Του Δημήτρη Γιαννακόπουλου

Τούτες τις μέρες, φίλε αναγνώστη, ξαναδιάβασε τον Δεκάλογο του Γύφτου του Κωστή Παλαμά. Όχι μοιρολατρικά, αλλά δημιουργικά. Όταν έπρεπε να εσωτερικεύσεις το μήνυμα του και να δημιουργήσεις μια νέα πολιτεία, εσύ αγνόησες τον ποιητή, τον ειρωνεύτηκες αυτάρεσκα, ή νόμισες ότι ο λόγος του είναι καλλιτεχνική άσκηση ή υπερβατικό ανάγνωσμα. Και όμως ο λόγος αυτός είναι η αγωνία ενός ανθρώπου να σε ενεργοποιήσει, ώστε να μην επιτρέψεις το ιστορικό βίωμα να μετατραπεί σε φάρσα. Στο λέω εγώ που καμία σχέση δεν έχω με την λογοτεχνία. Έχω όμως με την πολιτική που φωλιάζει μέσα στο κείμενο για να παράγει μήνυμα, κρίση και κριτική. Ο Δεκάλογος του Γύφτου είναι η ιστορία που μονολογεί για τα μελλούμενα, υποδηλώνοντας την ανάγκη της δικής σου παρέμβασης. Η πολιτεία της μεταπολίτευσης είναι ήδη νεκρή και αναζητεί μια άλλη γέννα για να υπάρξει κοινωνικό όραμα και ελπίδα για την χώρα και τον Ελληνισμό.

Μόνον που αυτό δεν θα πρέπει να αφήσουμε να γίνει μέσα από την μεγάλη καταστροφή. Ο ποιητής την προφητεύει, όχι για να επιβεβαιωθεί ή για να την εξορκίσει, αλλά για να παρακινήσει τη νέα γενιά να πάρει την τύχη στα χέρια της.

Περισσότερα

Ερζερούμ: τρία εάν και ένα διότι…

Του Δημήτρη Γιαννακόπουλου

Ο Γιώργος Παπανδρέου είναι αυτός που θεμελίωσε συμβολικά ως υπουργός εξωτερικών την περίφημη «διπλωματία των σεισμών» με την Τουρκία. Στην πραγματικότητα ήταν μια πολιτική μορφή υπέρβασης των αγκυλώσεων που προκάλεσε στις διμερείς σχέσεις της χώρας με την Τουρκία η πολιτική των «γκρίζων ζωνών», που ακολούθησαν οι γείτονες οργανωμένα και συνεκτικά πλέον μετά την κρίση των Ιμίων.

Την πολιτική αυτή ακολούθησε ευλαβικά και ο Κώστας Καραμανλής, πιστεύοντας ότι για να υπάρξει δυνατότητα επίλυσης των ελληνοτουρκικών διαφορών, θα πρέπει πρώτα να υπάρξει κλίμα «συναδέλφωσης» και εμπιστοσύνης μεταξύ των ηγεσιών των δύο χωρών. Ασφαλώς αυτή  η προσέγγιση δεν ήταν πρωτόγνωρη καθώς αποτέλεσε στοιχείο της εξωτερικής πολιτικής του Ανδρέα Παπανδρέου μέσω του Κάρολου Παπούλια, βασισμένη στη καλλιέργεια πνεύματος «μη-σύγκρουσης». Το ζήτημα τότε ήταν πώς η διένεξη με την Τουρκία, μέσω «μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης», θα μείωνε τις πιθανότητες θερμής αντιπαράθεσης στην περιοχή και αποτελούσε το κλασικό παράδειγμα αντιμετώπισης διενέξεων όμορων κρατών που αφορούν σε στρατηγικά ζητήματα, τα οποία αναφέρονται σε ευρύτερα ζητήματα κυριαρχίας και δικαιωμάτων, πέραν των όποιων συνοριακών διαφορών. Η φύση των «μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης» αποκάλυπτε έμμεσα και το εύρος των διαφορών, τις οποίες νομιμοποιούσε παρά το διπλωματικά προβληματικό δόγμα «δεν διεκδικούμε τίποτα, δεν παραχωρούμε τίποτα» της Ελλάδας, που ουσιαστικά χρησιμοποιήθηκε για λαϊκιστική προπαγάνδα. Τα «μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης» ήταν ένα διπλωματικό εφεύρημα για να διαμορφωθούν συνθήκες διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο της θεωρίας «power sharing» για το Αιγαίο και την Κύπρο.

Μια και το πολιτικό σύστημα και η κοινή γνώμη των δύο χωρών, αλλά περισσότερο της Ελλάδας, δεν ήταν έτοιμα για να αντιμετωπίσουν την αλλαγή του καθεστώτος στο Αιγαίο και την θεσμική διαμόρφωση ενός άλλου καθεστώτος στο πλαίσιο μιας «ενωμένης» Κύπρου, έπρεπε προηγουμένως, παράλληλα με την μείωση της έντασης, να υπάρξει και μια σχετική ωρίμανση της ιδέας της διαφορετικής διάρθρωσης ισχύος των δύο χωρών στην περιοχή, που ουσιαστικά θεμελίωνε διεκδικήσεις της Τουρκίας.

Περισσότερα