Όταν «πέσει» η αυλαία…

Γράφει ο Καθηγητής Γιώργος Πιπερόπουλος

Γ. Πιπερόπουλος(Στον απόηχο του Μουντιάλ και πριν αρχίσουν τα φετινά πρωταθλήματα)
Η ζωή του καθενός μας, από την αρχή ως το τέλος, αποτελεί μια ξέχωρη κουκίδα μέσα στις αμέτρητες άλλες που στο σύνολό τους συνθέτουν «το μωσαϊκό της ζωής» την προσωπογραφία ενός λαού.

Ερχόμαστε στον κόσμο φορτωμένοι με κληρονομικές προδιαθέσεις που μας επιφύλαξε η φύση καθώς διάλεξε μερικά από τα χαρακτηριστικά καθενός από τους γονείς μας και δημιουργούμε βιώματα επηρεασμένοι από το κοινωνικό, το ψυχολογικό και το οικονομικό περιβάλλον μέσα στο οποίο ζούμε, δρούμε και ωριμάζουμε.

Στην υπαρξιακή ψυχολογία η ζωή αποτελεί μια παρένθεση που στοχεύει στην αναίρεση του προκαθορισμένου τέλους, στο να μετριάσει την άδικη μοίρα κάθε ζωντανού οργανισμού με την παρεμβολή μιας σειράς νοημάτων και πράξεων που ελπίζουμε ότι θα απαλύνουν το σοκ της ανυπαρξίας.

Από τη στιγμή που γεννιόμαστε βρισκόμαστε αντιμέτωποι με το θάνατο, από τη στιγμή που ανατέλλει στο στερέωμα των ανθρώπινων υπάρξεων η προσωπική μας ύπαρξη αρχίζει και ο αγώνας για την επιμήκυνσή της μέχρι τη στιγμή της αναπόφευκτης δύσης..

Στο μέτρο που, για την καθαρά οντολογική μας ύπαρξη, πασχίζουμε να γεμίσουμε με νοήματα την παρένθεση της προσωπικής μας ζωής γράφουμε την προσωπική μας ιστορία διευρύνοντας τους κύκλους των γνωριμιών, δημιουργώντας καριέρες και κοινωνικές δραστηριότητες, συσσωρεύοντας υλικά αγαθά και απολαμβάνοντας την αναγνώριση. Και, τελικά, τείνουμε να διαιωνίσουμε την ύπαρξή μας στο χρόνο προεκτείνοντας το εγώ μας με τα παιδιά που γεννούμε, δηλαδή μέσα από τους απογόνους μας.

Το ποδόσφαιρο, το μπάσκετ και τα αθλήματα του στίβου και μαζί οι καριέρες που χτίζονται εκεί αποτελούν μια πράξη στο καθημερινά εξελισσόμενο, πολύπρακτο δράμα της ζωής. Για παίκτες και αθλητές όπως και για όλα τα άτομα γενικά ισχύουν οι ίδιοι κανόνες: οι πολλοί μένουν στην αφάνεια και αρκούνται στην αναγνώριση που τους προσφέρει ένας περιχαρακωμένος κύκλος φίλων, θαυμαστών και ίσως οπαδών.

Μερικοί ξεφεύγουν από την αφάνεια, δεσπόζουν στο αθλητικό στερέωμα για αρκετό χρονικό διάστημα, μαγεύουν , γοητεύουν και συγκινούν το φίλαθλο κοινό απολαμβάνοντας ταυτόχρονα τα οικονομικά, κοινωνικά και ψυχολογικά αγαθά της αναγνώρισης και στη συνέχεια, νομοτελειακά, χάνονται από το προσκήνιο της επικαιρότητας..

Ελάχιστοι κατορθώνουν να παρατείνουν την παρένθεση της καριέρας του ποδοσφαίρου ή του μπάσκετ ή της αναγνώρισης στο στίβο αγγίζοντας τον συμβολικό Όλυμπο της αθανασίας, κερδίζοντας μέσα από τα συνεχή παραληρήματα του φίλαθλου κοινού τον επίζηλο τίτλο του ημίθεου, σύγχρονα δείγματα του μυθικού ήρωα, του Ηρακλή.

Όπως και αν εξελιχθεί η προσωπική ιστορία κάθε παίκτη ή αθλητή, όποια τροχιά και αν του επιφυλάσσει η μοίρα και μαζί η μυοσκελετική του κατάσταση, οι ψυχοδιανοητικές και ψυχοσυναισθηματικές ικανότητες και η ακεραιότητα του χαρακτήρα και της προσωπικότητας συνεπικουρούμενα και από τη θεά Τύχη, η πραγματικότητα παραμένει αναλλοίωτη:

Από τη στιγμή που θα ανατείλει το άστρο του είναι ήδη προκαθορισμένη η εφήμερη τροχιά του, θα έλθει αργά ή γρήγορα η Δύση του..

Να οδηγηθούμε λοιπόν στην μοιρολατρική αδράνεια;

Να παραδώσουμε τα όπλα υποκύπτοντας στο βαρύ φορτίο αναγνώρισης του γεγονότος ότι σαν τη ζωή και την ύπαρξή μας και η αθλητική καριέρα ακόμη και του πλέον αναγνωρισμένου, καθιερωμένου, χειροκροτημένου, αποθεωμένου ατόμου αποτελεί μια εφήμερη πραγματικότητα με προκαθορισμένο χρόνο ζωής, με ημερομηνία λήξεως;

ΟΧΙ, η απάντησή μου είναι ένα εμφαντικό ΟΧΙ!

Ο αγώνας, η πάλη, η αντίσταση στη μοίρα του παίκτη, του αθλητή είναι αυτό που μετράει. Πολλοί, δυστυχώς, αρκούνται στην εφήμερη αναγνώριση, αναλώνονται ψυχικά και σωματικά στην άντληση ικανοποιήσεων που φέρνει αυτή η αναγνώριση και φυσικά πέφτουν σύντομα στην αφάνεια, συντομεύοντας την παρένθεση της αθλητικής καριέρας. Μερικοί συνεχίζουν να αγωνίζονται, παρατείνουν την επιβίωσή τους καθώς γεύονται με μέτρο την αναγνώριση διατηρώντας όσες μπορούν περισσότερες δυνάμεις για το αύριο. Ελάχιστοι, συνετοί και ταλαντούχοι, δεσπόζουν στο αθλητικό στερέωμα καθώς χρόνο με το χρόνο, σαν τα παροιμιακά καλά κρασιά, βελτιώνονται, μελετούν, αγωνίζονται, διδάσκονται από τα σφάλματά τους, καθιερώνονται.

Είναι γνωστό το απόφθεγμα που διατείνεται ότι «τον πλούτο πολλοί μίσησαν, την δόξα ουδείς!» Και για τους ελάχιστους, αυτούς που καταφέρνουν να μπούνε στο Πάνθεο των μεγάλων παικτών και αθλητών οπωσδήποτε το πέσιμο της αυλαίας δεν είναι εύκολο πράγμα.

Είναι ίσως το τελευταίο πικρό ποτήρι που επιφυλάσσει η ανθρώπινη μοίρα σε όλα τα αστέρια της ζωής.

Οι μεγάλοι, όμως, οι πραγματικά μεγάλοι έχουν τον τρόπο να μετριάσουν το σοκ της πραγματικότητας να αποχωρήσουν από το παλκοσένικο με κομψότητα, με τακτ, με στυλ. Η τελευταία τους παράσταση, η αποχαιρετιστήρια κίνησή τους, γοητεύει, συγκινεί, ενθουσιάζει.

Η αντιμετώπιση του τέλους, η αποδοχή της μοιραίας δύσης γίνεται ένας ακόμη σταθμός για την επίδειξη όλων εκείνων των σωματικών και ψυχοσυναισθηματικών ικανοτήτων και χαρακτηριστικών προσωπικότητας και χαρακτήρα που επί σειρά ετών είχαν βοηθήσει να τους καθιερώσουν στη συλλογική συνείδηση του φίλαθλου κοινού.

Οι μεγάλοι και στα σπορ, όπως οι πραγματικά μεγάλοι σε κάθε άλλη ανθρώπινη δραστηριότητα, διαθέτουν ταλέντο αλλά μαζί και την δύναμη να πασχίζουν, να πειθαρχούν, να αγωνίζονται, να διδάσκονται, να διορθώνονται και τελικά να αποσύρονται στην κατάλληλη ώρα!…

Δεν υπάρχει η «αυλαία που όταν πέσει» θα τους σβήσει ακαριαία από την μνήμη μας!…

Περισσότερα

Αγγλία: εφαρμόστηκε «ο Νόμος της Clare»

Γράφει ο Καθηγητής Γιώργος Πιπερόπουλος

Γ. ΠιπερόπουλοςΕλάχιστος φόρος τιμής στις Αγγλίδες γυναίκες που δολοφονήθηκαν από τους ερωτικούς τους συντρόφους η εφαρμογή, από την 8 Μαρτίου 2014, παγκόσμια ημέρα της γυναίκας, ο αποκαλούμενος «Νόμος της Clare» που πήρε το όνομα της άτυχής Clare Wood την οποία αφού δολοφόνησε τον Φεβρουάριο του 2009 με στραγγαλισμό, στη συνέχεια έβαλε φωτιά στο πτώμα της άτυχης γυναίκας, ο πρώην φίλος της George Appleton στο προάστιο Salford, της μητροπολιτικής περιοχής του Μάντζεστερ.

Ο δολοφόνος είχε καταγράψει στα Αστυνομικά δελτία ρεκόρ βίας κατά των γυναικών και όπως δήλωσε ο πατέρας της Clare, Michael Brown, που αγωνίστηκε για την εισαγωγή του Νόμου Clare, η κόρη του θα ήταν ακόμα ζωντανή εάν είχε γίνει γνωστή η πλήρης έκταση της προηγούμενης συμπεριφοράς του Appleton.

Ο Νόμος της Clare προβλέπει ότι κάθε γυναίκα έχει δικαίωμα να ρωτήσει τις Αστυνομικές Αρχές σχετικά με την πιθανότητα χρήσης βίας σε άλλες γυναίκες από τον άνδρα που γίνεται ερωτικός σύντροφος.

Kαθώς συνεχίζεται στην Pretoria η δίκη του χρυσού Νότιο-αφρικανού «παρά-ολυμπιονίκη» Oscar Pistorius για τον φόνο της φιλενάδας και ερωτικού του συντρόφου, Reeva Steenkamp, που την πυροβόλησε θανάσιμα καθώς την θεώρησε «κλέφτη» τα Διεθνή ΜΜΕ ανέδειξαν ένα άλλο τραγικό στατιστικό στοιχείο στη χώρα του μεγάλου, μακαρίτη πια, Nelson MandellaQ

“Κάθε 4 λεπτά μια γυναίκα πέφτει θύμα βιασμού, ενώ κάποια από τα θύματα στη συνέχεια του βιασμού θανατώνονται από τους βιαστές τους…»

Σε άλλη είδηση που αφορά στον γυναικείο πληθυσμό ανακοινώθηκε ότι ξεκίνησε μια πολύ σοβαρή καμπάνια για την συμμετοχή γυναικών στο Κοινοβούλιο της Αιγύπτου όπου σήμερα μόνο 2% των μελών του είναι γυναίκες.
Προφανώς παραμένει πολύς δρόμος για την ποθητή «ισότητα»…

Περισσότερα

Ηγεσία, Μάνατζμεντ, Ομαδικότητα

Του Καθηγητή ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΙΠΕΡΟΠΟΥΛΟΥ

Με κύριο τίτλο τις τρείς αυτές έννοιες και υπότιτλο «Το Τρίπτυχο της Επιτυχίας» κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Μοντέρνοι Καιροί το νέο βιβλίο του Νίκου Σκουλά στο οποίο είχα την τιμή και χαρά να γράψω τον πρόλογο από τον οποίο και επέλεξα τις παραγράφους που ακολουθούν…

Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα δεν είναι απλά απίστευτα πολλές σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και διεθνές επίπεδο για άτομα, ομάδες, επιχειρήσεις, οργανισμούς και Έθνη αλλά είναι ταυτόχρονα πολύπλοκες και πολυεπίπεδες. Θα μπορούσε να ισχυρισθεί κανείς, καλόπιστα, ότι τηρουμένων των αναλογιών η εικόνα των προκλήσεων στο πέρασμα των αιώνων ήταν πάντοτε η ίδια και σήμερα…Και όμως, στις ημέρες μας, εξαιτίας των δεδομένων της παγκοσμιοποίησης και της διάχυσης οικονομικών κρίσεων σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, ακούγεται ολοένα και πιο συχνά αμείλικτα το ερώτημα «πού είναι οι ηγέτες που μπορούν να αντιμετωπίσουν αυτές τις μεγάλες κρίσεις και προκλήσεις;»

Περισσότερα

Στα… γρήγορα & Πιπεράτα -6-

Του καθηγητή ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΙΠΕΡΟΠΟΥΛΟΥ

Το Πολυνομοσχέδιο που κόστισε έναν ακόμη Βουλευτή στο ΠΑΣΟΚ και κατήργησε ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ αγώνων στα Εργασιακά πέρασε… Η προγραμματισμένη Πανελλαδική απεργία έγινε…Είπαν ότι  «έπρεπε» επειδή είχε εξαγγελθεί…

ΓΙΑΤΙ «έπρεπε» αγαπητοί κκ Παναγόπουλε και Παπασπύρο, (Άρχοντες της ΓΣΕΕ και της ΑΔΕΔΥ και στελέχη του ΠΑΣΟΚ) να ΧΑΘΟΥΝ εκατομμύρια εργατοώρες σε μια χώρα, που ουσιαστικά έχει πτωχεύσει αλλά τυπικά «ζει» με δανεικά της…τρόικα;

ΓΙΑΤΙ πάλι συνέπεσε Κυρίες και Κύριοι Δημοσιογράφοι η απεργία σας και το κλείσιμο των ΜΜΕ και είχαμε σε επανάληψη το γνωστό πια «black-out» στην ενημέρωση της «παραπληροφορημένης» ελληνικής κοινής γνώμης;

Ήταν οι πλέον ΜΑΖΙΚΕΣ πορείες, και υπήρξαν εκτεταμένα και σοβαρά, ευτυχώς ΧΩΡΙΣ νεκρούς, επεισόδια στην Αθήνα που τα μάθαμε (όπως μάθαιναν τα νέα στην Κατοχή οι γονείς μας), από τα ξένα ραδιοτηλεοπτικά ΜΜΕ!!!

ΕΥΤΥΧΩΣ υπάρχουν πλέον τα ελληνικά blogs!!! ΕΑΝ ΔΕΝ απεργούσαν τα ΜΜΕ θα διαπιστώναμε ότι:

ΥΠΑΡΧΕΙ τεράστιος θυμός!.. ΥΠΑΡΧΕΙ απάντηση στο πονηρά βλακώδες ερώτημα «καλά γιατί ΔΕΝ αντιδρούν οι Έλληνες;»

Κύριοι Δημοσιογράφοι και Καναλάρχες μας ΣΤΕΡΗΣΑΤΕ τις εικόνες  από τα θυμωμένα πλήθη!!!

Μήπως κάποιοι συμβούλευσαν ότι οι ΕΙΚΟΝΕΣ θα  «φούντωναν» τη «φωτιά» που ήδη καίει τα σπλάχνα των Ελλήνων;

ΔΥΣΤΥΧΩΣ, ελπίζω ΟΧΙ εσκεμμένα, η δημοσιογραφική απεργία εξυπηρέτησε αυτόν τον στόχο!!!

Περισσότερα

Είσθε δημιουργικό άτομο;

Του Καθηγητή ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΙΠΕΡΟΠΟΥΛΟΥ

Υπάρχουν στιγμές στη ζωή μας στις οποίες αισθανθήκαμε εκείνη την αποστομωτική συναρπαστικότητα της δημιουργικής διαδικασίας, στιγμές στις οποίες είδαμε τελικά μιά ανύπαρκτη μέχρι πριν σχέση σε ιδέες, μιά νέα σύνθεση αντικειμένων, τη λύση σε κάποιο βασανιστικό πρόβλημα ή ένα αμείλικτο ερώτημα. Υπάρχουν γύρω μας συνάνθρωποί μας που διακρίνονται για την ικανότητά τους, για το προίκισμα ή το προνόμιό τους να ζούνε τέτοιες στιγμές με εναλλασσόμενη αλλά αδιάκοπη ένταση. Και υπάρχουν παράγωγα τέτοιων στιγμών που μας περιβάλλουν από την ώρα που γεννιόμαστε ή που συσσωρεύονται καθώς περνούν τα χρόνια. Στιγμές, άτομα, πράξεις, διαδικασίες και παράγωγα. Τέσσερα στοιχεία που σε  μιά δυναμική αλληλεξάρτηση, υποτίθεται, ότι θάπρεπε να μας δώσουν το προφίλ ή το περίγραμμα του δημιουργικού ατόμου και της δημιουργικότητας. Μπορούν; Σίγουρα και αναμφίβολα ΝΑΙ εφόσον σχετίζονται με τις διαστάσεις του χώρου και του χρόνου.

Πώς, όμως, μπορούμε εμείς όχι μόνο να κατανοήσουμε, διαισθητικά, την μυσταγωγία της δημιουργίας αλλά και να συλλάβουμε την ουσία της διαδικασίας ώστε να βοηθήσουμε τα άτομα που διαθέτουν αυτό το “προίκισμα” να το αναπτύξουν και την κοινωνία στην οποία ζούμε να τους ευνοήσει ώστε να το κάνουν για…κοινό όφελος; Γιατί όσο και άν φαίνεται πεζό το ερώτημα δεν επιτρέπεται να θεωρήσουμε ως δεδομένα ούτε τα προικίσματα ορισμένων συνανθρώπων μας ούτε και την καλή πρόθεση της ελληνικής κοινωνίας να τους επιτρέψει να τα εκδηλώσουν παραγωγικά!

Η ανακάλυψη του τηλεφώνου από τον Bell περίμενε για πολλά χρόνια ανεκμετάλλευτη ακριβώς επειδή ” δεν υπήρχε πρακτική…χρήση για τέτοια συσκευή” ενώ κρίνοντας την εφεύρεση του Edison σχετικά με το ηλεκτρικό φώς πολλοί επιστήμονες της εποχής αποφάνθηκαν ότι ” οι προσπάθειές του  δεν άξιζαν την προσοχή σοβαρών επιστημόνων ή και πρακτικών ακόμα ανθρώπων!…”

Υπάρχει  μιά ομάδα συναδέλφων επιστημόνων της συμπεριφοράς που διατείνονται ότι τα δημιουργικά άτομα είναι και λίγα και σπανια σε κάθε κοινωνικό σύστημα, ενώ από την άλλη πλευρά μιά άλλη ομάδα (όπου ανήκω) θεωρεί ότι η δημιουργικότητα φαίνεται να υπάρχει στον καθένα και την καθεμιά μας αλλά τόσο οι μέθοδοι μάθησης και η Παιδεία μας γενικότερα όσο και οι ειδικές ψυχοκοινωνικές και πολιτιστικές μας συνθήκες καταπιέζουν και αδρανοποιούν τις δημιουργικές τάσεις του καθένα μας και ίσως ακόμη περισσότερο τα άτομα που είναι ιδιαίτερα προικισμένα με σαφείς δημιουργικές ικανότητες.

Υπάρχουν, όμως,  συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που μπορούν να μας δώσουν το το προφίλ του δημιουργικού ατόμου άσχετα εάν αυτό είναι άνδρας, γυναίκα ή παιδί; Η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι καταφατική και παραθέτω εδώ μερικα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που θα βοηθήσουν να προσδιορίσετε τόσο τις δικές σας όσο και τις δημιουργικές ικανότητες των παιδιών σας…

1. Ενδογενής ευαισθησία – υπάρχει μιά εμφανής έμφυτη τάση, μιά κλίση όπως κοινά χαρακτηρίζεται του ατόμου για ευαισθησία σε μαθηματικές, μουσικές, λογοτεχνικές ή εικαστικές εμπειρίες

2. Τάση ασυμμετρικής σκέψης – Το άτομο κατορθώνει να εντοπίσει πρότυπα τάξης μέσα στην αταξία δεδομένων και φαινομένων την ίδια στιγμή που άλλοι, ακόμη και άτομα προικισμένα με ψηλό δείκτη νοημοσύνης βλέπουν μόνο ότι είναι συμμετρικό και σε κατάσταση τάξης ή τακτοποιημένο

3. Προσχολική παιδεία –  Το δημιουργικό άτομο έχει μεγαλώσει, συνήθως, σε οικογενειακό περιβάλλον όπου ενθαρύνθηκε η περιέργειά του και όπου η δημιουργικότητα ήταν μιά συνειδητή στάση των γονέων του.

4. Σχολική εκπαίδευση – Το άτομο έχει μαθητέψει κοντά σε δασκάλους και καθηγητές που έδιναν σημασία σε συνεχείς ερωτήσεις και αναζητήσεις και όχι στην απομνημόνευση γεγονότων, κανόνω, ονομάτων και ημερομηνιών.

5. Αστείρευτη περιέργεια – Το δημιουργικό άτομο ποτέ δεν σταμάτησε να ερευνά, να αμφιβάλλει ακόμα και για τα πλέον σταθερά δεδομένα έχοντας μια παιδιάστικη νοοτροπία ακόμη και όταν βρίσκεται σε προχωρημένη χρονολογική ηλικία.

6. Ανεξαρτησία από το χρόνο – το δημιουργικό άτομο δεν λειτουργεί με γνώμονα το ρολόϊ του. Πρωί, μεσημέρι ή βράδυ δεν έχουν όπως και οι σχετικές έννοιες της εβδομάδας του μήνα ή του έτους το νόημα που έχουν για τον υπόλοιπο κόσμο. Τα προβλήματά του ίσως απαιτήσουν χρόνια για να βρούνε τις λύσεις τους, οι ανακαλύψεις του δεκαετίες ή, συχνά, μιά ολάκερη ζωή. Αυτή η προσωπική υποκειμενική αίσθηση του χρόνου αντιτίθεται στα ψυχοκοινωνικά δεδομένα και συνήθως τα δημιουργικά άτομα αποτυχαίνουν να ανταποκριθούν σε χρονικά τέρμινα που τους θέτουν οι άλλοι.

7. Προσωπικό θάρος και αφοσίωση – το δημουργικό άτομο δεν φοβάται την αποτυχία ή τον χλευασμό, ακριβώς επειδή αυτό που πραγματικά μετράει στη ζωή του είναι η υποκειμενική του αίσθηση της σπουδαιότητας και όχι η γνωμη που οι άλλοι έχουν για αυτό.

8. Αγάπη για τη δουλειά – άσχετα με την εντύπωση της κοινής γνώμης, η πραγματικότητα είναι ότι τα δημιουργικά άτομα, καλλιτέχνες, λογοτέχνες, εφευρέτες, εξερευνητές, επιστήμονες, εργάζονται όχι μόνο σκληρά αλλά και με διαχρονική συνέπεια. Σίγουρα αυτό δεν σημαίνει ότι μπορεί να μετρήσει κανείς πραγματική ενασχόληση με τη δουλειά τους για 15 ή 20 ώρες σε καθημερινή βάση αλλά η διανοητική και η ψυχοσυναισθηματική συνειδητή και υποσυνείδητη ενασχόληση με τα καθήκοντά και τους στόχους τους συνεχίζεται τόσο στις ώρες που είναι ξύπνιοι όσο και στις ώρες του ύπνου σε ρυθμό σχεδόν καταναγκαστικό.

Περισσότερα