Η ιατρική περίθαλψη των τραυματιών και ασθενών το 1940

Ο Ελληνο-Ιταλικός πόλεμος (1940-1941)

Στον τομέα της Υγειονομικής Υπηρεσίας, εξαιτίας του αγώνα σε ιδιαίτερα ορεινό έδαφος, αρχικά παρουσιάστηκαν πολλές δυσχέρειες και προβλήματα. Από την Έκθεση του Διευθυντή της Υγειονομικής Υπηρεσίας του Τμήματος Στρατιάς Ηπείρου (ΤΣΗ), από τις 18 Δεκεμβρίου 1940 μέχρι τη διάλυσή του, διαβάζουμε:

Περισσότερα

Ανατρεπτική αποκάλυψη: Οι αρχαίοι Έλληνες έφτιαξαν τον Πήλινο Στρατό της Κίνας

Μια συγκλονιστική αρχαιολογική αποκάλυψη δείχνει ότι η έμπνευση των αρχαίων Κινέζων για τη δημιουργία του περίφημου «πήλινου στρατού» προήλθε από την αρχαία Ελλάδα.

Περισσότερα

Ο Βρετανός πρέσβης εντυπωσιάζεται από την Ήπειρο

Άρθρο στο προσωπικό του blog

Μια βδομάδα πριν, βρισκόμουν πλάι στον τάφο του Αλή Πασά, στην ακρόπολη του οθωμανικού κάστρου στα Ιωάννινα. Καθώς ατένιζα τα σιδερένια κάγκελα του τάφου, αναλογιζόμουν πόσο περίεργο ήταν το ότι ο Βύρωνας, που επρόκειτο να δώσει τη ζωή του για την ελευθερία της Ελλάδας, έτυχε να αναζητήσει πρώτα τον αυταρχικό «λέοντα των Ιωαννίνων», αφού αποβιβάστηκε στην ακτή της Ελλάδας το 1809, στο τέλος του πλου του από τη Μάλτα.

Ταξιδεύοντας έφιππος, ο Βύρωνας έφτασε στα Ιωάννινα τέλη Σεπτεμβρίου και έμεινε με τον Βρετανό πρόξενο, Ουίλιαμ Ληκ. Ο Αλή Πασάς απουσίαζε τότε εκτός πόλης, αλλά είχε αφήσει μια πρόσκληση για τον Βύρωνα να τον συναντήσει στο παλάτι του στο Τεπελένι, που βρίσκεται βόρια των σύγχρονων ελληνο-αλβανικών συνόρων. Συναντήθηκαν τελικά μέσα Οκτωβρίου και τον Βύρωνα, ο οποίος κατόπιν θα περιέγραφε τον Αλή ως «αδυσώπητο τύραννο, ένοχο των πιο απαίσιων αγριοτήτων», φαίνεται ότι τον τούμπαραν τα κολακευτικά λόγια και το ενδιαφέρον του δυνάστη για αυτόν.

Η διαμονή του Βύρωνα στην Ήπειρο, παρότι σύντομη κι αν ήταν (τέσσαρες βδομάδες χοντρικά), ήταν πολύ σημαντική σε σχέση με την εξέλιξη της ποιητικής σταδιοδρομίας του και την διάδοση του προσωπικού θρύλου του και της φήμης του. Στο σπουδαίο, παρατεταμένης διάρκειας ποίημά του, Το προσκύνημα του Τσάιλντ Χάρολντ (Childe Harold’s Pilgrimage), το οποίο σχεδίαζε τότε, έγραψε με ενθουσιασμό για “τα άφθονα βουνά τα θεσπέσια” της Ηπείρου. Και ήταν στο Τεπελένι που αγόρασε την εξωτική και θελκτική ηπειρωτική ενδυμασία στην οποία επρόκειτο να ποζάρει αργότερα για το λαμπρό πορτραίτο από τον Τόμας Φίλιπς. Ο Βύρωνας αναφέρθηκε στην ενδυμασία την ίδια στην Ωδή Β’ (στροφή 58) του Τσάιλντ Χάρολντ. Το πορτραίτο το ίδιο κρέμεται πλέον στην κύρια αίθουσα υποδοχής της Πρεσβευτικής Κατοικίας στην Αθήνα, και είναι το πρώτο πράγμα που το βλέπω κάθε μέρα, όταν κατεβαίνω από το διαμέρισμά μου.

Βρέθηκα στα Ιωάννινα στο τέλος πεζοπορίας τεσσάρων ημερών στα βουνά του Ζαγοριού. Εδώ και πολύ χρόνο, ήθελα να περπατήσω δίπλα στο αξιοθαύμαστα βαθύ και όμορφο Φαράγγι του Βίκου και να ανεβώ στη περίφημη Δρακόλιμνη, ψηλά σε ένα αλπικό λειβάδι του όρους Τύμφη.

Παρέα με δυο φίλους από την Αγγλία, αναχωρήσαμε στις 15 Σεπτεμβρίου από το Τσεπέλοβο, και σκαρφαλώσαμε γρήγορα και απότομα από το χωριό πριν να κατεβούμε στο Βραδέτο, όπου απολαύσαμε τις θαυμάσιες στροφές της υπέροχης σκάλας που οδηγεί στις γέφυρες πάνω από το ρεύμα Μεζαριά. Ο αγέρας ήταν φρέσκος και γλυκύς. Αφθονούσαν οι πεταλούδες.  Ακρίδες με κόκκινες και γαλάζιες φτερούγες αναπηδούσαν από πέτρα σε πέτρα.  Βρήκαμε μανιτάρια κάθε είδους και μεγέθους. Από το Καπέσοβο προσπαθήσαμε να μπούμε στο Φαράγγι του Βίκου, αλλά τελικά δεν ήμασταν πολύ σίγουροι για το μονοπάτι και κάναμε αναστροφή.

Την δεύτερη μέρα, πλησιάσαμε το φαράγγι από το Μονοδέντρι και περπατήσαμε για 6,5 ώρες δίπλα στην χαράδρα. Συγκλονιστική εμπειρία! Τα φυλλοβόλα δάση ήταν δροσερά και φιλικά, το έδαφος ήταν σκεπασμένο με μωβ κυκλάμινα και πράσινες φτέρες. Στις βρύσες, οι παγωμένες πηγές του Βοϊδομάτη λαμπύριζαν και κατέβαιναν με φόρα: μια καλοδεχούμενη ευκαιρία να σβήσουμε τη δίψα μας πριν από την ανηφόρα στο Πάπιγκο.

Την επόμενη μέρα, ανεβήκαμε στο καταφύγιο Αστράκας στο διάσελο του όρους της Τύμφης, και αφού αφήσαμε τα σακκίδιά μας εκεί, κατευθυνθήκαμε προς τη Δρακόλιμνη. Καθώς πήραμε την τελική ανηφόρα προς το αλπικό λειβάδι, τρεις αίγαγροι – δυο θηλυκές και ένας αρσενικός με τεράστια κέρατα – μπήκαν στο οροπέδιο, χοροπηδώντας  κομψά στα δεξιά μας. Ο αρσενικός σκαρφάλωσε πιο ψηλά από τις συντρόφισσές του, και σε μια πλεονεκτική θέση πάνω από την κοιλάδα σήκωσε το κεφάλι του και έκανε παύση για να παρατηρήσει το τοπίο, λίγο πριν στρίψουν και ξεφύγουν και οι τρεις μαζί. Αν και η τοποθεσία ήταν διαφορετική, το θέαμα μου υπενθύμισε λίγο την περιγραφή του τράγου στο ποίημα «Παν» του Σικελιανού:

Τότε είδαμε – άρχος και ταγός – ο τράγος να σηκώνεται
μονάχος…

και ασάλευτος να γείρει
μ’ ανασκωμένο, αφήνοντας να λάμπουνε τα δόντια του,
τ’ απάνω χείλι,
μέγας και ορτός, μυρίζοντας το πέλαγο το αφρόκοπο…

Ήταν μια αξέχαστη στιγμή σε μια αξέχαστη πεζοπορία, που ήταν γεμάτη εκπλήξεις και ευχαριστήσεις. Οι τακτικοί αναγνώστες του μπλογκ αυτού, όμως, δεν θα εκπλαγούν να μάθουν ότι, σε κάθε τόπο που διανυκτερεύαμε, είχαμε εξαιρετική φιλοξενία: την ηπειρωτική αλευρόπιτα, το τοπικό τσίπουρο και την εγκάρδια κουβέντα. Κάθε φορά που φεύγαμε, ακούγαμε στα αυτιά μας τον παραδοσιακό αποχαιρετισμό: «Εις το επανιδείν!». Θα ξαναβρεθώ, χωρίς αμφιβολία.

Πηγή: Blog του Βρετανού πρέσβη (http://blogs.in.gr/blogger/post/?aid=1500103947&cid=977)

Περισσότερα

O Ν. Βούστρος συζητά με το Σπ. Μαντά για τα Ηπειρώτικα Γεφύρια (video)

Ο Νίκος Βούστρος συζητά με το συγγραφέα, μελετητή και ερευνητή των πέτρινων γεφυριών κ. Σπύρο Μαντά για τα μνημεία της λαϊκής αρχιτεκτονικής των μαστόρων της πέτρας και μοιράζεται μαζί μας άγνωστες λεπτομέρειες από το “έργο ζωής” με το οποίο έχει πλουτίσει την ιστορική μας γνώση. Ο κ. Σπ. Μαντάς στη συζήτηση μας αυτή, μοιράστηκε πολλές και σημαντικές πληροφορίες από την επί 34 συνεχή χρόνια καταγραφή & μελέτη που πραγματοποιεί για τα γεφύρια της Πίνδου.

.

Ποιος είναι ο Σπύρος Μαντάς

Ο Σπύρος Μαντάς γεννήθηκε στην Κρέστενα της Ηλείας το 1950. Τελείωσε Οικονομικό Πανεπιστήμιο και την Πάντειο και εργάστηκε ως καθηγητής στη Μέση εκπαίδευση. Από το 1982, σχεδόν αποκλειστικά, ασχολείται με τη μελέτη των πέτρινων γεφυριών της ευρύτερης περιοχής της Ηπείρου (Πίνδου), αλλά και τους μαστόρους της. Το 1990 δημιούργησε το “Αρχείο Γεφυριών Ηπειρώτικων” (Α.Γ.Η.) και το 2001, μαζί με άλλους συνεργάτες, ίδρυσε το “Κέντρο Μελέτης Πέτρινων Γεφυριών” (ΚΕ.ΜΕ.ΠΕ.Γ.) στο οποίο είναι πρόεδρος.

Έχει κυκλοφορήσει τα βιβλία:

  • “Τα Ηπειρώτικα γεφύρια”, 1984 – Τεχνικές Εκδόσεις.
  • “Το Γεφύρι κι ο Ηπειρώτης”, 1987 – Τεχνικές Εκδόσεις.
  • “Η Σκάλα του Βραδέτου” (σε συνεργασία με τον Θ. Χαμάκο), 2003 – Εκδόσεις Νίκας.
  • “Περί Πετρογέφυρων Α΄” (επιμέλεια, με Γ. Ψιλόπουλο), 2003 – ΚΕ.ΜΕ.ΠΕ.Γ.
  • “Περί Πετρογέφυρων Β΄” (επιμέλεια, με Γ. Ψιλόπουλο), 2005 – ΚΕ.ΜΕ.ΠΕ.Γ.
  • “Πέτρινα Γεφύρια” (κείμενα), 2007 – Έκδ. εφημ. “Τα Νέα”.
  • “Πέτρινα Γεφύρια στη Βόρεια Ήπειρο”, 2008 – Α.Γ.Η.

Γύρισε τα ντοκιμαντέρ (σενάριο, παρουσίαση):

  • “Οδοιπορικό στα Ηπειρώτικα Γεφύρια”, ΕΤ1 / 1987
  • “Τα Γεφύρια της Ηπείρου”, ΕΤ1 / 2004
  • “Η Μοναξιά των Πετρογέφυρων”, Α.Γ.Η. / 2007
  • “Το Γεφύρι της Άρτας στο χορό του Στέγκου”, Α.Γ.Η. / 2007

Περισσότερες πληροφορίες & πηγές για τα Ηπειρώτικα Γεφύρια:

Το Epirus News και οι αναγνώστες του, εκφράζουν θερμές ευχαριστίες!

Περισσότερα

Σαν σήμερα 16 Αυγούστου 1943, Κομμένο Άρτας: Το ολοκαύτωμα από τα γερμανικά στρατεύματα με 317 νεκρούς (97 παιδιά και 192 γυναίκες)

Η σφαγή του Κομμένου Άρτας (Χρονικό – Ο τραγικός απολογισμός – Το έγκλημα πολέμου)

Πέρασαν 70 χρόνια από τη μαζική σφαγή των κατοίκων του Κομμένου Άρτας από τους χιτλερικούς καταχτητές. Το φρικτό αυτό έγκλημα ήταν ένα οργανωμένο σχέδιο που στόχο είχε να καμφθεί η αντίσταση του ελληνικού λαού, τη στιγμή που ο απελευθερωτικός αγώνας εναντίον των γερμανών και ιταλών καταχτητών είχε φτάσει στο αποκορύφωμά του.

Συγκεκριμένα, αφού το γερμανικό μέτωπο άρχισε να καταρρέει, οι Γερμανοί έθεσαν σε εφαρμογή τη χιτλερική αρχή της «αλληλέγγυας ευθύνης» και άρχισαν να διαπράττουν φρικιαστικά εγκλήματα. Θύμα αυτής της θηριωδίας υπήρξε και το Κομμένο, για το οποίο οι φασίστες είχαν πληροφορίες ότι αποτελούσε κέντρο δράσης αντιστασιακών οργανώσεων. Ακολουθεί η περιγραφή της φριχτής ιστορίας του μαρτυρικού χωριού, όπως καταγράφεται στην ιστοσελίδα του χωριού.

Η «επίσκεψη Ζάλμινγκερ»

Στις 12 Αυγούστου, ημέρα Πέμπτη, λίγο πριν το μεσημέρι, ΕΝΑ Γερμανικό Αυτοκίνητο ΣΤΟ οποίο επέβαινε ο ίδιος ο διοικητής ΤΟΥ 98ου Συντάγματος Της 1ης Ορεινής Μεραρχίας Ορεινών Καταδρομών Γιόζεφ Ζάλμινγκερ, έφτασε στο Κομμένο, προφανώς για να ερευνήσει αν πράγματι στο χωριό δρούσαν ομάδες ανταρτών.

Περισσότερα

Παύλος Βρέλλης: Έξι χρόνια χωρίς τον δημιουργό του Μουσείου Κέρινων Ομοιωμάτων Ιωαννίνων

Ο διάσημος Ηπειρώτης γλύπτης, μας άφησε τεράστια κληρονομιά

Αύριο, συμπληρώνονται έξι χρόνια από τον θάνατο του ανθρώπου που ίδρυσε το Μουσείο Ελληνικής Ιστορίας στο Μπιζάνι Ιωαννίνων, όπου ο επισκέπτης έρχεται σε επαφή με την ιστορία, μέσα από κέρινα ομοιώματα, ξακουστών, αλλά και αφανών ηρώων, που διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην Ελλάδα, από την προεπαναστατική περίοδο έως και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αποχαιρετούν σήμερα τα Γιάννενα!!! Ο διάσημος γλύπτης Παύλος Βρέλλης, «έφυγε» αφήνοντας μας, μια τεράστια κληρονομιά.

Ποιoς ήταν ο Παύλος Βρέλλης

Γεννημένος στα Γιάννενα στις 25/3/1923, ορφάνεψε σε ηλικία 4 ετών από μητέρα. Εννέα χρόνια αργότερα χάνεται και ο πατέρας του.Η θεία του, Σοφία Παραμυθιώτη, αδερφή της μητέρας του, τον μεγαλώνει και τον σπουδάζει. Ο ρόλος της, τόσο σαν παιδαγωγός (δασκάλα η ίδια), όσο και σαν παρουσία με σπουδαία καλλιτεχνική αγωγή, τον επηρεάζει βαθύτατα.Το έργο της δύσκολο.Όχι μόνο επειδή ο Α’ Παγκόσμιος πόλεμος άφησε έντονα τα. σημάδια του, αλλά επειδή ο Παύλος είναι ο πλέον ζωντανός από τους ανιψιούς της.

Η καλλιτεχνική του πλευρά, είχε αρχίσει ήδη να διαφαίνεται από την παιδική του ηλικία, όταν είχε ζωγραφίσει ή σμιλέψει σε ξύλο ή πέτρα, αγαπημένους του ήρωες. Η άλλη του πλευρά όμως ήταν αυτή που στάθηκε η αιτία να προχωρήσει μπροστά στη ζωή. Ο ζωντανός του χαρακτήρας και η αγάπη του για δράση και ανακαλύψεις, τον κράτησε ζωντανό πνευματικά, όταν -έφηβο πια- τον συνέλαβαν οι Γερμανοί κατά την περίοδο της κατοχής, χρησιμοποιώντας τον μαζί με άλλα παιδιά για να καθαρίζει απομεινάρια πολεμικού υλικού, που δεν είχε εκραγεί…

Έχοντας ζήσει σα μελλοθάνατος, σκάλιζε στη φυλακή απλά αντικείμενα σε ξύλο, περίμενε τις τελευταίες του στιγμές, είδε φίλους να χάνονται για πάντα, αποτύπωνε μορφές συγκρατούμενων του, με διαφορετική πια ενόραση. Άρχισε να έχει τις πρώτες του πνευματικές ανησυχίες, οι οποίες τώρα πια δε βασίζονταν απλά σε μια παρόρμηση για εξερεύνηση, αλλά σε μια ανάγκη για έκφραση, μέσα απ’ αυτά που ένιωθε ότι τον αντιπροσώπευαν περισσότερο.Μετά από επιθυμία και προτροπές της θείας του, θα τον δούμε το 1945, να μπαίνει στη Ζωσιμαία Παιδαγωγική Ακαδημία και να αποφοιτά το 1947. Σε ηλικία 23 χρονών (πριν μπει στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών), καταπιάνεται με τη δημιουργία προτομών.

Περισσότερα

“Σ’ όλο τον κόσμο ξαστεριά, σ’ όλο τον κόσμο ήλιος και στα καημένα Γιάννενα μαύρη βροχή κι αντάρα” (φωτο)

«Σ’ όλο τον κόσμο ξαστεριά, σ’ όλο τον κόσμο ήλιος και στα καημένα Γιάννενα μαύρη βροχή κι αντάρα…»
έγραψε ο συγγραφέας Χριστόφορος Μηλιώνης για να αναδείξει τα έντονα καιρικά φαινόμενα της πόλης των Ιωαννίνων.

Ιωάννινα, παγωμένη λίμνηΕίναι η μοναδική πόλη για την οποία η ΕΜΥ έχει ιστορικό αρχείο με τον ημερήσιο καιρό της για τα τελευταία 100 χρόνια. Τον Οκτώβρη του 1920, η βροχόπτωση έφτασε τα 311 χιλιοστά ενώ το 1974 τα 314 χιλιοστά!

Ο Γιαννιώτης ποιητής και λαογράφος Δημήτρης Σαλαμάγκας περιγράφει με γλαφυρό τρόπο τον παγετό του 1930:

«Τη μέρα εκείνη, κανένας ακόμα δεν είχε πάρει θάρρος να πατήσει στο παγωμένο στρώμα. Μα την αυριανή, αντίκρυσα απάνω τους περπατητές, που συζητούσαν αμέριμνοι απάνου στα νερά, σαν να βολτάριζαν σε καμμιά πλατεία. Και τα ποδήλατα, μετριόταν σε δεκάδες».

Φωτογραφία: Απόστολος Βερτόδουλος

Ακόμα και ένα συνηθισμένο φαινόμενο όπως αυτό του παγετού, στα Γιάννενα δείχνει διαφορετικό, αφού η ένταση με την οποία σαρώνει τα πάντα αναδεικνύει τη φυσική ομορφιά του τόπου…

«…Το έτος 1942 (ιταλική κατοχή) παραμονή Φώτων, ημέραν δευτέραν, ολόκληρος η πόλις και οι δρόμοι είνε παγωμένοι από χιόνια επάγωσε και η λίμνη. Δριμύτατον ψύχος 17 υπό το μηδέν τα πάντα παγωμένα και σκεπασμένα από χιόνια οι άνθρωποι τρέμαν από το ανυπόφορον κρύο. Ω του θαύματος, μέγας ο Παντοδύναμος θεός, την 6ην τελευταίαν ημέραν τα Αγία Θεοφάνεια, έβρεξε και εσώθη ο κόσμος», γράφει ο Παναγιώτης Τζιόβας στο βιβλίο «Τα μικρά χρονικά των Ιωαννίνων»

Παρόμοιες παγωνιές έχουν καταγραφεί και τα έτη 1964, 1978, 2000 και 2006. Η υψηλότερη καταγεγραμμένη θερμοκρασία είναι οι 42,5 βαθμοί Κελσίου, ενώ η χαμηλότερη οι -17 με πιθανότητα να έχουν καταγραφεί και χαμηλότερες. Το κλίμα της έχει χαρακτηριστεί μεσογειακό, αλλά μετριάζεται λόγω υψόμετρου.

Γιαννιώτης μέσα στην παγωμένη βάρκα στην Παμβώτιδα.

Με τα «παγωμένα Γιάννενα» έχουν ασχοληθεί ιστορικοί και λογοτέχνες αφού η φυσική ομορφιά του φαινομένου είναι καθηλωτική. Δεν είναι λίγες οι φορές που οι παγωνιές των Ιωαννίνων έχουν συνδεθεί με το ιστορικό παρελθόν της, αφού έπληξαν την περιοχή και κατά την περίοδο της ιταλικής κατοχής και έκαναν τις συνθήκες επιβίωσης των κατακτητών αφόρητες.

Η λίμνη Παμβώτιδα μέσα από τον φακό του φιλέλληνα φωτογράφου Φρέντ Μπουασσονά (Fred Boissonnas)

Ευχαριστούμε τη Μηχανή του Χρόνου.

Περισσότερα